<?xml version="1.0" encoding="ISO-8859-1"?><article xmlns:mml="http://www.w3.org/1998/Math/MathML" xmlns:xlink="http://www.w3.org/1999/xlink" xmlns:xsi="http://www.w3.org/2001/XMLSchema-instance">
<front>
<journal-meta>
<journal-id>0188-4611</journal-id>
<journal-title><![CDATA[Investigaciones geográficas]]></journal-title>
<abbrev-journal-title><![CDATA[Invest. Geog]]></abbrev-journal-title>
<issn>0188-4611</issn>
<publisher>
<publisher-name><![CDATA[Universidad Nacional Autónoma de México, Instituto de Geografía]]></publisher-name>
</publisher>
</journal-meta>
<article-meta>
<article-id>S0188-46111998000200003</article-id>
<title-group>
<article-title xml:lang="es"><![CDATA[Caracterización y clasificación de suelos con fines productivos en Córdoba, Veracruz, México]]></article-title>
</title-group>
<contrib-group>
<contrib contrib-type="author">
<name>
<surname><![CDATA[Bautista Zúñiga]]></surname>
<given-names><![CDATA[Francisco]]></given-names>
</name>
<xref ref-type="aff" rid="A01"/>
</contrib>
<contrib contrib-type="author">
<name>
<surname><![CDATA[Rivas Solórzano]]></surname>
<given-names><![CDATA[Hilda]]></given-names>
</name>
<xref ref-type="aff" rid="A01"/>
</contrib>
<contrib contrib-type="author">
<name>
<surname><![CDATA[Durán de Bazúa]]></surname>
<given-names><![CDATA[Carmen]]></given-names>
</name>
<xref ref-type="aff" rid="A01"/>
</contrib>
<contrib contrib-type="author">
<name>
<surname><![CDATA[Palacio]]></surname>
<given-names><![CDATA[Gerardo]]></given-names>
</name>
<xref ref-type="aff" rid="A01"/>
</contrib>
</contrib-group>
<aff id="A01">
<institution><![CDATA[,Universidad Nacional Autónoma de México Facultad de Ciencias Departamento de Manejo y Conservación de Recursos Naturales Tropicales]]></institution>
<addr-line><![CDATA[Mérida Yucatán]]></addr-line>
<country>México</country>
</aff>
<aff id="A02">
<institution><![CDATA[,Universidad Nacional Autónoma de México Facultad de Ciencias e Instituto de Geografía]]></institution>
<addr-line><![CDATA[ ]]></addr-line>
</aff>
<aff id="A03">
<institution><![CDATA[,Universidad Nacional Autónoma de México Facultad de Química ]]></institution>
<addr-line><![CDATA[ ]]></addr-line>
<country>México</country>
</aff>
<aff id="A04">
<institution><![CDATA[,Universidad Autónoma de Campeche Instituto de Ecología, Pesquerías y Oceanografía del Golfo de México ]]></institution>
<addr-line><![CDATA[ ]]></addr-line>
</aff>
<pub-date pub-type="pub">
<day>00</day>
<month>06</month>
<year>1998</year>
</pub-date>
<pub-date pub-type="epub">
<day>00</day>
<month>06</month>
<year>1998</year>
</pub-date>
<numero>36</numero>
<fpage>21</fpage>
<lpage>33</lpage>
<copyright-statement/>
<copyright-year/>
<self-uri xlink:href="http://www.scielo.org.mx/scielo.php?script=sci_arttext&amp;pid=S0188-46111998000200003&amp;lng=en&amp;nrm=iso"></self-uri><self-uri xlink:href="http://www.scielo.org.mx/scielo.php?script=sci_abstract&amp;pid=S0188-46111998000200003&amp;lng=en&amp;nrm=iso"></self-uri><self-uri xlink:href="http://www.scielo.org.mx/scielo.php?script=sci_pdf&amp;pid=S0188-46111998000200003&amp;lng=en&amp;nrm=iso"></self-uri><abstract abstract-type="short" xml:lang="es"><p><![CDATA[Se realizó un estudio de los suelos de la zona cañera de Córdoba, Veracruz, con el fin de realizar una clasificación numérica y otra según la FAO. Por la clasificación numérica se encontraron dos grupos de suelos y sus propiedades de agrupamiento. Mediante regresiones lineales se seleccionaron las propiedades distintivas del suelo: pH, porcentaje de arcillas, densidad real y precipitación pluvial. Un mapa de suelos con mayor detalle realizado con estas propiedades, seria poco costoso y muy útil en la práctica, por la relación con la retención de fosfatos, toxicidad por aluminio, retención de humedad y condiciones de óxido-reducción. De acuerda con la nomenclatura FAO se encuentran suelos de las unidades acrisol, lixisol, fluvisol y cambisol; los dos primeros no hablan sido reportados.]]></p></abstract>
<abstract abstract-type="short" xml:lang="en"><p><![CDATA[The epipedons of soils for sugarcane cultivation from Córdoba, Veracruz, Mexico, were analyzed, ordered and classified using multivariate statistical procedures. Soils were also classified according to FAO nomenclature. Two groups of soils and their diagnostic properties were found. Wtih lineal regressions we selected the diagnostic soif properties that are easy to analyze, as: pH, clay percent, real density, and water rain (in mm). The drawing to soil maps at large scale with these soil properties would be an easy, less expensive and useful way to identify the areas susceptible for the application of waste on soil, also for amendments for sugarcane crops, for example, phosphate fixation, Ai toxicity, water retention, redox conditions, among others ones. The mayor soil groups are: acrisol, lixisol, fluvisol and cambisol. Acrisol and lixisol are reported for the first time for this geographical region.]]></p></abstract>
<kwd-group>
<kwd lng="es"><![CDATA[Mapa de suelos]]></kwd>
<kwd lng="es"><![CDATA[propiedades del suelo]]></kwd>
<kwd lng="es"><![CDATA[caña de azúcar]]></kwd>
<kwd lng="es"><![CDATA[Veracruz]]></kwd>
<kwd lng="es"><![CDATA[México]]></kwd>
<kwd lng="es"><![CDATA[análisis estadístico multivariado]]></kwd>
<kwd lng="es"><![CDATA[análisis de conglomerados]]></kwd>
<kwd lng="en"><![CDATA[Multivariate statistical analysis]]></kwd>
<kwd lng="en"><![CDATA[principal component analysis]]></kwd>
<kwd lng="en"><![CDATA[cluster analysis]]></kwd>
<kwd lng="en"><![CDATA[soil maps]]></kwd>
<kwd lng="en"><![CDATA[soil properties]]></kwd>
<kwd lng="en"><![CDATA[Mexico]]></kwd>
<kwd lng="en"><![CDATA[sugarcane]]></kwd>
</kwd-group>
</article-meta>
</front><body><![CDATA[  	    <p align="center"><font face="verdana" size="4"><b>Caracterizaci&oacute;n y clasificaci&oacute;n de suelos con fines productivos en C&oacute;rdoba, Veracruz, M&eacute;xico</b></font></p>  	    <p align="justify"><font face="verdana" size="2">&nbsp;</font></p>  	    <p align="center"><font face="verdana" size="2"><b>Francisco Bautista Z&uacute;&ntilde;iga* Hilda Rivas Sol&oacute;rzano** Carmen Dur&aacute;n de Baz&uacute;a***&nbsp; Gerardo Palacio***</b>&nbsp;</font></p>  	    <p align="justify"><font face="verdana" size="2">&nbsp;</font></p>  	    <p align="justify"><font face="verdana" size="2"><i>*Autor para correspondencia: Facultad de Ciencias. UNAM, M&eacute;xico: Departamento de Manejo y Conservaci&oacute;n de Recursos Naturales Tropicales FMVZ, UADY. Apdo. Postal 28, Cordemex 97110, M&eacute;rida, Yucat&aacute;n, M&eacute;xico.</i></font></p>  	    <p align="justify"><font face="verdana" size="2"><i>**Facultad de Ciencias e Instituto de Geograf&iacute;a, UNAM, M&eacute;xico</i></font></p>  	    <p align="justify"><font face="verdana" size="2"><i>***Facultad de Qu&iacute;mica, UNAM, M&eacute;xico</i></font></p>  	    <p align="justify"><font face="verdana" size="2"><i>****EPOMEX Universidad Aut&oacute;noma de Campeche, M&eacute;xico</i></font></p>  	    <p align="justify"><font face="verdana" size="2">&nbsp;</font></p>  	    ]]></body>
<body><![CDATA[<p align="justify"><font face="verdana" size="2">Recibido: mayo 12, 1998    <br> 	Aceptado en versi&oacute;n final: junio 19, 1998</font></p>  	    <p align="justify"><font face="verdana" size="2">&nbsp;</font></p>  	    <p align="justify"><font face="verdana" size="2"><b>Resumen</b></font></p>  	    <p align="justify"><font face="verdana" size="2">Se realiz&oacute; un estudio de los suelos de la zona ca&ntilde;era de C&oacute;rdoba, Veracruz, con el fin de realizar una clasificaci&oacute;n num&eacute;rica y otra seg&uacute;n la FAO. Por la clasificaci&oacute;n num&eacute;rica se encontraron dos grupos de suelos y sus propiedades de agrupamiento. Mediante regresiones lineales se seleccionaron las propiedades distintivas del suelo: pH, porcentaje de arcillas, densidad real y precipitaci&oacute;n pluvial. Un mapa de suelos con mayor detalle realizado con estas propiedades, seria poco costoso y muy &uacute;til en la pr&aacute;ctica, por la relaci&oacute;n con la retenci&oacute;n de fosfatos, toxicidad por aluminio, retenci&oacute;n de humedad y condiciones de &oacute;xido&#45;reducci&oacute;n. De acuerda con la nomenclatura FAO se encuentran suelos de las unidades acrisol, lixisol, fluvisol y cambisol; los dos primeros no hablan sido reportados.</font></p>  	    <p align="justify"><font face="verdana" size="2"><b>Palabras clave</b>: Mapa de suelos; propiedades del suela; ca&ntilde;a de az&uacute;car, Veracruz, M&eacute;xico; an&aacute;lisis estad&iacute;stico multivariado; an&aacute;lisis de conglomerados.</font></p>  	    <p align="justify"><font face="verdana" size="2">&nbsp;</font></p>  	    <p align="justify"><font face="verdana" size="2"><b>Abstract</b></font></p>  	    <p align="justify"><font face="verdana" size="2">The epipedons of soils for sugarcane cultivation from C&oacute;rdoba, Veracruz, Mexico, were analyzed, ordered and classified using multivariate statistical procedures. Soils were also classified according to FAO nomenclature. Two groups of soils and their diagnostic properties <i>were found. Wtih</i> lineal regressions we selected the diagnostic soif properties that are easy to analyze, as: pH, clay percent, real density, and water rain (in mm). The drawing to soil maps at large scale with these soil properties would be an easy, less expensive and useful way to identify the areas susceptible for the application of waste on soil, also for amendments for sugarcane crops, for example, phosphate fixation, Ai toxicity, water retention, redox conditions, among others ones. The mayor soil groups are: acrisol, lixisol, fluvisol and cambisol. Acrisol and lixisol are reported for the first time for this geographical region.</font></p>  	    <p align="justify"><font face="verdana" size="2"><b>Keywords</b>: Multivariate statistical analysis, principal component analysis, cluster analysis, soil maps, soil properties, Mexico, sugarcane.</font></p>  	    ]]></body>
<body><![CDATA[<p align="justify"><font face="verdana" size="2">&nbsp;</font></p>  	    <p align="justify"><font face="verdana" size="2"><a href="/pdf/igeo/n36/n36a3.pdf" target="_blank">DESCARGAR ART&Iacute;CULO EN FORMATO PDF</a></font></p>  	    <p align="justify"><font face="verdana" size="2">&nbsp;</font></p>  	    <p align="justify"><font face="verdana" size="2"><b>REFERENCIAS</b></font></p>  	    <!-- ref --><p align="justify"><font face="verdana" size="2">Afifi y Clark. (1990), <i>Computer aided multivariate methods analysis.</i> Chapman, Nueva York, EUA.    &nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;[&#160;<a href="javascript:void(0);" onclick="javascript: window.open('/scielo.php?script=sci_nlinks&ref=4627674&pid=S0188-4611199800020000300001&lng=','','width=640,height=500,resizable=yes,scrollbars=1,menubar=yes,');">Links</a>&#160;]<!-- end-ref --></font></p>  	    <!-- ref --><p align="justify"><font face="verdana" size="2">Blake, G. (1976), "Particle density. Methods of soil analysis", <i>Agronomy. No 9.</i> Part 1. American Society of Agronomy, Madison, Wisconsin, EUA.    &nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;[&#160;<a href="javascript:void(0);" onclick="javascript: window.open('/scielo.php?script=sci_nlinks&ref=4627676&pid=S0188-4611199800020000300002&lng=','','width=640,height=500,resizable=yes,scrollbars=1,menubar=yes,');">Links</a>&#160;]<!-- end-ref --></font></p>  	    <!-- ref --><p align="justify"><font face="verdana" size="2">Blakemore, L. y P. Searle (1981), "Methods for chemical analysis of soil", <i>N.Z Soil Bur Sci. Rep. 10". Soil Bureau, Lower</i> Hutt. Nueva Zelanda.    &nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;[&#160;<a href="javascript:void(0);" onclick="javascript: window.open('/scielo.php?script=sci_nlinks&ref=4627678&pid=S0188-4611199800020000300003&lng=','','width=640,height=500,resizable=yes,scrollbars=1,menubar=yes,');">Links</a>&#160;]<!-- end-ref --></font></p>  	    ]]></body>
<body><![CDATA[<!-- ref --><p align="justify"><font face="verdana" size="2">Bohn, H., B. Mcneal y G. O'Connor (1993), <i>Qu&iacute;mica del suelo,</i> Limusa, M&eacute;xico.    &nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;[&#160;<a href="javascript:void(0);" onclick="javascript: window.open('/scielo.php?script=sci_nlinks&ref=4627680&pid=S0188-4611199800020000300004&lng=','','width=640,height=500,resizable=yes,scrollbars=1,menubar=yes,');">Links</a>&#160;]<!-- end-ref --></font></p>  	    <!-- ref --><p align="justify"><font face="verdana" size="2">Houba, V. (1988), <i>Soil and plant analysis.</i> 4<sup>a</sup> edition Syllabi Wao, Department of Soil Science and Plant Nutrition, Wageningen Agricultural University, Wageningen, Holanda.    &nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;[&#160;<a href="javascript:void(0);" onclick="javascript: window.open('/scielo.php?script=sci_nlinks&ref=4627682&pid=S0188-4611199800020000300005&lng=','','width=640,height=500,resizable=yes,scrollbars=1,menubar=yes,');">Links</a>&#160;]<!-- end-ref --></font></p>  	    <!-- ref --><p align="justify"><font face="verdana" size="2">INEGI (1984), Carta&nbsp;Edafol&oacute;gica, Veracruz E14&#45;3. Escala 1:250000.    &nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;[&#160;<a href="javascript:void(0);" onclick="javascript: window.open('/scielo.php?script=sci_nlinks&ref=4627684&pid=S0188-4611199800020000300006&lng=','','width=640,height=500,resizable=yes,scrollbars=1,menubar=yes,');">Links</a>&#160;]<!-- end-ref --></font></p>  	    <!-- ref --><p align="justify"><font face="verdana" size="2">Jackson, M. (1970),<b>&nbsp;</b><i>An&aacute;lisis qu&iacute;mico de suelos,</i> Omega, Barcelona, Espa&ntilde;a.    &nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;[&#160;<a href="javascript:void(0);" onclick="javascript: window.open('/scielo.php?script=sci_nlinks&ref=4627686&pid=S0188-4611199800020000300007&lng=','','width=640,height=500,resizable=yes,scrollbars=1,menubar=yes,');">Links</a>&#160;]<!-- end-ref --></font></p>  	    <!-- ref --><p align="justify"><font face="verdana" size="2">Jongerman, R. H., C. J. Ter&#45;Braak y O.F. van Tongeren (1987), Data <i>analysis m community and landscape ecology,</i> Pudoc, Wageningen, The Netherlands, 297 pp.    &nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;[&#160;<a href="javascript:void(0);" onclick="javascript: window.open('/scielo.php?script=sci_nlinks&ref=4627688&pid=S0188-4611199800020000300008&lng=','','width=640,height=500,resizable=yes,scrollbars=1,menubar=yes,');">Links</a>&#160;]<!-- end-ref --></font></p>  	    ]]></body>
<body><![CDATA[<!-- ref --><p align="justify"><font face="verdana" size="2">Lengendre, L. y P. Lengendre (1983), <i>Numerical ecology,</i> Elsevier Scientific Publishing Company, The Netherlands 419 p.    &nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;[&#160;<a href="javascript:void(0);" onclick="javascript: window.open('/scielo.php?script=sci_nlinks&ref=4627690&pid=S0188-4611199800020000300009&lng=','','width=640,height=500,resizable=yes,scrollbars=1,menubar=yes,');">Links</a>&#160;]<!-- end-ref --></font></p>  	    <!-- ref --><p align="justify"><font face="verdana" size="2">Licona. A., C. A. Ortiz Solorio, D. P&aacute;jaro Huertas y R. Ortega Paczaka (1992), "Utilidad de las clases de tierras campesinas en el an&aacute;lisis de la t&eacute;cnica de producci&oacute;n agr&iacute;cola en ejidos del centro de Veracruz, M&eacute;xico", <i>Agrociencias,</i> 3(4): 107&#45;118.    &nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;[&#160;<a href="javascript:void(0);" onclick="javascript: window.open('/scielo.php?script=sci_nlinks&ref=4627692&pid=S0188-4611199800020000300010&lng=','','width=640,height=500,resizable=yes,scrollbars=1,menubar=yes,');">Links</a>&#160;]<!-- end-ref --></font></p>  	    <!-- ref --><p align="justify"><font face="verdana" size="2">L&oacute;pez Hern&aacute;ndez, J. R., C. A. Ortiz Solorio, E. Ojeda Trejo y M. E. Ram&iacute;rez Guzm&aacute;n (1992), "Definici&oacute;n de las cualidades de la tierra en el ejido San Salvador Ateneo", <i>Agrociencia,</i> 3(4): 69&#45;89.    &nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;[&#160;<a href="javascript:void(0);" onclick="javascript: window.open('/scielo.php?script=sci_nlinks&ref=4627694&pid=S0188-4611199800020000300011&lng=','','width=640,height=500,resizable=yes,scrollbars=1,menubar=yes,');">Links</a>&#160;]<!-- end-ref --></font></p>  	    <!-- ref --><p align="justify"><font face="verdana" size="2">Mart&iacute;nez, J. y C. Ortiz (1992), "Cartograf&iacute;a campesina de tierras de villa de Hidalgo, Zacatecas y su conservaci&oacute;n con la carta edafol&oacute;gica de INEGI", <i>Terra.</i> 10(2): 140&#45;150.    &nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;[&#160;<a href="javascript:void(0);" onclick="javascript: window.open('/scielo.php?script=sci_nlinks&ref=4627696&pid=S0188-4611199800020000300012&lng=','','width=640,height=500,resizable=yes,scrollbars=1,menubar=yes,');">Links</a>&#160;]<!-- end-ref --></font></p>  	    <!-- ref --><p align="justify"><font face="verdana" size="2">Rodr&iacute;guez, R. (1994), <i>El cultivo de la ca&ntilde;a de az&uacute;car en M&eacute;xico,</i> Trujillo, M&eacute;xico.    &nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;[&#160;<a href="javascript:void(0);" onclick="javascript: window.open('/scielo.php?script=sci_nlinks&ref=4627698&pid=S0188-4611199800020000300013&lng=','','width=640,height=500,resizable=yes,scrollbars=1,menubar=yes,');">Links</a>&#160;]<!-- end-ref --></font></p>  	    ]]></body>
<body><![CDATA[<!-- ref --><p align="justify"><font face="verdana" size="2">Rangel, L. y A. Garc&iacute;a (1994), "Multivariate prediction of values of soil properties at unsampled sites by means of matrix cokriging", <i>Symposium ID&#45;15.</i> Soil data needs for expressing land qualities at differents scales 289&#45;290. 15&deg; Congreso Mundial de la Ciencia del Suelo, Acapulco, M&eacute;xico.    &nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;[&#160;<a href="javascript:void(0);" onclick="javascript: window.open('/scielo.php?script=sci_nlinks&ref=4627700&pid=S0188-4611199800020000300014&lng=','','width=640,height=500,resizable=yes,scrollbars=1,menubar=yes,');">Links</a>&#160;]<!-- end-ref --></font></p>  	    <!-- ref --><p align="justify"><font face="verdana" size="2">Spaargaren, O. C. (1994), <i>World reference base for soil resources,</i> ISSS&#45;ISSRIC&#45;FAO.    &nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;[&#160;<a href="javascript:void(0);" onclick="javascript: window.open('/scielo.php?script=sci_nlinks&ref=4627702&pid=S0188-4611199800020000300015&lng=','','width=640,height=500,resizable=yes,scrollbars=1,menubar=yes,');">Links</a>&#160;]<!-- end-ref --></font></p>  	    <!-- ref --><p align="justify"><font face="verdana" size="2">Theocharopoulos S., P. Petrakis y A. Trikatsoula (1997), "Multivariate analysis of soil grid data as a soil classification and mapping tool: the case study of a homogeneous plain in Vagia. Viotia, Greece", <i>Geoderma,</i> 77(1): 63&#45;79.    &nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;[&#160;<a href="javascript:void(0);" onclick="javascript: window.open('/scielo.php?script=sci_nlinks&ref=4627704&pid=S0188-4611199800020000300016&lng=','','width=640,height=500,resizable=yes,scrollbars=1,menubar=yes,');">Links</a>&#160;]<!-- end-ref --></font></p>  	    <!-- ref --><p align="justify"><font face="verdana" size="2">Tricart, J. y J. Kilian (1982), <i>La eco&#45;geograf&iacute;a y la ordenaci&oacute;n del medio natural.</i> Anagrama, Barcelona, Espa&ntilde;a.    &nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;[&#160;<a href="javascript:void(0);" onclick="javascript: window.open('/scielo.php?script=sci_nlinks&ref=4627706&pid=S0188-4611199800020000300017&lng=','','width=640,height=500,resizable=yes,scrollbars=1,menubar=yes,');">Links</a>&#160;]<!-- end-ref --></font></p>  	    <!-- ref --><p align="justify"><font face="verdana" size="2">Webster, R. y M. A. Oliver (1990), <i>Statistical methods in soil and land resource survey, Oxford</i> University Press. Oxford. UK.    &nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;[&#160;<a href="javascript:void(0);" onclick="javascript: window.open('/scielo.php?script=sci_nlinks&ref=4627708&pid=S0188-4611199800020000300018&lng=','','width=640,height=500,resizable=yes,scrollbars=1,menubar=yes,');">Links</a>&#160;]<!-- end-ref --></font></p>  	    ]]></body>
<body><![CDATA[<!-- ref --><p align="justify"><font face="verdana" size="2">Zinck, J. A., (1990), <i>Soil survey epistemiology of a vital discipline,</i> International Institute for Aeroespace Survey and Earth Science <i>(ITC),</i> The Netherlands, 40 p.    &nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;[&#160;<a href="javascript:void(0);" onclick="javascript: window.open('/scielo.php?script=sci_nlinks&ref=4627710&pid=S0188-4611199800020000300019&lng=','','width=640,height=500,resizable=yes,scrollbars=1,menubar=yes,');">Links</a>&#160;]<!-- end-ref --></font></p>      ]]></body><back>
<ref-list>
<ref id="B1">
<nlm-citation citation-type="book">
<person-group person-group-type="author">
<name>
<surname><![CDATA[Afifi]]></surname>
</name>
<name>
<surname><![CDATA[Clark]]></surname>
</name>
</person-group>
<source><![CDATA[Computer aided multivariate methods analysis]]></source>
<year>1990</year>
<publisher-loc><![CDATA[Nueva York ]]></publisher-loc>
<publisher-name><![CDATA[Chapman]]></publisher-name>
</nlm-citation>
</ref>
<ref id="B2">
<nlm-citation citation-type="journal">
<person-group person-group-type="author">
<name>
<surname><![CDATA[Blake]]></surname>
<given-names><![CDATA[G.]]></given-names>
</name>
</person-group>
<article-title xml:lang="en"><![CDATA[Particle density. Methods of soil analysis]]></article-title>
<source><![CDATA[Agronomy]]></source>
<year>1976</year>
<volume>1</volume>
<numero>9</numero>
<issue>9</issue>
<publisher-loc><![CDATA[Madison ]]></publisher-loc>
<publisher-name><![CDATA[American Society of Agronomy]]></publisher-name>
</nlm-citation>
</ref>
<ref id="B3">
<nlm-citation citation-type="book">
<person-group person-group-type="author">
<name>
<surname><![CDATA[Blakemore]]></surname>
<given-names><![CDATA[L.]]></given-names>
</name>
<name>
<surname><![CDATA[Searle]]></surname>
<given-names><![CDATA[P.]]></given-names>
</name>
</person-group>
<article-title xml:lang="en"><![CDATA[Methods for chemical analysis of soil]]></article-title>
<source><![CDATA[]]></source>
<year>1981</year>
<publisher-loc><![CDATA[Lower Hutt ]]></publisher-loc>
<publisher-name><![CDATA[N.Z Soil Bur Sci. Rep. 10"]]></publisher-name>
</nlm-citation>
</ref>
<ref id="B4">
<nlm-citation citation-type="book">
<person-group person-group-type="author">
<name>
<surname><![CDATA[Bohn]]></surname>
<given-names><![CDATA[H.]]></given-names>
</name>
<name>
<surname><![CDATA[Mcneal]]></surname>
<given-names><![CDATA[B.]]></given-names>
</name>
<name>
<surname><![CDATA[O'Connor]]></surname>
<given-names><![CDATA[G.]]></given-names>
</name>
</person-group>
<source><![CDATA[Química del suelo]]></source>
<year>1993</year>
<publisher-loc><![CDATA[México ]]></publisher-loc>
<publisher-name><![CDATA[Limusa]]></publisher-name>
</nlm-citation>
</ref>
<ref id="B5">
<nlm-citation citation-type="book">
<person-group person-group-type="author">
<name>
<surname><![CDATA[Houba]]></surname>
<given-names><![CDATA[V.]]></given-names>
</name>
</person-group>
<source><![CDATA[Soil and plant analysis]]></source>
<year>1988</year>
<edition>4ª</edition>
<publisher-loc><![CDATA[Wageningen ]]></publisher-loc>
<publisher-name><![CDATA[Syllabi WaoDepartment of Soil Science and Plant Nutrition, Wageningen Agricultural University]]></publisher-name>
</nlm-citation>
</ref>
<ref id="B6">
<nlm-citation citation-type="">
<collab>INEGI</collab>
<source><![CDATA[Carta Edafológica]]></source>
<year>1984</year>
<publisher-loc><![CDATA[^eVeracruz Veracruz]]></publisher-loc>
</nlm-citation>
</ref>
<ref id="B7">
<nlm-citation citation-type="book">
<person-group person-group-type="author">
<name>
<surname><![CDATA[Jackson]]></surname>
<given-names><![CDATA[M.]]></given-names>
</name>
</person-group>
<source><![CDATA[Análisis químico de suelos]]></source>
<year>1970</year>
<publisher-loc><![CDATA[Barcelona ]]></publisher-loc>
<publisher-name><![CDATA[Omega]]></publisher-name>
</nlm-citation>
</ref>
<ref id="B8">
<nlm-citation citation-type="book">
<person-group person-group-type="author">
<name>
<surname><![CDATA[Jongerman]]></surname>
<given-names><![CDATA[R. H.]]></given-names>
</name>
<name>
<surname><![CDATA[Ter-Braak]]></surname>
<given-names><![CDATA[C. J.]]></given-names>
</name>
<name>
<surname><![CDATA[van Tongeren]]></surname>
<given-names><![CDATA[O.F.]]></given-names>
</name>
</person-group>
<source><![CDATA[Data analysis m community and landscape ecology]]></source>
<year>1987</year>
<page-range>297</page-range><publisher-loc><![CDATA[Wageningen ]]></publisher-loc>
<publisher-name><![CDATA[Pudoc]]></publisher-name>
</nlm-citation>
</ref>
<ref id="B9">
<nlm-citation citation-type="book">
<person-group person-group-type="author">
<name>
<surname><![CDATA[Lengendre]]></surname>
<given-names><![CDATA[L.]]></given-names>
</name>
<name>
<surname><![CDATA[Lengendre]]></surname>
<given-names><![CDATA[P.]]></given-names>
</name>
</person-group>
<source><![CDATA[Numerical ecology]]></source>
<year>1983</year>
<page-range>419</page-range><publisher-name><![CDATA[Elsevier Scientific Publishing Company]]></publisher-name>
</nlm-citation>
</ref>
<ref id="B10">
<nlm-citation citation-type="journal">
<person-group person-group-type="author">
<name>
<surname><![CDATA[Licona]]></surname>
<given-names><![CDATA[A.]]></given-names>
</name>
<name>
<surname><![CDATA[Ortiz Solorio]]></surname>
<given-names><![CDATA[C. A.]]></given-names>
</name>
<name>
<surname><![CDATA[Pájaro Huertas]]></surname>
<given-names><![CDATA[D.]]></given-names>
</name>
<name>
<surname><![CDATA[Ortega Paczaka]]></surname>
<given-names><![CDATA[R.]]></given-names>
</name>
</person-group>
<article-title xml:lang="en"><![CDATA[Utilidad de las clases de tierras campesinas en el análisis de la técnica de producción agrícola en ejidos del centro de Veracruz, México]]></article-title>
<source><![CDATA[Agrociencias]]></source>
<year>1992</year>
<volume>3</volume>
<numero>4</numero>
<issue>4</issue>
<page-range>107-118</page-range></nlm-citation>
</ref>
<ref id="B11">
<nlm-citation citation-type="journal">
<person-group person-group-type="author">
<name>
<surname><![CDATA[López Hernández]]></surname>
<given-names><![CDATA[J. R.]]></given-names>
</name>
<name>
<surname><![CDATA[Ortiz Solorio]]></surname>
<given-names><![CDATA[C. A.]]></given-names>
</name>
<name>
<surname><![CDATA[Ojeda Trejo]]></surname>
<given-names><![CDATA[E.]]></given-names>
</name>
<name>
<surname><![CDATA[Ramírez Guzmán]]></surname>
<given-names><![CDATA[M. E.]]></given-names>
</name>
</person-group>
<article-title xml:lang="es"><![CDATA[Definición de las cualidades de la tierra en el ejido San Salvador Ateneo]]></article-title>
<source><![CDATA[Agrociencia]]></source>
<year>1992</year>
<volume>3</volume>
<numero>4</numero>
<issue>4</issue>
<page-range>69-89</page-range></nlm-citation>
</ref>
<ref id="B12">
<nlm-citation citation-type="journal">
<person-group person-group-type="author">
<name>
<surname><![CDATA[Martínez]]></surname>
<given-names><![CDATA[J.]]></given-names>
</name>
<name>
<surname><![CDATA[Ortiz]]></surname>
<given-names><![CDATA[C.]]></given-names>
</name>
</person-group>
<article-title xml:lang="es"><![CDATA[Cartografía campesina de tierras de villa de Hidalgo, Zacatecas y su conservación con la carta edafológica de INEGI]]></article-title>
<source><![CDATA[Terra]]></source>
<year>1992</year>
<page-range>140-150</page-range></nlm-citation>
</ref>
<ref id="B13">
<nlm-citation citation-type="book">
<person-group person-group-type="author">
<name>
<surname><![CDATA[Rodríguez]]></surname>
<given-names><![CDATA[R.]]></given-names>
</name>
</person-group>
<source><![CDATA[El cultivo de la caña de azúcar en México]]></source>
<year>1994</year>
<publisher-loc><![CDATA[México ]]></publisher-loc>
<publisher-name><![CDATA[Trujillo]]></publisher-name>
</nlm-citation>
</ref>
<ref id="B14">
<nlm-citation citation-type="">
<person-group person-group-type="author">
<name>
<surname><![CDATA[Rangel]]></surname>
<given-names><![CDATA[L.]]></given-names>
</name>
<name>
<surname><![CDATA[García]]></surname>
<given-names><![CDATA[A.]]></given-names>
</name>
</person-group>
<article-title xml:lang="en"><![CDATA[Multivariate prediction of values of soil properties at unsampled sites by means of matrix cokriging]]></article-title>
<source><![CDATA[Symposium ID-15]]></source>
<year>1994</year>
<publisher-loc><![CDATA[Acapulco ]]></publisher-loc>
</nlm-citation>
</ref>
<ref id="B15">
<nlm-citation citation-type="book">
<collab>^dSpaargaren</collab>
<source><![CDATA[World reference base for soil resources]]></source>
<year>1994</year>
<publisher-name><![CDATA[ISSSISSRICFAO]]></publisher-name>
</nlm-citation>
</ref>
<ref id="B16">
<nlm-citation citation-type="journal">
<person-group person-group-type="author">
<name>
<surname><![CDATA[Theocharopoulos]]></surname>
<given-names><![CDATA[S.]]></given-names>
</name>
<name>
<surname><![CDATA[Petrakis]]></surname>
<given-names><![CDATA[P.]]></given-names>
</name>
<name>
<surname><![CDATA[Trikatsoula]]></surname>
<given-names><![CDATA[A.]]></given-names>
</name>
</person-group>
<article-title xml:lang="en"><![CDATA[Multivariate analysis of soil grid data as a soil classification and mapping tool: the case study of a homogeneous plain in Vagia. Viotia, Greece]]></article-title>
<source><![CDATA[Geoderma]]></source>
<year>1997</year>
<volume>77</volume>
<numero>1</numero>
<issue>1</issue>
<page-range>63-79</page-range></nlm-citation>
</ref>
<ref id="B17">
<nlm-citation citation-type="book">
<person-group person-group-type="author">
<name>
<surname><![CDATA[Tricart]]></surname>
<given-names><![CDATA[J.]]></given-names>
</name>
<name>
<surname><![CDATA[Kilian]]></surname>
<given-names><![CDATA[J.]]></given-names>
</name>
</person-group>
<source><![CDATA[La eco-geografía y la ordenación del medio natural]]></source>
<year>1982</year>
<publisher-loc><![CDATA[Barcelona ]]></publisher-loc>
<publisher-name><![CDATA[Anagrama]]></publisher-name>
</nlm-citation>
</ref>
<ref id="B18">
<nlm-citation citation-type="book">
<person-group person-group-type="author">
<name>
<surname><![CDATA[Webster]]></surname>
<given-names><![CDATA[R.]]></given-names>
</name>
<name>
<surname><![CDATA[Oliver]]></surname>
<given-names><![CDATA[M. A.]]></given-names>
</name>
</person-group>
<source><![CDATA[Statistical methods in soil and land resource survey]]></source>
<year>1990</year>
<publisher-loc><![CDATA[Oxford ]]></publisher-loc>
<publisher-name><![CDATA[Oxford University Press]]></publisher-name>
</nlm-citation>
</ref>
<ref id="B19">
<nlm-citation citation-type="book">
<person-group person-group-type="author">
<name>
<surname><![CDATA[Zinck]]></surname>
<given-names><![CDATA[J. A.]]></given-names>
</name>
</person-group>
<source><![CDATA[Soil survey epistemiology of a vital discipline]]></source>
<year>1990</year>
<page-range>40</page-range><publisher-name><![CDATA[International Institute for Aeroespace Survey and Earth Science]]></publisher-name>
</nlm-citation>
</ref>
</ref-list>
</back>
</article>
