<?xml version="1.0" encoding="ISO-8859-1"?><article xmlns:mml="http://www.w3.org/1998/Math/MathML" xmlns:xlink="http://www.w3.org/1999/xlink" xmlns:xsi="http://www.w3.org/2001/XMLSchema-instance">
<front>
<journal-meta>
<journal-id>2448-6442</journal-id>
<journal-title><![CDATA[Estudios sociológicos]]></journal-title>
<abbrev-journal-title><![CDATA[Estud. sociol]]></abbrev-journal-title>
<issn>2448-6442</issn>
<publisher>
<publisher-name><![CDATA[El Colegio de México A.C., Centro de Estudios Sociológicos]]></publisher-name>
</publisher>
</journal-meta>
<article-meta>
<article-id>S2448-64422022000300865</article-id>
<article-id pub-id-type="doi">10.24201/es.2022v40n120.2219</article-id>
<title-group>
<article-title xml:lang="es"><![CDATA[Caminos de la autogestión: concepciones de la recuperación de empresas]]></article-title>
<article-title xml:lang="en"><![CDATA[Paths of Self-Management: Conceptions of the Recovery of Enterprises]]></article-title>
</title-group>
<contrib-group>
<contrib contrib-type="author">
<name>
<surname><![CDATA[Rodrigues Ramalho]]></surname>
<given-names><![CDATA[Ramon]]></given-names>
</name>
<xref ref-type="aff" rid="Aff"/>
</contrib>
</contrib-group>
<aff id="Af1">
<institution><![CDATA[,Centro de Estudios e Investigaciones Laborales  ]]></institution>
<addr-line><![CDATA[ Buenos Aires]]></addr-line>
<country>Argentina</country>
</aff>
<pub-date pub-type="pub">
<day>00</day>
<month>12</month>
<year>2022</year>
</pub-date>
<pub-date pub-type="epub">
<day>00</day>
<month>12</month>
<year>2022</year>
</pub-date>
<volume>40</volume>
<numero>120</numero>
<fpage>865</fpage>
<lpage>893</lpage>
<copyright-statement/>
<copyright-year/>
<self-uri xlink:href="http://www.scielo.org.mx/scielo.php?script=sci_arttext&amp;pid=S2448-64422022000300865&amp;lng=en&amp;nrm=iso"></self-uri><self-uri xlink:href="http://www.scielo.org.mx/scielo.php?script=sci_abstract&amp;pid=S2448-64422022000300865&amp;lng=en&amp;nrm=iso"></self-uri><self-uri xlink:href="http://www.scielo.org.mx/scielo.php?script=sci_pdf&amp;pid=S2448-64422022000300865&amp;lng=en&amp;nrm=iso"></self-uri><abstract abstract-type="short" xml:lang="es"><p><![CDATA[Resumen: Este artículo analiza el fenómeno argentino de las Empresas Recuperadas por sus Trabajadores (ERT), y tiene como foco las disputas políticas existentes entre dos concepciones de la recuperación. Nuestro objetivo es examinar las tensiones que atraviesan las empresas recuperadas argentinas y las ambivalencias emergentes entre sus trabajadores. Para comprender las disputas entre los trabajadores de las ERT argentinas sobre qué finalidad atribuyen a su empresa, abordamos la trayectoria de IMPA, una emblemática metalúrgica porteña. Nuestra investigación se basa en el trabajo etnográfico realizado por un periodo de tres años (2011-2013) en IMPA. Mostraremos que esas disputas condicionan la forma como cada ERT enfrenta sus tensiones y establece sus relaciones con el mercado o con el Estado.]]></p></abstract>
<abstract abstract-type="short" xml:lang="en"><p><![CDATA[Abstract: This article analyzes the Argentine phenomenon of Worker-Recovered Enterprises (ERTs), focusing on the political disputes between two conceptions of recovery. Our aim is to analyze the tensions that Argentinean recovered enterprises experience, by discussing the emerging ambivalences between their workers. To understand the disputes between Argentinean ERT workers over the purpose they attribute to their enterprise, we explore the trajectory of IMPA, an emblematic metallurgical company in Buenos Aires. Our research is based on the ethnographic work undertaken for a period of three years (2011-2013) at IMPA. We will show that these disputes determine the way each ERT copes with its tensions and establishes its relations with the market or the state.]]></p></abstract>
<kwd-group>
<kwd lng="es"><![CDATA[Empresas Recuperadas por sus Trabajadores]]></kwd>
<kwd lng="es"><![CDATA[disputas políticas]]></kwd>
<kwd lng="es"><![CDATA[IMPA]]></kwd>
<kwd lng="es"><![CDATA[etnografía]]></kwd>
<kwd lng="es"><![CDATA[autogestión]]></kwd>
<kwd lng="en"><![CDATA[Worker-Recovered Enterprises]]></kwd>
<kwd lng="en"><![CDATA[political disputes]]></kwd>
<kwd lng="en"><![CDATA[IMPA]]></kwd>
<kwd lng="en"><![CDATA[ethnography]]></kwd>
<kwd lng="en"><![CDATA[self-management]]></kwd>
</kwd-group>
</article-meta>
</front><back>
<ref-list>
<ref id="B1">
<nlm-citation citation-type="journal">
<person-group person-group-type="author">
<name>
<surname><![CDATA[Álvarez]]></surname>
<given-names><![CDATA[Carenzo]]></given-names>
</name>
</person-group>
<article-title xml:lang=""><![CDATA[Del &#8220;otro&#8221; como sujeto de investigación al &#8220;otro&#8221; como productor de conocimiento: (re)pensando la práctica de investigación etnográfica con organizaciones sociales]]></article-title>
<source><![CDATA[Revista Encuentro de Saberes]]></source>
<year>2014</year>
<volume>4</volume>
<publisher-loc><![CDATA[Buenos Aires ]]></publisher-loc>
<publisher-name><![CDATA[PIMSEP]]></publisher-name>
</nlm-citation>
</ref>
<ref id="B2">
<nlm-citation citation-type="book">
<person-group person-group-type="author">
<name>
<surname><![CDATA[Antunes]]></surname>
<given-names><![CDATA[Ricardo]]></given-names>
</name>
</person-group>
<source><![CDATA[Adeus ao trabalho? Ensaio sobre as metamorfoses e a centralidade do mundo do trabalho]]></source>
<year>1995</year>
<publisher-loc><![CDATA[São Paulo ]]></publisher-loc>
<publisher-name><![CDATA[Cortez]]></publisher-name>
</nlm-citation>
</ref>
<ref id="B3">
<nlm-citation citation-type="book">
<person-group person-group-type="author">
<name>
<surname><![CDATA[Ávalos]]></surname>
<given-names><![CDATA[Julieta]]></given-names>
</name>
</person-group>
<source><![CDATA[Imparables. Resistencia y lucha en una empresa recuperada por los trabajadores]]></source>
<year>2010</year>
<publisher-loc><![CDATA[Buenos Aires ]]></publisher-loc>
<publisher-name><![CDATA[Autor]]></publisher-name>
</nlm-citation>
</ref>
<ref id="B4">
<nlm-citation citation-type="book">
<person-group person-group-type="author">
<name>
<surname><![CDATA[Bourdieu]]></surname>
<given-names><![CDATA[Pierre]]></given-names>
</name>
</person-group>
<source><![CDATA[El sentido práctico]]></source>
<year>2007</year>
<publisher-loc><![CDATA[Buenos Aires ]]></publisher-loc>
<publisher-name><![CDATA[Siglo XXI]]></publisher-name>
</nlm-citation>
</ref>
<ref id="B5">
<nlm-citation citation-type="book">
<person-group person-group-type="author">
<name>
<surname><![CDATA[Chomer]]></surname>
<given-names><![CDATA[Héctor O.]]></given-names>
</name>
<name>
<surname><![CDATA[Sicoli]]></surname>
<given-names><![CDATA[Jorge]]></given-names>
</name>
</person-group>
<source><![CDATA[Ley de concursos y quiebras 24.522 y sus modificaciones incluidas las introducidas por la ley 26.684]]></source>
<year>2011</year>
<publisher-loc><![CDATA[Buenos Aires ]]></publisher-loc>
<publisher-name><![CDATA[La Ley]]></publisher-name>
</nlm-citation>
</ref>
<ref id="B6">
<nlm-citation citation-type="book">
<person-group person-group-type="author">
<name>
<surname><![CDATA[Davolos]]></surname>
<given-names><![CDATA[Patricia]]></given-names>
</name>
<name>
<surname><![CDATA[Perelman]]></surname>
<given-names><![CDATA[Laura]]></given-names>
</name>
</person-group>
<article-title xml:lang=""><![CDATA[Empresas recuperadas y trayectoria sindical: la experiencia de la UOM Quilmes]]></article-title>
<source><![CDATA[Fábricas y Empresas Recuperadas: protesta social, autogestión y rupturas en la subjetividad]]></source>
<year>2005</year>
<publisher-loc><![CDATA[Buenos Aires ]]></publisher-loc>
<publisher-name><![CDATA[Instituto Movilizador de Fondos Cooperativos]]></publisher-name>
</nlm-citation>
</ref>
<ref id="B7">
<nlm-citation citation-type="journal">
<person-group person-group-type="author">
<name>
<surname><![CDATA[Devesa]]></surname>
<given-names><![CDATA[Patricia]]></given-names>
</name>
</person-group>
<article-title xml:lang=""><![CDATA[Fábrica con danza: un espacio de salud, entre obreros y universitarios]]></article-title>
<source><![CDATA[Centro Cultural de la Cooperación]]></source>
<year>2011</year>
</nlm-citation>
</ref>
<ref id="B8">
<nlm-citation citation-type="book">
<collab>Fajn</collab>
<source><![CDATA[Fábricas y Empresas Recuperadas: protesta social, autogestión y rupturas en la subjetividad]]></source>
<year>2005</year>
<publisher-loc><![CDATA[Buenos Aires ]]></publisher-loc>
<publisher-name><![CDATA[Instituto Movilizador de Fondos Cooperativos]]></publisher-name>
</nlm-citation>
</ref>
<ref id="B9">
<nlm-citation citation-type="book">
<person-group person-group-type="author">
<name>
<surname><![CDATA[Fernández]]></surname>
<given-names><![CDATA[Ana María]]></given-names>
</name>
</person-group>
<source><![CDATA[Política y subjetividad. Asambleas barriales y fábricas recuperadas]]></source>
<year>2008</year>
<publisher-loc><![CDATA[Buenos Aires ]]></publisher-loc>
<publisher-name><![CDATA[Biblios]]></publisher-name>
</nlm-citation>
</ref>
<ref id="B10">
<nlm-citation citation-type="book">
<person-group person-group-type="author">
<name>
<surname><![CDATA[García]]></surname>
</name>
</person-group>
<source><![CDATA[Fábricas de resistencia y recuperación social: experiencias de autogestión del trabajo y la producción en Argentina]]></source>
<year>2011</year>
<publisher-loc><![CDATA[México ]]></publisher-loc>
<publisher-name><![CDATA[El Colegio de México]]></publisher-name>
</nlm-citation>
</ref>
<ref id="B11">
<nlm-citation citation-type="book">
<person-group person-group-type="author">
<name>
<surname><![CDATA[Geertz]]></surname>
<given-names><![CDATA[Clifford]]></given-names>
</name>
</person-group>
<source><![CDATA[A interpretação das culturas]]></source>
<year>1986</year>
<publisher-loc><![CDATA[Rio de Janeiro ]]></publisher-loc>
<publisher-name><![CDATA[Zahar]]></publisher-name>
</nlm-citation>
</ref>
<ref id="B12">
<nlm-citation citation-type="journal">
<person-group person-group-type="author">
<name>
<surname><![CDATA[Hale]]></surname>
<given-names><![CDATA[Charles R.]]></given-names>
</name>
</person-group>
<article-title xml:lang=""><![CDATA[Activist Research v. Cultural Critique: Indi­genous Land Rights and the Contradiction of Politically Engaged Anthropology]]></article-title>
<source><![CDATA[Cultural Anthropology]]></source>
<year>2006</year>
<volume>21</volume>
<numero>1</numero>
<issue>1</issue>
<publisher-name><![CDATA[ProQuestSociology]]></publisher-name>
</nlm-citation>
</ref>
<ref id="B13">
<nlm-citation citation-type="book">
<person-group person-group-type="author">
<name>
<surname><![CDATA[Haraway]]></surname>
<given-names><![CDATA[Donna]]></given-names>
</name>
</person-group>
<source><![CDATA[Ciencia, cyborgs y mujeres]]></source>
<year>1995</year>
<publisher-loc><![CDATA[Valencia ]]></publisher-loc>
<publisher-name><![CDATA[Cátedra]]></publisher-name>
</nlm-citation>
</ref>
<ref id="B14">
<nlm-citation citation-type="">
<collab>Lavaca Editora</collab>
<source><![CDATA[&#8220;Están atacando a un proyecto&#8221;. La crisis de IMPA, según Murúa]]></source>
<year>2005</year>
</nlm-citation>
</ref>
<ref id="B15">
<nlm-citation citation-type="">
<collab>Mundo Impa</collab>
<source><![CDATA[La Nación]]></source>
<year>2001</year>
</nlm-citation>
</ref>
<ref id="B16">
<nlm-citation citation-type="book">
<person-group person-group-type="author">
<name>
<surname><![CDATA[Murúa]]></surname>
<given-names><![CDATA[Eduardo]]></given-names>
</name>
</person-group>
<article-title xml:lang=""><![CDATA[Ocupar, resistir, producir]]></article-title>
<collab>Caviasca</collab>
<source><![CDATA[¿Qué se vayan todos? A 10 años del 19 y 20 de diciembre del 2001]]></source>
<year>2011</year>
<publisher-loc><![CDATA[Buenos Aires ]]></publisher-loc>
<publisher-name><![CDATA[Editorial Cooperativa El Río Suena]]></publisher-name>
</nlm-citation>
</ref>
<ref id="B17">
<nlm-citation citation-type="journal">
<person-group person-group-type="author">
<name>
<surname><![CDATA[Murúa]]></surname>
</name>
<name>
<surname><![CDATA[Robledo]]></surname>
</name>
</person-group>
<article-title xml:lang=""><![CDATA[Expedición IMPA vs Expedición Robinson. IM­PACTO]]></article-title>
<source><![CDATA[Revista cultural]]></source>
<year>2001</year>
<volume>5</volume>
<numero>1</numero>
<issue>1</issue>
<publisher-loc><![CDATA[Buenos Aires ]]></publisher-loc>
<publisher-name><![CDATA[Autor]]></publisher-name>
</nlm-citation>
</ref>
<ref id="B18">
<nlm-citation citation-type="book">
<person-group person-group-type="author">
<name>
<surname><![CDATA[Petriella]]></surname>
<given-names><![CDATA[A.]]></given-names>
</name>
</person-group>
<article-title xml:lang=""><![CDATA[Prólogo]]></article-title>
<person-group person-group-type="editor">
<name>
<surname><![CDATA[Fajn]]></surname>
</name>
</person-group>
<source><![CDATA[Fábricas y empresas recuperadas. Protesta social, autogestión y rupturas en la subjetividad]]></source>
<year>2005</year>
<publisher-loc><![CDATA[Buenos Aires ]]></publisher-loc>
<publisher-name><![CDATA[Centro Cultural de la Cooperación]]></publisher-name>
</nlm-citation>
</ref>
<ref id="B19">
<nlm-citation citation-type="book">
<collab>Programa Facultad Abierta</collab>
<source><![CDATA[Informe. Las empresas recuperadas por los trabajadores en el gobierno de Mauricio Macri. Estado de situación a octubre de 2018]]></source>
<year>2018</year>
<publisher-name><![CDATA[Facultad de Filosofía y Letras, UBA]]></publisher-name>
</nlm-citation>
</ref>
<ref id="B20">
<nlm-citation citation-type="">
<collab>Programa Facultad Abierta</collab>
<source><![CDATA[Informe del IV relevamiento de Empresas Recuperadas en la Argentina. Las empresas recuperadas en el periodo 2010-2013]]></source>
<year>2014</year>
</nlm-citation>
</ref>
<ref id="B21">
<nlm-citation citation-type="book">
<person-group person-group-type="author">
<name>
<surname><![CDATA[Ramalho]]></surname>
<given-names><![CDATA[Ramon]]></given-names>
</name>
</person-group>
<source><![CDATA[Estrategias de formación y disputa política en movimientos sociales. El caso de la Universidad de los Trabajadores de la Empresa Recuperada IMPA (2011-13)]]></source>
<year>2018</year>
<publisher-loc><![CDATA[Buenos Aires ]]></publisher-loc>
<publisher-name><![CDATA[FSOC]]></publisher-name>
</nlm-citation>
</ref>
<ref id="B22">
<nlm-citation citation-type="journal">
<person-group person-group-type="author">
<name>
<surname><![CDATA[Rappaport]]></surname>
<given-names><![CDATA[Joanne]]></given-names>
</name>
</person-group>
<article-title xml:lang=""><![CDATA[Beyond Participant Observation: Collaborative Ethnography as Theoretical Innovation]]></article-title>
<source><![CDATA[Collaborative Anthropologies]]></source>
<year>2008</year>
<volume>1</volume>
<publisher-name><![CDATA[University of Nebraska Press]]></publisher-name>
</nlm-citation>
</ref>
<ref id="B23">
<nlm-citation citation-type="book">
<person-group person-group-type="author">
<name>
<surname><![CDATA[Rebón]]></surname>
</name>
</person-group>
<source><![CDATA[Desobedeciendo al desempleo]]></source>
<year>2004</year>
<publisher-loc><![CDATA[Buenos Aires ]]></publisher-loc>
<publisher-name><![CDATA[Picaso]]></publisher-name>
</nlm-citation>
</ref>
<ref id="B24">
<nlm-citation citation-type="book">
<person-group person-group-type="author">
<name>
<surname><![CDATA[Rockwell]]></surname>
</name>
</person-group>
<source><![CDATA[La experiencia etnográfica: historia y cultura en los procesos educativos]]></source>
<year>2009</year>
<publisher-loc><![CDATA[Buenos Aires ]]></publisher-loc>
<publisher-name><![CDATA[Paidós]]></publisher-name>
</nlm-citation>
</ref>
<ref id="B25">
<nlm-citation citation-type="book">
<person-group person-group-type="author">
<name>
<surname><![CDATA[Ruggeri]]></surname>
</name>
</person-group>
<source><![CDATA[¿Qué son las empresas recuperadas? Autogestión de la clase trabajadora]]></source>
<year>2014</year>
<publisher-loc><![CDATA[Buenos Aires ]]></publisher-loc>
<publisher-name><![CDATA[Continente]]></publisher-name>
</nlm-citation>
</ref>
<ref id="B26">
<nlm-citation citation-type="book">
<person-group person-group-type="author">
<name>
<surname><![CDATA[Ruggeri]]></surname>
</name>
</person-group>
<source><![CDATA[Nuevas empresas recuperadas]]></source>
<year>2014</year>
<publisher-loc><![CDATA[Buenos Aires ]]></publisher-loc>
<publisher-name><![CDATA[Continente]]></publisher-name>
</nlm-citation>
</ref>
<ref id="B27">
<nlm-citation citation-type="book">
<person-group person-group-type="author">
<name>
<surname><![CDATA[Ruggeri]]></surname>
</name>
</person-group>
<article-title xml:lang=""><![CDATA[Las empresas recuperadas en América Latina. En torno al primer encuentro latinoamericano de ERT]]></article-title>
<person-group person-group-type="editor">
<name>
<surname><![CDATA[Ruggeri]]></surname>
</name>
</person-group>
<source><![CDATA[Las empresas recuperadas. Autogestión de la clase obrera]]></source>
<year>2009</year>
<publisher-loc><![CDATA[Buenos Aires ]]></publisher-loc>
<publisher-name><![CDATA[Editorial de la Facultad de Filosofía y Letras de la UBA]]></publisher-name>
</nlm-citation>
</ref>
<ref id="B28">
<nlm-citation citation-type="journal">
<person-group person-group-type="author">
<name>
<surname><![CDATA[Ruggeri]]></surname>
</name>
</person-group>
<article-title xml:lang=""><![CDATA[Luis Caro, IMPA y las Fábricas y Empresas Recuperadas. ¿Quién metió la cola en IMPA?]]></article-title>
<source><![CDATA[La Fogata Digital]]></source>
<year>2005</year>
</nlm-citation>
</ref>
</ref-list>
</back>
</article>
