<?xml version="1.0" encoding="ISO-8859-1"?><article xmlns:mml="http://www.w3.org/1998/Math/MathML" xmlns:xlink="http://www.w3.org/1999/xlink" xmlns:xsi="http://www.w3.org/2001/XMLSchema-instance">
<front>
<journal-meta>
<journal-id>2007-2538</journal-id>
<journal-title><![CDATA[Valenciana]]></journal-title>
<abbrev-journal-title><![CDATA[Valenciana]]></abbrev-journal-title>
<issn>2007-2538</issn>
<publisher>
<publisher-name><![CDATA[Universidad de Guanajuato, Departamentos de Filosofía y de Letras Hispánicas]]></publisher-name>
</publisher>
</journal-meta>
<article-meta>
<article-id>S2007-25382023000100157</article-id>
<article-id pub-id-type="doi">10.15174/rv.v15i31.670</article-id>
<title-group>
<article-title xml:lang="es"><![CDATA[El corazón y el alma en la obra de Ramón López Velarde]]></article-title>
<article-title xml:lang="en"><![CDATA[The heart and soul in the literary work of Ramón López Velarde]]></article-title>
</title-group>
<contrib-group>
<contrib contrib-type="author">
<name>
<surname><![CDATA[Rosas Martínez]]></surname>
<given-names><![CDATA[Alfredo]]></given-names>
</name>
<xref ref-type="aff" rid="Aff"/>
</contrib>
</contrib-group>
<aff id="Af1">
<institution><![CDATA[,Universidad Autónoma del Estado de México  ]]></institution>
<addr-line><![CDATA[ ]]></addr-line>
<country>Mexico</country>
</aff>
<pub-date pub-type="pub">
<day>00</day>
<month>06</month>
<year>2023</year>
</pub-date>
<pub-date pub-type="epub">
<day>00</day>
<month>06</month>
<year>2023</year>
</pub-date>
<volume>16</volume>
<numero>31</numero>
<fpage>157</fpage>
<lpage>188</lpage>
<copyright-statement/>
<copyright-year/>
<self-uri xlink:href="http://www.scielo.org.mx/scielo.php?script=sci_arttext&amp;pid=S2007-25382023000100157&amp;lng=en&amp;nrm=iso"></self-uri><self-uri xlink:href="http://www.scielo.org.mx/scielo.php?script=sci_abstract&amp;pid=S2007-25382023000100157&amp;lng=en&amp;nrm=iso"></self-uri><self-uri xlink:href="http://www.scielo.org.mx/scielo.php?script=sci_pdf&amp;pid=S2007-25382023000100157&amp;lng=en&amp;nrm=iso"></self-uri><abstract abstract-type="short" xml:lang="es"><p><![CDATA[Resumen En la poesía de Ramón López Velarde es fundamental la presencia del corazón y del alma. Ambos conceptos no son simples y únicos, sino complejos y diversos. Hay un corazón confesional e íntimo, llamado &#8220;Corazón de San Agustín&#8221;; un corazón como órgano del cuerpo, conocido como &#8220;Corazón de Harvey&#8221;; y un corazón simbólico, el cual recibe el nombre de &#8220;Corazón de León&#8221;. En correspondencia con estos elementos, hay un alma individual, perteneciente al sujeto lírico; un Anima mundi, relativa a la belleza del mundo; y un Alma Superior, la cual remite al mundo de las ideas platónicas o arquetípicas. Con base en un enfoque propio de la Mitocrítica, se demuestra la importancia de la presencia del símbolo, del mito y del arquetipo en la poesía de López Velarde. Estos elementos y la triple estructura del corazón y del alma proporcionan una dimensión universal a la poesía de Ramón López Velarde.]]></p></abstract>
<abstract abstract-type="short" xml:lang="en"><p><![CDATA[Abstract In the poetry of Ramón López Velarde the presence of the heart and soul is fundamental. Both concepts are not simple and unique, but complex and diverse. There is a confessional and intimate heart, called &#8220;San Agustín&#8217;s Heart&#8221;; a heart as an organ of the body, known as &#8220;Harvey´s heart&#8221;; and a symbolic heart, which receives the name of &#8220;Lion Heart&#8221;. In correspondence with these elements, there is an individual soul belonging to the lyrical subject; an &#8220;Anima mundi&#8221;, relative to the beauty of the world; and a Higher Soul, which refers to the world of Platonic or archetypal ideas. Based on an approach typical of Mytocriticism, the importance of the symbol, the myth and the archetype in the poetry of López Velarde is demonstrated. These elements and the triple structure of the heart and soul provide a universal dimension to López Velarde´s poetry.]]></p></abstract>
<kwd-group>
<kwd lng="es"><![CDATA[corazón]]></kwd>
<kwd lng="es"><![CDATA[alma]]></kwd>
<kwd lng="es"><![CDATA[mitocrítica]]></kwd>
<kwd lng="es"><![CDATA[poesía]]></kwd>
<kwd lng="es"><![CDATA[López Velarde]]></kwd>
<kwd lng="en"><![CDATA[Heart]]></kwd>
<kwd lng="en"><![CDATA[Soul]]></kwd>
<kwd lng="en"><![CDATA[Mytocriticism]]></kwd>
<kwd lng="en"><![CDATA[Poetry]]></kwd>
<kwd lng="en"><![CDATA[López Velarde]]></kwd>
</kwd-group>
</article-meta>
</front><back>
<ref-list>
<ref id="B1">
<nlm-citation citation-type="book">
<person-group person-group-type="author">
<name>
<surname><![CDATA[Abrams]]></surname>
<given-names><![CDATA[M. H.]]></given-names>
</name>
</person-group>
<source><![CDATA[El espejo y la lámpara (Teoría romántica y tradición crítica)]]></source>
<year>1975</year>
<publisher-loc><![CDATA[Barcelona ]]></publisher-loc>
<publisher-name><![CDATA[Barral Editores]]></publisher-name>
</nlm-citation>
</ref>
<ref id="B2">
<nlm-citation citation-type="">
<person-group person-group-type="author">
<name>
<surname><![CDATA[Apuleyo]]></surname>
</name>
</person-group>
<source><![CDATA[El asno de oro]]></source>
<year>1992</year>
<publisher-loc><![CDATA[Porrúa ]]></publisher-loc>
</nlm-citation>
</ref>
<ref id="B3">
<nlm-citation citation-type="book">
<person-group person-group-type="author">
<name>
<surname><![CDATA[Aristóteles]]></surname>
</name>
</person-group>
<source><![CDATA[Parva Naturalia]]></source>
<year>1993</year>
<publisher-loc><![CDATA[Madrid ]]></publisher-loc>
<publisher-name><![CDATA[Alianza Editorial]]></publisher-name>
</nlm-citation>
</ref>
<ref id="B4">
<nlm-citation citation-type="book">
<person-group person-group-type="author">
<name>
<surname><![CDATA[Aristóteles]]></surname>
</name>
</person-group>
<article-title xml:lang=""><![CDATA[Acerca del alma]]></article-title>
<source><![CDATA[Ética. Ética Nicomaquea - Ética Eudemia]]></source>
<year>2015</year>
<page-range>331-451</page-range><publisher-loc><![CDATA[Madrid ]]></publisher-loc>
<publisher-name><![CDATA[Gredos]]></publisher-name>
</nlm-citation>
</ref>
<ref id="B5">
<nlm-citation citation-type="book">
<person-group person-group-type="author">
<name>
<surname><![CDATA[Campbell]]></surname>
<given-names><![CDATA[Joseph]]></given-names>
</name>
</person-group>
<source><![CDATA[Las máscaras de Dios: Mitología occidental]]></source>
<year>1992</year>
<publisher-loc><![CDATA[Madrid ]]></publisher-loc>
<publisher-name><![CDATA[Alianza Editorial]]></publisher-name>
</nlm-citation>
</ref>
<ref id="B6">
<nlm-citation citation-type="book">
<person-group person-group-type="author">
<name>
<surname><![CDATA[Canfield]]></surname>
<given-names><![CDATA[Martha L.]]></given-names>
</name>
</person-group>
<source><![CDATA[La provincia inmutable. Estudios sobre la poesía de Ramón López Velarde]]></source>
<year>2015</year>
<publisher-loc><![CDATA[México ]]></publisher-loc>
<publisher-name><![CDATA[CONACULTA]]></publisher-name>
</nlm-citation>
</ref>
<ref id="B7">
<nlm-citation citation-type="book">
<person-group person-group-type="author">
<name>
<surname><![CDATA[Carrell]]></surname>
<given-names><![CDATA[Alexis]]></given-names>
</name>
</person-group>
<source><![CDATA[La oración, su poder y sus efectos]]></source>
<year>1958</year>
<publisher-loc><![CDATA[Buenos Aires ]]></publisher-loc>
<publisher-name><![CDATA[Ediciones Criterio]]></publisher-name>
</nlm-citation>
</ref>
<ref id="B8">
<nlm-citation citation-type="book">
<person-group person-group-type="author">
<name>
<surname><![CDATA[Corbin]]></surname>
<given-names><![CDATA[Henry]]></given-names>
</name>
</person-group>
<source><![CDATA[La imaginación creadora en el sufismo de Ibn &#8216;Arabi]]></source>
<year>1993</year>
<publisher-loc><![CDATA[Barcelona ]]></publisher-loc>
<publisher-name><![CDATA[Editorial Destino]]></publisher-name>
</nlm-citation>
</ref>
<ref id="B9">
<nlm-citation citation-type="book">
<person-group person-group-type="author">
<name>
<surname><![CDATA[Eliade]]></surname>
<given-names><![CDATA[Mircea]]></given-names>
</name>
</person-group>
<source><![CDATA[Tratado de historia de las religiones]]></source>
<year>1981</year>
<publisher-loc><![CDATA[México ]]></publisher-loc>
<publisher-name><![CDATA[ERA]]></publisher-name>
</nlm-citation>
</ref>
<ref id="B10">
<nlm-citation citation-type="">
<person-group person-group-type="author">
<name>
<surname><![CDATA[Fernández]]></surname>
<given-names><![CDATA[Sergio]]></given-names>
</name>
</person-group>
<article-title xml:lang=""><![CDATA[Ramón López Velarde. Historia de un corazón promiscuo]]></article-title>
<source><![CDATA[Homenajes]]></source>
<year>1980</year>
<page-range>103-27</page-range><publisher-loc><![CDATA[México ]]></publisher-loc>
</nlm-citation>
</ref>
<ref id="B11">
<nlm-citation citation-type="book">
<article-title xml:lang=""><![CDATA[Génesis]]></article-title>
<source><![CDATA[La Santa Biblia. Antiguo y Nuevo Testamento]]></source>
<year>1993</year>
<publisher-loc><![CDATA[Corea ]]></publisher-loc>
<publisher-name><![CDATA[Sociedades Bíblicas Unidas]]></publisher-name>
</nlm-citation>
</ref>
<ref id="B12">
<nlm-citation citation-type="book">
<person-group person-group-type="author">
<name>
<surname><![CDATA[Guénon]]></surname>
<given-names><![CDATA[René]]></given-names>
</name>
</person-group>
<source><![CDATA[Símbolos fundamentales de la ciencia sagrada]]></source>
<year>1988</year>
<publisher-loc><![CDATA[Buenos Aires ]]></publisher-loc>
<publisher-name><![CDATA[EUDEBA]]></publisher-name>
</nlm-citation>
</ref>
<ref id="B13">
<nlm-citation citation-type="">
<person-group person-group-type="author">
<name>
<surname><![CDATA[Harvey]]></surname>
<given-names><![CDATA[William]]></given-names>
</name>
</person-group>
<source><![CDATA[Encyclopedia Britannica]]></source>
<year>1911</year>
</nlm-citation>
</ref>
<ref id="B14">
<nlm-citation citation-type="book">
<person-group person-group-type="author">
<name>
<surname><![CDATA[Hillman]]></surname>
<given-names><![CDATA[James]]></given-names>
</name>
</person-group>
<source><![CDATA[Re-imaginar la psicología]]></source>
<year>1999</year>
<publisher-loc><![CDATA[Madrid ]]></publisher-loc>
<publisher-name><![CDATA[Ediciones Siruela]]></publisher-name>
</nlm-citation>
</ref>
<ref id="B15">
<nlm-citation citation-type="book">
<person-group person-group-type="author">
<name>
<surname><![CDATA[Hillman]]></surname>
<given-names><![CDATA[James]]></given-names>
</name>
</person-group>
<source><![CDATA[El pensamiento del corazón]]></source>
<year>2017</year>
<publisher-loc><![CDATA[Barcelona ]]></publisher-loc>
<publisher-name><![CDATA[Atalanta]]></publisher-name>
</nlm-citation>
</ref>
<ref id="B16">
<nlm-citation citation-type="book">
<person-group person-group-type="author">
<name>
<surname><![CDATA[Jung]]></surname>
<given-names><![CDATA[C. G.]]></given-names>
</name>
</person-group>
<source><![CDATA[Recuerdos, sueños, pensamientos]]></source>
<year>1990</year>
<publisher-loc><![CDATA[México ]]></publisher-loc>
<publisher-name><![CDATA[Seix Barral]]></publisher-name>
</nlm-citation>
</ref>
<ref id="B17">
<nlm-citation citation-type="book">
<person-group person-group-type="author">
<name>
<surname><![CDATA[Jung]]></surname>
<given-names><![CDATA[C. G.]]></given-names>
</name>
</person-group>
<article-title xml:lang=""><![CDATA[Paracelso]]></article-title>
<source><![CDATA[Realidad del alma. Aplicación y progreso a la nueva psicología]]></source>
<year>1999</year>
<page-range>93-105</page-range><publisher-loc><![CDATA[Buenos Aires ]]></publisher-loc>
<publisher-name><![CDATA[Losada]]></publisher-name>
</nlm-citation>
</ref>
<ref id="B18">
<nlm-citation citation-type="book">
<person-group person-group-type="author">
<name>
<surname><![CDATA[Jung]]></surname>
<given-names><![CDATA[C. G.]]></given-names>
</name>
</person-group>
<source><![CDATA[Los arquetipos y el inconsciente colectivo, Obra completa]]></source>
<year>2015</year>
<volume>9</volume>
<publisher-loc><![CDATA[Madrid ]]></publisher-loc>
<publisher-name><![CDATA[Trotta]]></publisher-name>
</nlm-citation>
</ref>
<ref id="B19">
<nlm-citation citation-type="book">
<source><![CDATA[La Santa Biblia. Antiguo y Nuevo Testamento]]></source>
<year>1993</year>
<publisher-loc><![CDATA[Corea ]]></publisher-loc>
<publisher-name><![CDATA[Sociedades Bíblicas Unidas]]></publisher-name>
</nlm-citation>
</ref>
<ref id="B20">
<nlm-citation citation-type="book">
<person-group person-group-type="author">
<name>
<surname><![CDATA[Lawrence]]></surname>
<given-names><![CDATA[D. H.]]></given-names>
</name>
</person-group>
<source><![CDATA[Fantasías del inconsciente]]></source>
<year>1946</year>
<publisher-loc><![CDATA[Buenos Aires ]]></publisher-loc>
<publisher-name><![CDATA[Santiago Rueda]]></publisher-name>
</nlm-citation>
</ref>
<ref id="B21">
<nlm-citation citation-type="book">
<person-group person-group-type="author">
<name>
<surname><![CDATA[López Velarde]]></surname>
<given-names><![CDATA[Ramón]]></given-names>
</name>
</person-group>
<source><![CDATA[Obras]]></source>
<year>2014</year>
<publisher-loc><![CDATA[México ]]></publisher-loc>
<publisher-name><![CDATA[Fondo de Cultura Económica]]></publisher-name>
</nlm-citation>
</ref>
<ref id="B22">
<nlm-citation citation-type="book">
<person-group person-group-type="author">
<name>
<surname><![CDATA[Martínez]]></surname>
<given-names><![CDATA[José Luis]]></given-names>
</name>
</person-group>
<article-title xml:lang=""><![CDATA[Examen de Ramón López Velarde]]></article-title>
<source><![CDATA[en Ramón López Velarde, Obras]]></source>
<year>2014</year>
<page-range>8-59</page-range><publisher-loc><![CDATA[México ]]></publisher-loc>
<publisher-name><![CDATA[Fondo de Cultura Económica]]></publisher-name>
</nlm-citation>
</ref>
<ref id="B23">
<nlm-citation citation-type="book">
<person-group person-group-type="author">
<name>
<surname><![CDATA[Nácar Fuster]]></surname>
<given-names><![CDATA[Eloíno]]></given-names>
</name>
<name>
<surname><![CDATA[Colunga]]></surname>
<given-names><![CDATA[Alberto]]></given-names>
</name>
</person-group>
<source><![CDATA[Sagrada Biblia]]></source>
<year>1973</year>
<publisher-loc><![CDATA[Madrid ]]></publisher-loc>
<publisher-name><![CDATA[Biblioteca de Autores Cristianos]]></publisher-name>
</nlm-citation>
</ref>
<ref id="B24">
<nlm-citation citation-type="">
<person-group person-group-type="author">
<name>
<surname><![CDATA[Paz]]></surname>
<given-names><![CDATA[Octavio]]></given-names>
</name>
</person-group>
<article-title xml:lang=""><![CDATA[El camino de la pasión]]></article-title>
<source><![CDATA[Cuadrivio]]></source>
<year>1984</year>
<page-range>67-130</page-range><publisher-loc><![CDATA[México ]]></publisher-loc>
</nlm-citation>
</ref>
<ref id="B25">
<nlm-citation citation-type="book">
<person-group person-group-type="author">
<name>
<surname><![CDATA[Paz]]></surname>
<given-names><![CDATA[Octavio]]></given-names>
</name>
</person-group>
<article-title xml:lang=""><![CDATA[Fuensanta: imán y escapulario]]></article-title>
<source><![CDATA[Generaciones y semblanzas. Dominio mexicano, Obras completas]]></source>
<year>2006</year>
<volume>4</volume>
<page-range>219-25</page-range><publisher-loc><![CDATA[México ]]></publisher-loc>
<publisher-name><![CDATA[Fondo de Cultura Económica]]></publisher-name>
</nlm-citation>
</ref>
<ref id="B26">
<nlm-citation citation-type="book">
<person-group person-group-type="author">
<name>
<surname><![CDATA[Paz]]></surname>
<given-names><![CDATA[Octavio]]></given-names>
</name>
</person-group>
<source><![CDATA[Los hijos del limo. Del romanticismo a la vanguardia]]></source>
<year>1981</year>
<publisher-loc><![CDATA[Barcelona ]]></publisher-loc>
<publisher-name><![CDATA[Seix Barral]]></publisher-name>
</nlm-citation>
</ref>
<ref id="B27">
<nlm-citation citation-type="book">
<person-group person-group-type="author">
<name>
<surname><![CDATA[Platón]]></surname>
</name>
</person-group>
<source><![CDATA[Fedro, Diálogos III]]></source>
<year>2015</year>
<publisher-loc><![CDATA[Madrid ]]></publisher-loc>
<publisher-name><![CDATA[Gredos]]></publisher-name>
</nlm-citation>
</ref>
<ref id="B28">
<nlm-citation citation-type="book">
<person-group person-group-type="author">
<name>
<surname><![CDATA[Platón]]></surname>
</name>
</person-group>
<source><![CDATA[Hipias Mayor, Diálogos I]]></source>
<year>2015</year>
<publisher-loc><![CDATA[Madrid ]]></publisher-loc>
<publisher-name><![CDATA[Gredos]]></publisher-name>
</nlm-citation>
</ref>
<ref id="B29">
<nlm-citation citation-type="book">
<person-group person-group-type="author">
<name>
<given-names><![CDATA[Plotino]]></given-names>
</name>
</person-group>
<article-title xml:lang=""><![CDATA[Sobre la belleza]]></article-title>
<source><![CDATA[Enéadas I-III]]></source>
<year>2015</year>
<page-range>76-94</page-range><publisher-loc><![CDATA[Madrid ]]></publisher-loc>
<publisher-name><![CDATA[Editorial Gredos]]></publisher-name>
</nlm-citation>
</ref>
<ref id="B30">
<nlm-citation citation-type="book">
<person-group person-group-type="author">
<name>
<given-names><![CDATA[Plotino]]></given-names>
</name>
</person-group>
<source><![CDATA[Enéadas IV-VI]]></source>
<year>2015</year>
<publisher-loc><![CDATA[Madrid ]]></publisher-loc>
<publisher-name><![CDATA[Editorial Gredos]]></publisher-name>
</nlm-citation>
</ref>
<ref id="B31">
<nlm-citation citation-type="book">
<person-group person-group-type="author">
<name>
<surname><![CDATA[Rousseau]]></surname>
<given-names><![CDATA[J. J.]]></given-names>
</name>
</person-group>
<source><![CDATA[Las confesiones]]></source>
<year>1979</year>
<publisher-loc><![CDATA[México ]]></publisher-loc>
<publisher-name><![CDATA[Editorial Cumbre]]></publisher-name>
</nlm-citation>
</ref>
<ref id="B32">
<nlm-citation citation-type="book">
<person-group person-group-type="author">
<name>
<surname><![CDATA[Rousseau]]></surname>
<given-names><![CDATA[J. J.]]></given-names>
</name>
</person-group>
<source><![CDATA[Emilio o de la educación]]></source>
<year>2019</year>
<publisher-loc><![CDATA[México ]]></publisher-loc>
<publisher-name><![CDATA[Porrúa]]></publisher-name>
</nlm-citation>
</ref>
<ref id="B33">
<nlm-citation citation-type="book">
<person-group person-group-type="author">
<name>
<surname><![CDATA[Ries]]></surname>
<given-names><![CDATA[Julien]]></given-names>
</name>
</person-group>
<source><![CDATA[El símbolo sagrado]]></source>
<year>2013</year>
<publisher-loc><![CDATA[Barcelona ]]></publisher-loc>
<publisher-name><![CDATA[Kairós]]></publisher-name>
</nlm-citation>
</ref>
<ref id="B34">
<nlm-citation citation-type="book">
<person-group person-group-type="author">
<name>
<given-names><![CDATA[San Agustín]]></given-names>
</name>
</person-group>
<source><![CDATA[Confesiones]]></source>
<year>1986</year>
<publisher-loc><![CDATA[México ]]></publisher-loc>
<publisher-name><![CDATA[Porrúa]]></publisher-name>
</nlm-citation>
</ref>
<ref id="B35">
<nlm-citation citation-type="book">
<person-group person-group-type="author">
<name>
<surname><![CDATA[Villaurrutia]]></surname>
<given-names><![CDATA[Xavier]]></given-names>
</name>
</person-group>
<article-title xml:lang=""><![CDATA[Ramón López Velarde]]></article-title>
<source><![CDATA[Obras]]></source>
<year>1996</year>
<page-range>641-59</page-range><publisher-loc><![CDATA[México ]]></publisher-loc>
<publisher-name><![CDATA[Fondo de Cultura Económica]]></publisher-name>
</nlm-citation>
</ref>
<ref id="B36">
<nlm-citation citation-type="book">
<person-group person-group-type="author">
<name>
<surname><![CDATA[Yates]]></surname>
<given-names><![CDATA[A. Frances]]></given-names>
</name>
</person-group>
<source><![CDATA[Giordano Bruno y la Tradición Hermética]]></source>
<year>1983</year>
<publisher-loc><![CDATA[Barcelona ]]></publisher-loc>
<publisher-name><![CDATA[Editorial Ariel]]></publisher-name>
</nlm-citation>
</ref>
<ref id="B37">
<nlm-citation citation-type="journal">
<person-group person-group-type="author">
<name>
<surname><![CDATA[Zalaquett]]></surname>
<given-names><![CDATA[Ricardo]]></given-names>
</name>
</person-group>
<article-title xml:lang=""><![CDATA[400 años del descubrimiento de la circulación de la sangre. Harvey y la Filantropía]]></article-title>
<source><![CDATA[Revista chilena de cardiología]]></source>
<year>2016</year>
<volume>35</volume>
<numero>2</numero>
<issue>2</issue>
<page-range>1-10</page-range></nlm-citation>
</ref>
</ref-list>
</back>
</article>
