BERNAL VALDÉS, Leyani    PEREZ PINON, Francisco Alberto. Conciencia histórica y proceso de enseñanza aprendizaje de la historia. Una revisión necesaria. []. , 11, 1, pp.85-113.   27--2023. ISSN 2594-2956.  https://doi.org/10.54167/debates-por-la-historia.v11i1.1044.

^a

En los últimos años los estudios vinculados a la formación de la conciencia histórica vislumbran que son las formas tradicionales y reproductivas de la enseñanza de la Historia las que priman en la escuela. Evidencian la preferencia de propuestas centradas en personalidades y gobiernos de la mano de maestros narradores de historias, y con posibilidades bajas de establecer relaciones creativas de los individuos con la sociedad, así como herramientas frágiles para que estos intervengan en su realidad. El presente artículo tiene por objetivo analizar los elementos nodales que estructuran el concepto, sus lazos vinculantes con lo narrativo y la Didáctica de la Historia, así como las herramientas que provee y su función orientadora de los individuos en la sociedad. Con este fin se realizó una revisión bibliográfica a partir de la cual se detectaron problemáticas en torno al proceso de enseñanza-aprendizaje de la Historia y se ofrecen posibles alternativas con el fin de desarrollar capacidades de reflexión y prácticas que promuevan el pensamiento crítico. De este modo los sujetos podrán reconocerse como seres temporales y con conciencia de que es necesario conocer el pasado para comprender el presente y construir el futuro.

In recent years, studies on the formation of historical awareness have shown that the traditional and reproductive forms of teaching History prevail in schools. They demonstrate a preference for proposals focused on personalities and governments along with storytelling professors, with low possibilities of establishing creative relationships between individuals and society, and with fragile tools for them to intervene in their reality. The purpose of this article is to analyze the nodal elements that structure the concept, its binding ties with narrative and the Didactics of History, as well as the tools it provides and its guiding function of individuals in society. To this end, a bibliographic review was carried out from which problems were detected around the teaching-learning process of History, and possible alternatives are offered to develop reflection skills and practices that promote critical thinking. This way, individuals will be able to recognize themselves as temporary beings and be aware that it is necessary to know the past to understand the present and build the future.

Ces dernières années, les études liées à la formation de la conscience historique donnent à penser que ce sont les formes traditionnelles et reproductrices de l’enseignement de l’histoire qui prévalent à l’école. Ils mettent en évidence la préférence pour des propositions centrées sur des personnalités et des gouvernements par des maîtres conteurs, et avec de faibles chances d’établir des relations créatives des individus avec la société, ainsi que des outils fragiles pour qu’ils interviennent dans votre réalité. Le présent article a pour but d’analyser les éléments nodaux qui structurent le concept, ses liens contraignants avec le narratif et la didactique de l’histoire, ainsi que les outils qu’il fournit et sa fonction d’orientation des individus dans la société. À cette fin, une revue bibliographique a été réalisée à partir de laquelle des problématiques ont été identifiées autour du processus d’enseignement-apprentissage de l’histoire et des alternatives possibles sont proposées afin de développer des capacités de réflexion et des pratiques qui favorisent la pensée critique. De cette façon, les sujets pourront se reconnaître comme des êtres temporaires et conscients qu’il est nécessaire de connaître le passé pour comprendre le présent et construire l’avenir.

W ostatnich latach badania związane z kształtowaniem świadomości historycznej sugerują, że w szkole dominują tradycyjne i reprodukcyjne formy nauczania historii. Pokazują one preferencję dla propozycji skoncentrowanych na osobowościach i narracjo hitorii przez nauczycieli przedmiotu, z niskimi możliwościami nawiązywania twórczych relacji jednostek ze społeczeństwem, a także kruchymi narzędziami do interweniowania w ich rzeczywistość. Celem artykułu jest analiza elementów węzłowych, które strukturyzują koncepcję, jej powiązań z narracją i dydaktyką historii, a także narzędzi, które zapewnia przewodnia funkcje jednostek w społeczeństwie. W tym celu przeprowadzono przegląd bibliograficzny, z którego wykryto problemy związane z procesem nauczania i uczenia się historii, i zaproponowano możliwe alternatywy w celu rozwijania umiejętności refleksyjnych i praktyk promujących krytyczne myślenie. W ten sposób badani będą mogli rozpoznać siebie jako tymczasowe istoty i ze świadomością, że konieczne jest poznanie przeszłości, aby zrozumieć teraźniejszość i zbudować przyszłość.

: .

        · | | | |     · |     · ( pdf )