<?xml version="1.0" encoding="ISO-8859-1"?><article xmlns:mml="http://www.w3.org/1998/Math/MathML" xmlns:xlink="http://www.w3.org/1999/xlink" xmlns:xsi="http://www.w3.org/2001/XMLSchema-instance">
<front>
<journal-meta>
<journal-id>1870-3453</journal-id>
<journal-title><![CDATA[Revista mexicana de biodiversidad]]></journal-title>
<abbrev-journal-title><![CDATA[Rev. Mex. Biodiv.]]></abbrev-journal-title>
<issn>1870-3453</issn>
<publisher>
<publisher-name><![CDATA[Instituto de Biología]]></publisher-name>
</publisher>
</journal-meta>
<article-meta>
<article-id>S1870-34532011000300007</article-id>
<title-group>
<article-title xml:lang="es"><![CDATA[El género Lepidaploa (Familia Asteraceae, Tribu Vernonieae) en México]]></article-title>
<article-title xml:lang="en"><![CDATA[The genus Lepidaploa (Family Asteraceae, Tribe Vernonieae) in Mexico]]></article-title>
</title-group>
<contrib-group>
<contrib contrib-type="author">
<name>
<surname><![CDATA[Redonda-Martínez]]></surname>
<given-names><![CDATA[Rosario]]></given-names>
</name>
<xref ref-type="aff" rid="A01"/>
</contrib>
<contrib contrib-type="author">
<name>
<surname><![CDATA[Villaseñor]]></surname>
<given-names><![CDATA[José Luis]]></given-names>
</name>
<xref ref-type="aff" rid="A01"/>
</contrib>
</contrib-group>
<aff id="A01">
<institution><![CDATA[,Universidad Nacional Autónoma de México Instituto de Biología ]]></institution>
<addr-line><![CDATA[México D.F]]></addr-line>
<country>México</country>
</aff>
<pub-date pub-type="pub">
<day>00</day>
<month>09</month>
<year>2011</year>
</pub-date>
<pub-date pub-type="epub">
<day>00</day>
<month>09</month>
<year>2011</year>
</pub-date>
<volume>82</volume>
<numero>3</numero>
<fpage>782</fpage>
<lpage>797</lpage>
<copyright-statement/>
<copyright-year/>
<self-uri xlink:href="http://www.scielo.org.mx/scielo.php?script=sci_arttext&amp;pid=S1870-34532011000300007&amp;lng=en&amp;nrm=iso"></self-uri><self-uri xlink:href="http://www.scielo.org.mx/scielo.php?script=sci_abstract&amp;pid=S1870-34532011000300007&amp;lng=en&amp;nrm=iso"></self-uri><self-uri xlink:href="http://www.scielo.org.mx/scielo.php?script=sci_pdf&amp;pid=S1870-34532011000300007&amp;lng=en&amp;nrm=iso"></self-uri><abstract abstract-type="short" xml:lang="es"><p><![CDATA[El género Lepidaploa (Asteraceae, Vernonieae) está constituido por nueve especies, distribuidas principalmente en el occidente y sureste de México. Se presenta una sinopsis del género, una clave para la identificación de las especies y mapas de distribución.]]></p></abstract>
<abstract abstract-type="short" xml:lang="en"><p><![CDATA[The genus Lepidaploa (Asteraceae, Vernonieae) includes nine species distributed in western and southeastern Mexico. A synopsis of the genus is provided, it includes a key to species as well as distribution maps.]]></p></abstract>
<kwd-group>
<kwd lng="es"><![CDATA[Asteraceae]]></kwd>
<kwd lng="es"><![CDATA[Lepidaploa]]></kwd>
<kwd lng="es"><![CDATA[Vernonieae]]></kwd>
<kwd lng="es"><![CDATA[México]]></kwd>
<kwd lng="en"><![CDATA[Asteraceae]]></kwd>
<kwd lng="en"><![CDATA[Lepidaploa]]></kwd>
<kwd lng="en"><![CDATA[Vernonieae]]></kwd>
<kwd lng="en"><![CDATA[México]]></kwd>
</kwd-group>
</article-meta>
</front><body><![CDATA[  	    <p align="justify"><font face="verdana" size="4">Taxonom&iacute;a y sistem&aacute;tica</font></p> 	    <p align="center"><font face="verdana" size="2">&nbsp;</font></p> 	    <p align="center"><font face="verdana" size="4"><b>El g&eacute;nero <i>Lepidaploa</i> (Familia Asteraceae, Tribu Vernonieae) en M&eacute;xico</b></font></p> 	    <p align="center"><font face="verdana" size="2">&nbsp;</font></p> 	    <p align="center"><font face="verdana" size="3"><b>The genus <i>Lepidaploa</i> (Family Asteraceae, Tribe Vernonieae) in Mexico</b></font></p> 	    <p align="center"><font face="verdana" size="2">&nbsp;</font></p> 	    <p align="center"><font face="verdana" size="2"><b>Rosario Redonda&#150;Mart&iacute;nez* y Jos&eacute; Luis Villase&ntilde;or</b></font></p> 	    <p align="justify"><font face="verdana" size="2">&nbsp;</font></p> 	    <p align="justify"><font face="verdana" size="2"><i>Departamento de Bot&aacute;nica, Instituto de Biolog&iacute;a, Universidad Nacional Aut&oacute;noma de M&eacute;xico, Apartado postal 70&#150;367, 04360 M&eacute;xico, D.F., M&eacute;xico. </i>* Correspondencia: <a href="mailto:mrrm.unam@yahoo.com.mx">mrrm.unam@yahoo.com.mx</a></font></p> 	    ]]></body>
<body><![CDATA[<p align="justify"><font face="verdana" size="2">&nbsp;</font></p> 	    <p align="justify"><font face="verdana" size="2">Recibido: 17 marzo 2010;    <br>     aceptado: 13 enero 2011</font></p> 	    <p align="justify"><font face="verdana" size="2">&nbsp;</font></p> 	    <p align="justify"><font face="verdana" size="2"><b>Resumen</b></font></p> 	    <p align="justify"><font face="verdana" size="2">El g&eacute;nero <i>Lepidaploa</i> (Asteraceae, Vernonieae) est&aacute; constituido por nueve especies, distribuidas principalmente en el occidente y sureste de M&eacute;xico. Se presenta una sinopsis del g&eacute;nero, una clave para la identificaci&oacute;n de las especies y mapas de distribuci&oacute;n.</font></p> 	    <p align="justify"><font face="verdana" size="2"><b>Palabras clave:</b> Asteraceae, <i>Lepidaploa</i>, Vernonieae, M&eacute;xico.</font></p> 	    <p align="justify"><font face="verdana" size="2">&nbsp;</font></p> 	    <p align="justify"><font face="verdana" size="2"><b>Abstract</b></font></p> 	    <p align="justify"><font face="verdana" size="2">The genus <i>Lepidaploa</i> (Asteraceae, Vernonieae) includes nine species distributed in western and southeastern Mexico. A synopsis of the genus is provided, it includes a key to species as well as distribution maps.</font></p> 	    ]]></body>
<body><![CDATA[<p align="justify"><font face="verdana" size="2"><b>Keywords:</b> Asteraceae, <i>Lepidaploa</i>, Vernonieae, M&eacute;xico.</font></p> 	    <p align="justify"><font face="verdana" size="2">&nbsp;</font></p> 	    <p align="justify"><font face="verdana" size="2"><b>Introducci&oacute;n</b></font></p> 	    <p align="justify"><font face="verdana" size="2">El g&eacute;nero <i>Lepidaploa</i> (Cass.) Cass. es uno de los 98 g&eacute;neros que constituyen la Tribu Vernonieae que de acuerdo a estudios recientes (Funk et al., 2005) es un grupo monofil&eacute;tico relacionado con la tribu Liabeae. <i>Lepidaploa</i> es un g&eacute;nero monofil&eacute;tico dentro de la tribu Vernonieae (Keeley et al., 2007), se caracteriza por la presencia de br&aacute;cteas foliaceas subyacentes a las cabezuelas, inflorescencias cimoso&#150;escorpioideas y cabezuelas s&eacute;siles, estas dos &uacute;ltimas caracter&iacute;sticas las comparte con los g&eacute;neros Vernonanthura H. Rob. y Cyrtocymura H. Rob. El <a href="/img/revistas/rmbiodiv/v82n3/a7c1.jpg" target="_blank">cuadro 1</a> incluye una clave de identificaci&oacute;n para diferenciar a los g&eacute;neros de Vernonieae en M&eacute;xico con inflorescencias cimoso&#150;escorpioideas.</font></p> 	    <p align="justify"><font face="verdana" size="2">El nombre <i>Lepidaploa</i> fue propuesto por Cassini (1817) como un subg&eacute;nero de <i>Vernonia</i> Schreb., en el cual se agrupaban seis especies. Posteriormente el mismo Cassini (1825) eleva el nombre a rango gen&eacute;rico. De Candolle (1836) utiliza el nombre para una secci&oacute;n de <i>Vernonia</i>, en la cual agrupa 195 especies, incluyendo algunas de Asia y &Aacute;frica. Bentham (1873) incluye a <i>Lepidaploa</i> dentro del g&eacute;nero <i>Vernonia</i>, consider&aacute;ndolo un subg&eacute;nero, pero restringe el nombre a las especies americanas. Baker (1873), Gleason (1922) y Jones (1979) utilizan esta propuesta e incluyen todas las especies americanas dentro del subg&eacute;nero <i>Lepidaploa</i>.</font></p> 	    <p align="justify"><font face="verdana" size="2">Robinson (1990) restablece el g&eacute;nero <i>Lepidaploa</i>, el cual incluye 116 especies distribuidas en las regiones neotropicales, con un gran n&uacute;mero de especies en las Islas del Caribe, los Andes y Brasil y un menor n&uacute;mero en M&eacute;xico y Centroam&eacute;rica. En ese trabajo Robinson reconoce cinco especies en M&eacute;xico. En un trabajo posterior (Robinson, 1999), publica las combinaciones de otras cuatro especies, con lo cual se eleva a nueve el n&uacute;mero de especies en M&eacute;xico, de las cuales cuatro son end&eacute;micas y cinco extienden su distribuci&oacute;n hac&iacute;a Centro y Sudam&eacute;rica; Brasil es el pa&iacute;s con mayor diversidad de especies (50), seguido de Bolivia (23), Venezuela y Cuba (16). En la <a href="/img/revistas/rmbiodiv/v82n3/a7f1.jpg" target="_blank">figura 1</a> se muestra la distribuci&oacute;n de las especies del g&eacute;nero <i>Lepidaploa</i> en M&eacute;xico, los puntos grises indican sitios de recolecta de especies end&eacute;micas.</font></p> 	    <p align="justify"><font face="verdana" size="2"><i>Lepidaploa canescens</i> es la especie de m&aacute;s amplia distribuci&oacute;n, pues se ha registrado en once estados, <i>L. salzmannii</i> en siete, <i>L uniflora</i> en tres y <i>L. polypleura</i> en dos. Cuatro especies tienen una distribuci&oacute;n restringida a un solo estado: <i>L. boquerona</i> y <i>L. remotiflora</i> se reportan solamente en Chiapas, aunque la distribuci&oacute;n de <i>L. remotiflora</i> se extiende hac&iacute;a Centro y Sudam&eacute;rica; <i>L. koelzii</i> es end&eacute;mica de Colima y <i>L. diazlunana</i> se conoce &uacute;nicamente de Guerrero.</font></p> 	    <p align="justify"><font face="verdana" size="2">&nbsp;</font></p> 	    <p align="justify"><font face="verdana" size="2"><b>Materiales y m&eacute;todos</b></font></p> 	    <p align="justify"><font face="verdana" size="2">Se estudi&oacute; material herborizado de especies del g&eacute;nero <i>Lepidaploa</i> depositado en los siguientes herbarios nacionales: CHAPA, CICY, ENCB, IBUG, IEB, MEXU y XAL. Adem&aacute;s se revis&oacute; de manera parcial la colecci&oacute;n de la Universidad de Texas en Austin, Texas, Estados Unidos (TEX). A partir de la revisi&oacute;n cr&iacute;tica del material, se evaluaron diversos caracteres morfol&oacute;gicos que se consideraron de importancia taxon&oacute;mica y de utilidad para la identificaci&oacute;n de las especies de acuerdo a los criterios de Robinson (1990, 1999), elabor&aacute;ndose con ellos las descripciones de las especies y una clave de identificaci&oacute;n. Las localidades de recolecta fueron georreferenciadas y se elaboraron mapas de distribuci&oacute;n para el g&eacute;nero y cada especie; los sitios de recolecta se unieron mediante una red de tendido m&iacute;nimo para ilustrar los trazos biogeogr&aacute;ficos de las especies, que sugieren sus rutas de migraci&oacute;n.</font></p> 	    ]]></body>
<body><![CDATA[<p align="justify"><font face="verdana" size="2">&nbsp;</font></p> 	    <p align="justify"><font face="verdana" size="2"><b>Descripci&oacute;n del g&eacute;nero</b></font></p> 	    <p align="justify"><font face="verdana" size="2"><i><b>Lepidaploa</b></i> (Cass.) Cass., Dict. Sci. Nat. 36: 20. 1825.</font></p> 	    <p align="justify"><font face="verdana" size="2"><i>Vernonia</i> Schreb. subg. <i>Lepidaploa</i> Cass., Bull. Sci. Soc. Philom. 1817: 66. 1817.</font></p> 	    <p align="justify"><font face="verdana" size="2"><i>Vernonia</i> Schreb. sect. <i>Lepidaploa</i> (Cass.) DC., Prodr. 5: 26. 1836.</font></p> 	    <p align="justify"><font face="verdana" size="2">Hierbas o arbustos erectos o trepadores, ocasionalmente &aacute;rboles 0.5&#150;15.0 m alto; tallos pilosos, tomentosos o glabros. Hojas alternas, s&eacute;siles o pecioladas, el&iacute;pticas, lanceoladas, oblongas u ovadas, enteras o serradas, glabras o pilosas con tricomas simples, gl&aacute;ndulas bilobuladas o ambos. Cabezuelas hom&oacute;gamas, discoides, s&eacute;siles, agrupadas en cimas escorpioideas, arregladas del mismo lado del eje principal de la inflorescencia, generalmente con br&aacute;cteas, ocasionalmente reducidas o ausentes; involucro turbinado, campanulado o hemisf&eacute;rico, 4&#150;13 mm largo; filarios lanceolados, el&iacute;pticos u oblanceolados, en igual n&uacute;mero que las flores o m&aacute;s numerosos, dispuestos en 3&#150;7 series; recept&aacute;culo alveolado, desnudo. Flores 8&#150;50 por cabezuela, hermafroditas, f&eacute;rtiles, corolas rosadas a moradas o blancas, c&iacute;lindrico&#150;infundibuliformes; l&oacute;bulos pilosos con tricomas simples, gl&aacute;ndulas bilobuladas o ambos. Aquenios cil&iacute;ndricos o fusiformes, 8&#150;10 acostillados, densamente pilosos con tricomas simples, ocasionalmente con gl&aacute;ndulas bilobuladas o ambos; vilano biseriado, la serie interna de cerdas capilares m&aacute;s largas que el aquenio, la externa de escamas de alrededor de 1 mm largo.</font></p> 	    <p align="justify"><font face="verdana" size="2">G&eacute;nero constituido por 142 especies (Robinson, 1999), casi todas en las Islas del Caribe, los Andes y Brasil, con algunas especies en M&eacute;xico y Centroam&eacute;rica. El g&eacute;nero se distribuye principalmente hacia la porci&oacute;n sureste del pa&iacute;s (<a href="/img/revistas/rmbiodiv/v82n3/a7f1.jpg" target="_blank">Fig. 1</a>), con tres especies (<i>L. canescens, L. diazlunana y L. koelzii</i>) registradas en su porci&oacute;n oeste (<a href="#f3">Figs. 3</a> y <a href="#f5">5</a>). Tomando como referencia la subdivisi&oacute;n de M&eacute;xico que hace Ferrusqu&iacute;a&#150;Villafranca (1990) en provincias bi&oacute;ticas morfotect&oacute;nicas, <i>Lepidaploa</i> se registra en once provincias, destacando la provincia chiapasense, donde se registran seis especies, seguida de la provincia campechano&#150;petenense con cuatro y las provincias neovolcanense, pacificense, sierra madre orientalense, sierra madre sure&ntilde;a y veracruzense con tres. Las provincias jalisque&ntilde;o guerrerense, oaxacense y yucatanense registran dos especies, mientras que la provincia altiplanense registra una sola especie. El g&eacute;nero predomina en comunidades vegetales propias de ambientes templados y tropicales. Para indicar los tipos de vegetaci&oacute;n se utiliza la terminolog&iacute;a propuesta por Rzedowski (1978), excepto para el bosque mes&oacute;filo de monta&ntilde;a, para el cual se utiliza el t&eacute;rmino bosque h&uacute;medo de monta&ntilde;a (sensu Villase&ntilde;or, 2010). El bosque tropical perennifolio es la comunidad que registra el mayor n&uacute;mero de especies (siete); con menor n&uacute;mero est&aacute;n el bosque h&uacute;medo de monta&ntilde;a y el bosque tropical caducifolio (cinco). El intervalo altitudinal donde se le encuentra es muy amplio, pues se han registrado elementos desde el nivel del mar hasta los 2 600 m de altitud.</font></p> 	    <p align="center"><font face="verdana" size="2"><a name="f3"></a></font></p> 	    <p align="center"><font face="verdana" size="2"><img src="/img/revistas/rmbiodiv/v82n3/a7f3.jpg"></font></p> 	    <p align="center"><font face="verdana" size="2"><a name="f5"></a></font></p> 	    ]]></body>
<body><![CDATA[<p align="center"><font face="verdana" size="2"><img src="/img/revistas/rmbiodiv/v82n3/a7f5.jpg"></font></p> 	    <p align="justify"><font face="verdana" size="2">&nbsp;</font></p> 	    <p align="justify"><font face="verdana" size="2"><b>Resumen taxon&oacute;mico</b></font></p> 	    <p align="justify"><font face="verdana" size="2"><i><b>Lepidaploa boquerona </b></i>(B.L. Turner) H. Rob., Smithsonian Contr. Bot. 89: 70. 1999. (<a href="/img/revistas/rmbiodiv/v82n3/a7f2.jpg" target="_blank">Fig. 2</a>).</font></p> 	    <p align="justify"><font face="verdana" size="2"><i>Vernonia boquerona </i>B.L. Turner, Phytologia 81: 115. 1996.</font></p> 	    <p align="justify"><font face="verdana" size="2">Arbustos trepadores, alrededor de 2.5 m alto; tallos pilosos o glabros. Hojas con pec&iacute;olos 0.5&#150;1.0 cm largo, l&aacute;minas lanceoladas o lanceolado&#150;el&iacute;pticas, 5.6&#150;11.0 cm largo, 1.8&#150;3.0 cm ancho, haz glabra, env&eacute;s esparcidamente piloso, con tricomas simples o glabrescente, margen entero. Inflorescencia con br&aacute;cteas lanceolado&#150;el&iacute;pticas 1.8&#150;4.2 cm largo; involucro turbinado a campanulado, 7&#150;9 mm largo; filarios 3&#150;4 seriados, pilosos. Flores 8&#150;10 por cabezuela, moradas, 7&#150;9 mm largo, l&oacute;bulos pilosos con tricomas simples. Aquenios cil&iacute;ndricos, 8&#150;acostillados, 2.5&#150;5.0 mm largo, pilosos con tricomas simples; vilano la serie interna alrededor de 40 cerdas, 6&#150;7 mm largo.</font></p> 	    <p align="justify"><font face="verdana" size="2"><i>H&aacute;bitat</i>. Bosque h&uacute;medo de monta&ntilde;a y bosque de <i>Pinus&#150;Quercus</i>, en altitudes que van de 2 255 a 2 600 m.</font></p> 	    <p align="justify"><font face="verdana" size="2"><i>Fenolog&iacute;a</i>. Noviembre a diciembre.</font></p> 	    <p align="justify"><font face="verdana" size="2"><i>Distribuci&oacute;n</i>. End&eacute;mica de M&eacute;xico (<a href="#f3">Fig. 3</a>). <b>Chiapas:</b> <i>Breedlove 42791</i> (MEXU), <i>Breedlove 66118</i> (CAS, MEXU, TEX).</font></p> 	    <p align="justify"><font face="verdana" size="2"><b><i>Lepidaploa canescens</i></b> (Kunth) H. Rob., Proc. Biol. Soc. Wash. 103: 483. 1990. (<a href="/img/revistas/rmbiodiv/v82n3/a7f4.jpg" target="_blank">Fig. 4</a>).</font></p> 	    ]]></body>
<body><![CDATA[<p align="justify"><font face="verdana" size="2"><i>Vernonia arborescens</i> (L.) Sw. Fl. Ind. Occid. 3: 1320. 1806.</font></p> 	    <p align="justify"><font face="verdana" size="2"><i>Vernonia canescens </i>Kunth, Nov. Gen. Sp. (folio) 4: 27&#150;28. 1818.</font></p> 	    <p align="justify"><font face="verdana" size="2"><i>Vernonia geminata </i>Kunth, Nov. Gen. Sp. (folio) 4: 28. 1818.</font></p> 	    <p align="justify"><font face="verdana" size="2"><i>Vernonia micrantha </i>Kunth, Nov. Gen. Sp. (folio) 4: 29. 1818.</font></p> 	    <p align="justify"><font face="verdana" size="2"><i>Vernonia mollis </i>Kunth, Nov. Gen. Sp. (folio) 4: 28. 1818.</font></p> 	    <p align="justify"><font face="verdana" size="2"><i>Vernonia bullata </i>Benth., Vidensk. Meddel. Dansk Naturhist. Foren. Kj&oslash;benhavn. 1852: 67. 1853.</font></p> 	    <p align="justify"><font face="verdana" size="2"><i>Cacalia bullata</i> (Benth.) Kuntze, Revis. Gen. Pl. 2: 969. 1891.</font></p> 	    <p align="justify"><font face="verdana" size="2"><i>Cacalia canescens</i> (Kunth) Kuntze, Revis. Gen. Pl. 2: 969. 1891.</font></p> 	    <p align="justify"><font face="verdana" size="2"><i>Cacalia geminata</i> Kuntze, Revis. Gen. Pl. 2: 970. 1891.</font></p> 	    <p align="justify"><font face="verdana" size="2"><i>Cacalia mollis</i> (Kunth) Kuntze, Revis. Gen. Pl. 2: 970. 1891.</font></p> 	    ]]></body>
<body><![CDATA[<p align="justify"><font face="verdana" size="2"><i>Vernonia arborescens</i> (L.) Sw. var. <i>cuneifolia</i> Britton, Bull. Torrey Bot. Club. 18: 331. 1891.</font></p> 	    <p align="justify"><font face="verdana" size="2"><i>Vernonia sodiroi</i> Hieron., Bot. Jahrb. Syst. 29: 1. 1900.</font></p> 	    <p align="justify"><font face="verdana" size="2"><i>Vernonia volubilis</i> Hieron., Bot. Jahrb. Syst. 36: 460. 1900.</font></p> 	    <p align="justify"><font face="verdana" size="2"><i>Vernonia hirsutivena</i> Gleason, Bull. New York Bot. Gard. 4: 175. 1906.</font></p> 	    <p align="justify"><font face="verdana" size="2"><i>Vernonia patuliflora</i> Rugby, Bull. New York Bot. Gard. 4: 376. 1907.</font></p> 	    <p align="justify"><font face="verdana" size="2"><i>Vernonia purpusii</i> Brandegee, Univ. Calif. Publ. Bot. 6: 197. 1915.</font></p> 	    <p align="justify"><font face="verdana" size="2"><i>Vernonia cuneifolia</i> (Britton) Gleason, Amer. J. Bot. 10: 301. 1923.</font></p> 	    <p align="justify"><font face="verdana" size="2"><i>Vernonia pseudomollis</i> Gleason, Amer. J. Bot. 10: 307. 1923.</font></p> 	    <p align="justify"><font face="verdana" size="2"><i>Vernonia rusbyi</i> Gleason, Amer. J. Bot. 19: 753. 1932.</font></p>  	    <p align="justify"><font face="verdana" size="2"><i>Vernonia medialis</i> Standl. et Steyerm., Publ. Field Mus. Nat. Hist., Bot. Ser. 23: 148. 1944.</font></p>  	    ]]></body>
<body><![CDATA[<p align="justify"><font face="verdana" size="2"><i>Vernonia spiritusancti</i> Cuatrec., Bot. Jahrb. Syst. 77: 58. 1956.</font></p>  	    <p align="justify"><font face="verdana" size="2"><i>Vernonia unillensis</i> Cuatrec., Bot. Jahrb. Syst. 77: 59. 1956.</font></p>  	    <p align="justify"><font face="verdana" size="2"><i><b>Lepidaploa arborescens</b></i> (L.) H. Rob., Proc. Biol. Soc. Wash. 103: 481. 1990.</font></p> 	    <p align="justify"><font face="verdana" size="2">Arbustos trepadores, 2&#150;3 m alto; tallos pilosos. Hojas con pec&iacute;olos 0.2&#150;0.4 cm largo, l&aacute;minas lanceoladas a el&iacute;pticas, 5&#150;10 cm largo, 1.0&#150;3.5 cm ancho, haz pilosa con tricomas simples, env&eacute;s con gl&aacute;ndulas bilobuladas transparentes, margen serrado. Inflorescencia con br&aacute;cteas lanceolado&#150;el&iacute;pticas, 1.5&#150;3.8 cm largo; involucro campanulado a hemisf&eacute;rico, 4.5&#150;6.0 mm largo; filarios 3&#150;4 seriados, las series internas pilosas. Flores 20&#150;30 por cabezuela, blancas o rosadas, 6&#150;8 mm largo, l&oacute;bulos pilosos con tricomas simples. Aquenios cil&iacute;ndricos, 10&#150;acostillados, 1.5&#150;4.0 mm largo, pilosos con tricomas simples y gl&aacute;ndulas bilobuladas; vilano la serie interna 30&#150;40 cerdas, 4&#150;6 mm largo.</font></p> 	    <p align="justify"><font face="verdana" size="2"><i>H&aacute;bitat</i>. Bosque h&uacute;medo de monta&ntilde;a, bosque de <i>Pinus&#150;Quercus</i>, bosque de <i>Quercus</i>, bosque tropical caducifolio, bosque tropical subcaducifolio, pastizal, vegetaci&oacute;n riparia y vegetaci&oacute;n secundaria, en altitudes que van de los 5 a los 2 200 m.</font></p> 	    <p align="justify"><font face="verdana" size="2"><i>Fenolog&iacute;a</i>. Noviembre a agosto.</font></p> 	    <p align="justify"><font face="verdana" size="2"><i>Distribuci&oacute;n</i>. M&eacute;xico, Centroam&eacute;rica (Costa Rica, Guatemala, Panam&aacute;) y Sudam&eacute;rica (Bolivia , Colombia, Ecuador, Per&uacute; y Venezuela). En M&eacute;xico (<a href="#f5">Fig. 5</a>) se encuentra en los estados de <b>Chiapas:</b> <i>Arcos 102 </i>(MEXU); <i>Boege 1095 </i>(MEXU); <i>Breedlove 33791 </i>(ENCB, LL&#150;TEX, MEXU); <i>Breedlove 58503 </i>(MEXU, TEX); <i>Espinosa 548</i> (MEXU); <i>Espinosa 551</i> (MEXU); <i>Matuda 2479 </i>(MEXU); <i>Matuda 2784 </i>(LL&#150;TEX, MEXU); <i>Miranda 5973 </i>(MEXU); <i>Nee 32362 </i>(XAL); <i>Prather 1091 </i>(MEXU, TEX); <i>Purpus 7189 </i>(NY, foto MEXU); <i>Ventura 2976 </i>(CHAPA, IEB, MEXU, TEX) <i>Ventura 2992 </i>(ENCB, IEB, XAL). <b>Colima:</b> <i>Maillet 67 </i>(IEB), <i>Sanders 411 </i>(MEXU); <i>Sanders 10326 </i>(MEXU); <i>Sanders 10776 </i>(MEXU, TEX); <i>Santana 44 </i>(CHAPA, IBUG); <i>Santana 77 </i>(IBUG, IEB). <b>Guerrero:</b> <i>Cal&oacute;nico 13497</i> (MEXU); <i>Cal&oacute;nico 20780</i> (MEXU); <i>Cal&oacute;nico 20796</i> (MEXU); <i>Cal&oacute;nico 20827</i> (MEXU); <i>Cal&oacute;nico 20864</i> (MEXU); <i>Cal&oacute;nico 20879</i> (MEXU): <i>Hinton 15393</i> (ANSM, LL&#150;TEX); <i>Miller 607</i> (MEXU, TEX);<i> Prather 1206</i> (MEXU, TEX); <i>Soto 11522</i> (MEXU); <i>Soto 11568</i> (MEXU). <b>Jalisco:</b> <i>Alvarez 15</i> (IBUG); Bueno s. n. (IBUG); Cardona s. n. (IBUG); <i>Croat 45404</i> (MEXU); <i>Delgadillo 13</i> (IBUG); <i>D&iacute;az 3601</i> (GUADA); <i>D&iacute;az 9377</i> (ENCB, GUADA, HUAA, XAL); <i>Machuca 6629</i> (IEB, TEX, XAL); <i>McVaugh 11827</i> (MEXU); <i>Reyes 12</i> (IBUG); <i>Reynoso 1595</i> (IBUG); <i>Reynoso 1785</i> (IBUG); <i>Sanders 10348</i> (MEXU, TEX). <b>Nayarit:</b> <i>Chiang 1112</i> (ENCB, MEXU). <b>Oaxaca:</b> <i>Ernst 2624</i> (MEXU); <i>Ernst 2640</i> (MEXU); <i>Mart&iacute;nez 1329</i> (IEB, MEXU, OAX, QMEX, SLPM, XAL); <i>Velasco 581</i> (MEXU). <b>Quer&eacute;taro:</b> <i>Gonz&aacute;lez 391</i> (IEB, QMEX);<i> L&oacute;pez 239</i> (IEB, MEXU, QMEX, TEX, XAL); <i>Rubio 477</i> (ANSM, IEB, MEXU, QMEX); <i>Rubio 870</i> (IEB, MEXU, QMEX, XAL); <i>Rzedowski 42815 </i>(ENCB, IBUG, IEB, SLPM, XAL); <i>Rzedowski 42949 </i>(IEB, MEXU, QMEX, TEX, XAL); <i>Rzedowski 48427</i> (IBUG, IEB, MEXU); <i>Serv&iacute;n 777</i> (MEXU, QMEX); <i>Serv&iacute;n 887</i> (IEB, QMEX); <i>Zamudio 6238</i> (MEXU, QMEX). <b>Quintana Roo:</b> <i>Cabrera 1397</i> (MEXU); <i>Cabrera 16284</i> (MEXU, XAL); <i>Cal&oacute;nico 22593</i> (MEXU); <i>Chan 2366 </i>(CICY, XAL); <i>Dur&aacute;n 809</i> (MEXU, XAL); <i>Guti&eacute;rrez 503</i> (MEXU); <i>T&eacute;llez 1400</i> (MEXU); <i>Uc&aacute;n 1990 </i>(CICY, MEXU, XAL); <b>San Luis Potos&iacute;:</b> <i>Aguirre 359</i> (MEXU); <i>Alcorn 2416</i> (MEXU, TEX); M<i>edell&iacute;n 589</i> (SLPM); <i>Rzedowski 7200</i> (ENCB, SLPM); <i>Rzedowski 9933</i> (ENCB, IEB, MEXU). <b>Veracruz: </b><i>Castillo 13754</i> (XAL). <b>Yucat&aacute;n:</b> <i>Aguilar 146</i> (MEXU); <i>Dur&aacute;n 1547</i> (CICY, MEXU); <i>Gaumer 1325</i> (NY, foto MEXU);<i> Sanabria 39</i> (MEXU, XAL); <i>Uc&aacute;n 3221</i> (CICY, MEXU, XAL).</font></p> 	    <p align="justify"><font face="verdana" size="2"><b><i>Lepidaploa diazlunana </i></b>(B.L. Turner) H. Rob., Smithsonian Contr. Bot. 89: 70. 1999.</font></p> 	    <p align="justify"><font face="verdana" size="2"><i>Vernonia diazlunana </i>B.L. Turner, Phytologia 69: 169. 1990.</font></p> 	    <p align="justify"><font face="verdana" size="2">Arbustos erectos o trepadores 1.2&#150;4.0 m alto; tallos pilosos. Hojas con pec&iacute;olos 1.0&#150;1.5 cm largo, l&aacute;minas lanceoladas, 10.8&#150;21.7 cm largo, 2.6&#150;6.2 cm ancho, haz pilosa con tricomas simples, env&eacute;s con gl&aacute;ndulas bilobuladas transparentes, margen serrulado. Inflorescencia con br&aacute;cteas lanceoladas, 1.1&#150;2.3 cm largo; involucro campanulado, 9&#150;13 mm largo; filarios 5&#150;6 seriados, pilosos. Flores 30&#150;40 por cabezuelas, moradas, 8&#150;10 mm largo, l&oacute;bulos pilosos con tricomas simples. Aquenios cil&iacute;ndricos, 10&#150;acostillados, 2&#150;3 mm largo, pilosos con tricomas simples; vilano la serie interna 40&#150;50 cerdas, 6&#150;8 mm largo.</font></p> 	    ]]></body>
<body><![CDATA[<p align="justify"><font face="verdana" size="2"><i>H&aacute;bitat</i>. Bosque h&uacute;medo de monta&ntilde;a, bosque tropical perennifolio y bosque tropical subcaducifolio, en altitudes que van de los 885 a los 1 650 m.</font></p> 	    <p align="justify"><font face="verdana" size="2"><i>Fenolog&iacute;a</i>. Diciembre a mayo.</font></p> 	    <p align="justify"><font face="verdana" size="2"><i>Distribuci&oacute;n</i>. End&eacute;mica de M&eacute;xico (<a href="#f3">Fig. 3</a>). <b>Guerrero:</b> <i>Mart&iacute;nez 3750 </i>(MEXU); <i>Paray 4075 </i>(MEXU); <i>Soto 5123 </i>(ANSM, MEXU); <i>Soto 7825 </i>(MEXU); <i>Soto 7854 </i>(MEXU); <i>Soto 11747 </i>(MEXU); <i>Tenorio 3157 </i>(CICY, MEXU).</font></p> 	    <p align="justify"><font face="verdana" size="2"><i>Comentario:</i> Una ilustraci&oacute;n de la especie se puede observar en Phytologia 69: 169. 1990.</font></p> 	    <p align="justify"><font face="verdana" size="2"><b><i>Lepidaploa koelzii </i></b>(McVaugh) H. Rob., Smithsonian Contr. Bot. 89: 71. 1999.</font></p> 	    <p align="justify"><font face="verdana" size="2"><i>Vernonia koelzii</i> McVaugh, Contr. Univ. Michigan Herb. 9: 480. 1972.</font></p> 	    <p align="justify"><font face="verdana" size="2">Arbustos erectos, alrededor de 2.5 m alto; tallos glandular&#150;papilados. Hojas con pec&iacute;olos 0.5&#150;1.0 cm largo, l&aacute;minas ovadas, 10&#150;21 cm largo, 4.0&#150;7.5 cm ancho, haz esparcidamente pilosa con tricomas simples o glabra, env&eacute;s esparcidamente piloso con tricomas simples y gl&aacute;ndulas bilobuladas transparentes, margen denticulado. Inflorescencia con br&aacute;cteas lanceoladas, 2&#150;6 cm largo; involucro campanulado, 7&#150;8 mm largo; filarios 4&#150;6 seriados, pilosos. Flores 24&#150;25 por cabezuela, moradas, 7&#150;9 mm largo, l&oacute;bulos con gl&aacute;ndulas bilobuladas. Aquenios columnar clavados, 10&#150;acostillados, 2.5&#150;3.0 mm largo, pilosos, con gl&aacute;ndulas bilobuladas en la base; vilano la serie interna alrededor de 25 cerdas, 5&#150;6 mm largo.</font></p> 	    <p align="justify"><font face="verdana" size="2"><i>H&aacute;bitat</i>. Bosque tropical caducifolio, en altitudes que van de los 400 a los 450 m.</font></p> 	    <p align="justify"><font face="verdana" size="2"><i>Fenolog&iacute;a</i>. Octubre a diciembre.</font></p> 	    <p align="justify"><font face="verdana" size="2"><i>Distribuci&oacute;n</i>. End&eacute;mica de M&eacute;xico (<a href="#f3">Fig. 3</a>). <b>Colima:</b> <i>Santana 896</i> (IBUG); <i>McVaugh 1576</i> (LL&#150;TEX, MICH, NY (foto MEXU), US).</font></p> 	    ]]></body>
<body><![CDATA[<p align="justify"><font face="verdana" size="2"><i>Comentario</i>. Una ilustraci&oacute;n de la especie se puede observar en Contr. Univ. Michigan Herb. 9: 483. 1972.</font></p> 	    <p align="justify"><font face="verdana" size="2"><b><i>Lepidaploa polypleura </i></b>(S.F. Blake) H. Rob., Smithsonian Contr. Bot. 89: 72. 1999. (<a href="/img/revistas/rmbiodiv/v82n3/a7f6.jpg" target="_blank">Fig. 6</a>).</font></p> 	    <p align="justify"><font face="verdana" size="2"><i>Vernonia polypleura </i>S.F. Blake, J. Wash. Acad. Sci. 28: 478&#150;479. 1938.</font></p> 	    <p align="justify"><font face="verdana" size="2">&Aacute;rboles, 3&#150;15 m alto; tallos tomentosos, los tricomas amarillos o blancos. Hojas con pec&iacute;olos 1&#150;3 cm largo, l&aacute;minas lanceolado&#150;el&iacute;pticas, 10.0&#150;17.8 cm largo, 2.6&#150;5.7 cm ancho, haz esparcidamente pilosa con tricomas simples, env&eacute;s tomentoso con tricomas simples y gl&aacute;ndulas bilobuladas transparentes, margen entero. Inflorescencia sin br&aacute;cteas; involucro campanulado, 6&#150;8 mm largo; filarios 6&#150;7 seriados, tomentosos. Flores 20&#150;28 por cabezuela, moradas, 5&#150;7 mm largo, l&oacute;bulos pilosos con tricomas simples. Aquenios cil&iacute;ndricos, 8&#150;10 acostillados, 2&#150;5 mm largo, pilosos con tricomas simples; vilano la serie interna 30&#150;40 cerdas, 5&#150;7 mm largo.</font></p> 	    <p align="justify"><font face="verdana" size="2"><i>H&aacute;bitat</i>. Bosque bosque h&uacute;medo de monta&ntilde;a, bosque de <i>Pinus&#150;Quercus</i>, bosque de <i>Quercus</i> y bosque tropical perennifolio, en altitudes que van de los 700 a los 2 200 m.</font></p> 	    <p align="justify"><font face="verdana" size="2"><i>Fenolog&iacute;a</i>. Octubre a abril.</font></p> 	    <p align="justify"><font face="verdana" size="2"><i>Distribuci&oacute;n</i>. M&eacute;xico y Centroam&eacute;rica (Guatemala). En M&eacute;xico (<a href="#f7">Fig. 7</a>) se encuentra en los estados de <b>Chiapas:</b> <i>Bachem 466</i> (CHAPA, MEXU); <i>Breedlove 24013</i> (MEXU, TEX); <i>Breedlove 31669</i> (LL&#150;TEX, MEXU); <i>Breedlove 58096</i> (MEXU, TEX); <i>Breedlove 58310</i> (MEXU); <i>G&oacute;mez 139</i> (MEXU); <i>Gonz&aacute;lez 422</i> (IEB, MEXU, TEX); <i>Gonz&aacute;lez 565</i> (IEB, MEXU); <i>Gonz&aacute;lez 912</i> (CHAPA, ECOSUR, MEXU); <i>Hampshire 434</i> (MEXU);<i> Hampshire 645</i> (MEXU); <i>Hampshire 734</i> (MEXU); <i>Heath 434</i> (MEXU, TEX, XAL); <i>Ju&aacute;rez 53</i> (MEXU); <i>Mart&iacute;nez 19321</i> (MEXU); <i>Mart&iacute;nez 22477</i> (MEXU); <i>Mart&iacute;nez 22580</i> (CICY, MEXU, TEX); <i>Matuda 730</i> (MEXU, MICH, TEX); <i>Matuda 2067</i> (MEXU);<i> Matuda 18596</i> (MEXU); <i>Miranda 5172</i> (MEXU); <i>Miranda 7038</i> (MEXU); <i>Ramamoorthy 1887</i> (MEXU); <i>Shilom 7413</i> (IEB, MEXU); <i>Stafford 331</i>(MEXU); <i>Torres 4830 </i>(MEXU); <i>Ventura 5006 </i>(ECOSUR, MEXU, OAX, SLPM, XAL). <b>Oaxaca:</b> <i>Maya 1318</i> (CHAPA, MEXU, OAX, SLPM, TEX); <i>Maya 2572</i> (MEXU, OAX, TEX); <i>Maya 2738</i> (MEXU, OAX, TEX); <i>Maya 2857</i> (MEXU, OAX, TEX); <i>Maya 4198</i> (MEXU, OAX, TEX).</font></p> 	    <p align="center"><font face="verdana" size="2"><a name="f7"></a></font></p> 	    <p align="center"><font face="verdana" size="2"><img src="/img/revistas/rmbiodiv/v82n3/a7f7.jpg"></font></p> 	    <p align="justify"><font face="verdana" size="2"><i><b>Lepidaploa remotiflora</b></i> (Rich.) H. Rob., Proc. Biol. Soc. Wash. 103: 483. 1990. (<a href="/img/revistas/rmbiodiv/v82n3/a7f8.jpg" target="_blank">Fig. 8</a>).</font></p> 	    ]]></body>
<body><![CDATA[<p align="justify"><font face="verdana" size="2"><i>Vernonia remotiflora </i>Rich., Actes Soc. Hist. Nat. Paris. 1: 112. 1792.</font></p> 	    <p align="justify"><font face="verdana" size="2"><i>Vernonia sessiliflora </i>Willd. ex Less. Linnaea 4: 309&#150;310. 1829.</font></p> 	    <p align="justify"><font face="verdana" size="2"><i>Vernonia tricholepis </i>DC., Prodr. 5: 54. 1836.</font></p> 	    <p align="justify"><font face="verdana" size="2"><i>Vernonia acilepis </i>Benth., Vidensk. Meddel. Dansk Naturhist. Foren. Kj&oslash;benhavn. 1852: 68. 1853.</font></p> 	    <p align="justify"><font face="verdana" size="2"><i>Vernonia hirtiflora </i>Sch. Bip. ex Baker, Fl. Bras. 6: 70. 1873.</font></p> 	    <p align="justify"><font face="verdana" size="2"><i>Vernonia lithospermoides </i>Baker, Fl. Bras. 6: 66. 1873.</font></p> 	    <p align="justify"><font face="verdana" size="2"><i>Vernonia patula </i>Mart. ex Baker, Fl. Bras. 6: 66. 1873.</font></p> 	    <p align="justify"><font face="verdana" size="2"><i>Cacalia hirtiflora </i>(Sch. Bip. ex Baker) Kuntze, Revis. Gen. Pl. 2: 970. 1891.</font></p> 	    <p align="justify"><font face="verdana" size="2"><i>Cacalia lithospermoides </i>(Baker) Kuntze, Revis. Gen. Pl. 2: 970. 1891.</font></p> 	    <p align="justify"><font face="verdana" size="2"><i>Cacalia remotiflora </i>(Rich.) Kuntze, Revis. Gen. Pl. 2: 970. 1891.</font></p> 	    ]]></body>
<body><![CDATA[<p align="justify"><font face="verdana" size="2"><i>Vernonia setosquamosa </i>Hieron., Bot. Jahrb. Syst. 22: 684. 1897.</font></p> 	    <p align="justify"><font face="verdana" size="2"><i>Vernonia remotiflora </i>Rich. var. <i>aristifera</i> Cabrera, Darwiniana. 6: 326. 1944.</font></p> 	    <p align="justify"><font face="verdana" size="2"><i>Vernonia leonensis </i>Cabrera, Candollea 54: 105. 1999.</font></p> 	    <p align="justify"><font face="verdana" size="2">Hierbas erectas, 1.3&#150;1.5 m alto; tallos pilosos. Hojas con pec&iacute;olos 0.4&#150;0.8 cm largo, l&aacute;minas ovadas, 5.9&#150;10.2 cm largo, 2.8&#150;5.6 cm ancho, haz esparcidamente pilosa con tricomas simples, env&eacute;s esparcidamente piloso con tricomas simples y gl&aacute;ndulas bilobuladas transparentes, margen serrulado. Inflorescencia con br&aacute;cteas el&iacute;ptico&#150;ovadas, 1.0&#150;2.5 cm largo; involucro campanulado, 9&#150;10 mm largo; filarios 5&#150;6 seriados, pilosos. Flores 20&#150;30 por cabezuela, blancas, 6&#150;7 mm largo, l&oacute;bulos pilosos con tricomas simples. Aquenios cil&iacute;ndricos, 10&#150;acostillados, 2&#150;3 mm largo, pilosos con tricomas simples; vilano la serie interna 40&#150;45 cerdas, 6&#150;8 mm largo.</font></p> 	    <p align="justify"><font face="verdana" size="2"><i>H&aacute;bitat</i>. Bosque tropical perennifolio, en altitudes que van de los 100 a los 900 m.</font></p> 	    <p align="justify"><font face="verdana" size="2"><i>Fenolog&iacute;a</i>. Enero a abril.</font></p> 	    <p align="justify"><font face="verdana" size="2"><i>Distribuci&oacute;n</i>. M&eacute;xico, Centroam&eacute;rica (Costa Rica) y Sudam&eacute;rica (Argentina, Bolivia, Brasil, Paraguay y Surinam). En M&eacute;xico (<a href="#f9">Fig. 9</a>) se encuentra en el estado de <b>Chiapas:</b> <i>Calzada 9591</i> (MEXU, XAL); <i>Croat 47502</i> (MEXU); <i>Matuda 17442</i> (MEXU); <i>Vera 2738</i> (LL&#150;TEX, MEXU).</font></p> 	    <p align="center"><font face="verdana" size="2"><a name="f9"></a></font></p> 	    <p align="center"><font face="verdana" size="2"><img src="/img/revistas/rmbiodiv/v82n3/a7f9.jpg"></font></p> 	    <p align="justify"><font face="verdana" size="2"><i><b>Lepidaploa salzmannii</b></i> (DC.) H. Rob., Proc. Biol. Soc. Wash. 103: 492. 1990. (<a href="/img/revistas/rmbiodiv/v82n3/a7f10.jpg" target="_blank">Fig. 10</a>).</font></p> 	    ]]></body>
<body><![CDATA[<p align="justify"><font face="verdana" size="2"><i>Vernonia poeppigiana </i>DC., Prodr. 5: 55. 1836.</font></p> 	    <p align="justify"><font face="verdana" size="2"><i>Vernonia salzmannii </i>DC., Prodr. 5: 55. 1836.</font></p> 	    <p align="justify"><font face="verdana" size="2"><i>Vernonia argyropappa </i>H. Buek, Gen. Sp. Synon. Cand. 2: 5. 1840.</font></p> 	    <p align="justify"><font face="verdana" size="2"><i>Vernonia miersiana </i>Gardner, London J. Bot. 4: 115. 1845.</font></p> 	    <p align="justify"><font face="verdana" size="2"><i>Vernonia caducissima </i>Sch. Bip. ex Baker, Fl. Bras. 6: 73. 1873.</font></p> 	    <p align="justify"><font face="verdana" size="2"><i>Vernonia virens </i>Sch. Bip. ex Baker, Fl. Bras. 6: 66. 1873.</font></p> 	    <p align="justify"><font face="verdana" size="2"><i>Cacalia argyropappa</i> (H. Buek) Kuntze, Revis. Gen. Pl. 2: 969. 1891.</font></p> 	    <p align="justify"><font face="verdana" size="2"><i>Cacalia poeppigiana</i> (DC.) Kuntze, Revis. Gen. Pl. 2: 971. 1891.</font></p> 	    <p align="justify"><font face="verdana" size="2"><i>Cacalia salzmannii</i> (DC.) Kuntze, Revis. Gen. Pl. 2: 971. 1891.</font></p> 	    <p align="justify"><font face="verdana" size="2"><i>Cacalia virens</i> (Sch. Bip. ex Baker) Kuntze, Revis. Gen. Pl. 2: 971. 1891.</font></p> 	    ]]></body>
<body><![CDATA[<p align="justify"><font face="verdana" size="2"><i>Vernonia velutina</i> Hieron., Bot. Jahrb. Syst. 22: 697. 1897.</font></p> 	    <p align="justify"><font face="verdana" size="2"><i>Vernonia guianensis</i> V.M. Badillo, Bol. Soc. Venez. Ci. Nat. 10: 282. 1946.</font></p> 	    <p align="justify"><font face="verdana" size="2"><i>Vernonia herbertii</i> Cuatrec., Bot. Jahrb. Syst. 77: 55. 1956.</font></p> 	    <p align="justify"><font face="verdana" size="2">Arbustos erectos, 0.5&#150;3.0 m alto; tallos pilosos. Hojas con pec&iacute;olos 0.2&#150;0.8 cm largo, l&aacute;minas lanceoladas, ocasionalmente el&iacute;pticas, 4&#150;11 cm largo, 1.2&#150;3.2 cm ancho, haz pilosa con tricomas simples, env&eacute;s piloso con tricomas simples y gl&aacute;ndulas bilobuladas transparentes, margen serrulado o entero. Inflorescencia con br&aacute;cteas lanceoladas, rara vez el&iacute;pticas, 1&#150;4 cm largo; involucro hemisf&eacute;rico, ocasionalmente campanulado, 7&#150;12 mm largo; filarios 5&#150;6 seriados, pilosos. Flores 20&#150;35 por cabezuela, moradas, 7&#150;10 mm largo, l&oacute;bulos pilosos con tricomas simples y gl&aacute;ndulas bilobuladas. Aquenios cil&iacute;ndricos, 10&#150;acostillados, 2&#150;4 mm largo, pilosos con tricomas simples y gl&aacute;ndulas bilobuladas transparentes en la base; vilano la serie interna con 40&#150;45 cerdas, 7&#150;10 mm largo.</font></p> 	    <p align="justify"><font face="verdana" size="2"><i>H&aacute;bitat</i>. Bosque h&uacute;medo de monta&ntilde;a, Bosque de Pinus, bosque de <i>Quercus</i>, bosque tropical perennifolio, bosque tropical subcaducifolio, dunas costeras y vegetaci&oacute;n secundaria, en altitudes que van de los 0 a los 1 700 m.</font></p> 	    <p align="justify"><font face="verdana" size="2"><i>Fenolog&iacute;a</i>. Noviembre a mayo.</font></p> 	    <p align="justify"><font face="verdana" size="2"><i>Distribuci&oacute;n</i>. M&eacute;xico, Centroam&eacute;rica (Costa Rica, Honduras y Nicaragua) y Sudam&eacute;rica (Brasil, Colombia y Per&uacute;). En M&eacute;xico (<a href="#f11">Fig. 11</a>) se encuentra en los estados de <b>Chiapas:</b> <i>Aguilar 9561</i> (MEXU); <i>Breedlove 50539</i> (MEXU); <i>Breedlove 50846</i> (MEXU); <i>Hampshire 811</i> (MEXU); <i>Heath 454</i> (MEXU, TEX); <i>Mart&iacute;nez 11798</i> (MEXU); <i>Matuda 1914</i> (LL&#150;TEX, MEXU); <i>Matuda 18597</i> (MEXU); <i>Shilom, 5733</i> (IEB, MEXU); <i>Tenorio 19787</i> (MEXU). <b>Hidalgo:</b> <i>Hern&aacute;ndez 5555</i> (ENCB, MEXU); <i>Neri 2</i> (IBUG); <i>Tenorio 154</i> (IBUG, MEXU). <b>Oaxaca:</b> <i>Campos 1707</i> (MEXU); <i>Garc&iacute;a 538</i> (CHAPA); <i>Hern&aacute;ndez 1015</i> (CHAPA, MEXU, TEX); <i>Mart&iacute;nez 706</i> (MEXU); <i>Meave 1992</i> (MEXU); <i>T&eacute;llez 6187</i> (MEXU); <i>Tenorio 3486</i> (MEXU); <i>Torres 2450</i> (MEXU); <i>V&aacute;zquez 1541</i> (ENCB, XAL). <b>Puebla:</b> <i>Boege 1687</i> (MEXU); <i>Contreras 4379</i> (MEXU); <i>Contreras 4399</i> (MEXU); <i>Sarukh&aacute;n 1240</i> (MEXU); <i>Sarukh&aacute;n 1739</i> (MEXU). <b>Quer&eacute;taro:</b> <i>Rzedowski 42816</i> (ENCB, IBUG, IEB, XAL). <b>Tabasco:</b> <i>Cowan 2773</i> (ENCB, MEXU). <b>Veracruz:</b> (MEXU); <i>Calzada 11050</i> (XAL); <i>Castillo 13565</i> (XAL); <i>Castillo 13615</i> (XAL); <i>Castillo 16142</i> (XAL); <i>Ch&aacute;zaro 2130</i> (TEX, XAL); <i>Ch&aacute;zaro 2680</i> (IBUG, XAL); <i>Mart&iacute;nez 1646</i> (ENCB, MEXU, XAL); <i>Mart&iacute;nez 2214</i> (MEXU); <i>Orozco 99</i> (MEXU, XAL); <i>Ram&iacute;rez 751</i> (XAL); <i>Ram&iacute;rez 851</i> (XAL);<i> Tapia 295</i> (XAL); <i>Taylor 55</i> (TEX, XAL); <i>Ventura 9582</i> (CHAPA, ENCB, MEXU, XAL); <i>Ventura 10920</i> (CHAPA, ENCB, MEXU, XAL); <i>Ventura 13996</i> (ENCB, MEXU, XAL); <i>Ventura 15035</i> (MEXU, XAL); <i>Ventura 15741</i> (ENCB, IEB, MEXU, XAL); <i>Ventura 15868</i> (ENCB, IEB, MEXU, XAL); <i>Ventura 16850</i> (ENCB, IEB, MEXU, XAL); <i>Ventura 19410</i> (ENCB, IEB, MEXU, XAL); <i>Ventura 19520</i> (ENCB, IEB, MEXU, XAL).</font></p> 	    <p align="center"><font face="verdana" size="2"><a name="f11"></a></font></p> 	    <p align="center"><font face="verdana" size="2"><img src="/img/revistas/rmbiodiv/v82n3/a7f11.jpg"></font></p> 	    <p align="justify"><font face="verdana" size="2"><b><i>Lepidaploa tortuosa</i></b> (L.) H. Rob., Proc. Biol. Soc. Wash. 103: 495. 1990. (<a href="/img/revistas/rmbiodiv/v82n3/a7f12.jpg" target="_blank">Fig. 12</a>).</font></p> 	    ]]></body>
<body><![CDATA[<p align="justify"><font face="verdana" size="2"><i>Conyza tortuosa</i> L., Sp. Pl. 2: 862. 1753.</font></p> 	    <p align="justify"><font face="verdana" size="2"><i>Conyza scandens</i> Mill., Gard. Dict. (ed. 8). 11. 1768.</font></p> 	    <p align="justify"><font face="verdana" size="2"><i>Vernonia schiedeana</i> Less., Linnaea. 6: 399. 1831.</font></p> 	    <p align="justify"><font face="verdana" size="2"><i>Vernonia seemanniana</i> Steetz, Bot. Voy. Herald. 139. 1854.</font></p> 	    <p align="justify"><font face="verdana" size="2"><i>Cacalia schiedeana</i> (Less.) Kuntze, Revis. Gen. Pl. 2: 971. 1891.</font></p> 	    <p align="justify"><font face="verdana" size="2"><i>Cacalia seemanniana</i> (Steetz) Kuntze, Revis. Gen. Pl. 2: 971. 1891.</font></p> 	    <p align="justify"><font face="verdana" size="2"><i>Vernonia vernicosa</i> Klatt, Bull. Soc. Roy. Bot. Belgique. 35: 294. 1896.</font></p> 	    <p align="justify"><font face="verdana" size="2"><i>Vernonia vernicosa</i> Klatt var. comosa Greenm., Proc. Amer. Acad. Arts. 39: 98. 1903.</font></p> 	    <p align="justify"><font face="verdana" size="2"><i>Vernonia tortuosa</i> (L.) S.F. Blake, Proc. Biol. Soc. Wash. 39: 144. 1926.</font></p> 	    <p align="justify"><font face="verdana" size="2">Arbustos erectos o trepadores, 1.5&#150;9.0 m alto; tallos densamente pilosos. Hojas con pec&iacute;olos 0.7&#150;1.3 cm largo, l&aacute;minas el&iacute;pticas a ovadas, 5.6&#150;18.2 cm largo, 2.2&#150;6.3 cm ancho, haz esparcidamente pilosa con tricomas simples, env&eacute;s densamente piloso con tricomas simples y gl&aacute;ndulas bilobuladas transparentes, margen entero. Inflorescencia con br&aacute;cteas el&iacute;pticas a ovadas, 1&#150;5 cm largo; involucro campanulado, ocasionalmente urceolado, 9&#150;13 mm largo; filarios 6&#150;7 seriados, pilosos. Flores 45&#150;50 por cabezuela, blancas, 7&#150;13 mm largo, l&oacute;bulos pilosos con tricomas simples. Aquenios cil&iacute;ndricos, 10&#150;acostillados, 2&#150;3 mm largo, pilosos con tricomas simples; vilano la serie interna 40&#150;50 cerdas, 7&#150;9 mm largo.</font></p> 	    ]]></body>
<body><![CDATA[<p align="justify"><font face="verdana" size="2"><i>H&aacute;bitat</i>. Bosque h&uacute;medo de monta&ntilde;a, bosque de Pinus, bosque de Pinus&#150;Quercus, bosque de Quercus, bosque tropical caducifolio, bosque tropical perennifolio, bosque tropical subcaducifolio, manglar, matorral xer&oacute;filo, pastizal, vegetaci&oacute;n riparia y vegetaci&oacute;n secundaria, en altitudes que van de los 0 a los 1 860 m.</font></p> 	    <p align="justify"><font face="verdana" size="2"><i>Fenolog&iacute;a</i>. Durante todo el a&ntilde;o.</font></p> 	    <p align="justify"><font face="verdana" size="2"><i>Distribuci&oacute;n</i>. M&eacute;xico, Centroam&eacute;rica (Costa Rica, Honduras y Nicaragua) y Sudam&eacute;rica (Bolivia, Brasil, Paraguay y Per&uacute;). En M&eacute;xico (<a href="#f13">Fig. 13</a>) se encuentra en los estados de <b>Campeche:</b> <i>Flores 10428</i> (CICY, MEXU). <b>Chiapas:</b> <i>Aguilar 16</i> (MEXU); <i>Aguilar 5119</i> (MEXU); <i>Aguilar 5127</i> (MEXU); <i>Aguilar 9600</i> (MEXU); <i>Aquino 83</i> (MEXU); <i>Boege 1118</i> (MEXU); <i>Breedlove 33776</i> (LL&#150;TEX, MEXU); <i>Breedlove 50441</i> (MEXU, TEX); <i>Breedlove 50530</i> (MEXU); <i>Cabrera 8135</i> (MEXU); <i>Croat 46464</i> (MEXU); <i>Croat 64956</i> (MEXU); <i>Croat 65255</i> (MEXU); <i>Espejo 1401</i> (CHAPA, IBUG, MEXU); <i>Gonz&aacute;lez 1309</i> (ECOSUR, MEXU, XAL); <i>Levy 299</i> (MEXU); <i>Luna 86</i> (ECOSUR, MEXU); <i>Mart&iacute;nez 6053</i> (MEXU); <i>Mart&iacute;nez 10988</i> (MEXU, TEX); <i>Mart&iacute;nez 11204</i> (MEXU, TEX); <i>Mart&iacute;nez 11574</i> (MEXU); <i>Mart&iacute;nez 17376</i> (MEXU); <i>Mart&iacute;nez 17764</i> (CICY, MEXU); <i>Mart&iacute;nez 17894</i> (MEXU); <i>Mart&iacute;nez 18139</i> (MEXU);<i> Mart&iacute;nez 18260</i> (MEXU); <i>Mart&iacute;nez 26279</i> (XAL); <i>Matuda 736</i> (MEXU); <i>Matuda 2031</i> (MEXU); <i>Meave 303</i> (MEXU); <i>Miranda 5300</i> (MEXU); <i>Mont&uacute;far 5</i> (ANSM, CHAPA, IBUG, MEXU, XAL); <i>N&aacute;rave 1240</i> (IBUG, MEXU, XAL); <i>Ortiz 995 </i>(MEXU); <i>Palacios 1388</i> (MEXU); <i>Palacios 1842</i> (IBUG); <i>Shilom 5422</i> (MEXU); <i>Shilom 5501</i> (MEXU); <i>Shilom 9605</i> (MEXU, TEX); <i>Sinaca 2448</i> (MEXU); <i>Ventura 880</i> (CHAPA, MEXU, XAL); <i>Ventura 942</i> (MEXU, XAL). <b>Hidalgo:</b> <i>Gimate 894</i> (CHAPA, MEXU); <i>Gimate 924</i> (MEXU); <i>Hern&aacute;ndez 4057</i> (MEXU); <i>Hern&aacute;ndez 5501</i> (ENCB, MEXU); <i>Hern&aacute;ndez 6865</i> (MEXU). <b>Oaxaca:</b> <i>Calzada 10466</i> (XAL); <i>Campos 1769</i> (MEXU); <i>Conzatti 1112</i> (MEXU); <i>Cort&eacute;s 226</i> (MEXU); <i>Cort&eacute;s 854</i> (MEXU, TEX); <i>Croat 65510</i> (MEXU); <i>Garc&iacute;a 2941</i> (MEXU); <i>Hern&aacute;ndez 655</i> (MEXU); <i>Hern&aacute;ndez 955</i> (CHAPA, MEXU, TEX); <i>L&oacute;pez 90</i> (MEXU, SERBO); <i>Mart&iacute;nez 40</i> (IBUG, MEXU, SLPM); <i>Mart&iacute;nez 523</i> (LL&#150;TEX, MEXU); <i>Mart&iacute;nez 692</i> (MEXU, XAL); <i>Mart&iacute;nez 1680</i> (IBUG, MEXU, SLPM); <i>Mart&iacute;nez 24403</i> (MEXU, TEX); <i>Ramamoorthy 1680</i> (MEXU); <i>Ram&iacute;rez 122</i> (IEB, MEXU, OAX); <i>Sarukh&aacute;n 51</i> (MEXU); <i>Sousa 287</i> (MEXU); <i>Sousa 1579 </i>(MEXU); <i>Tenorio 3354</i> (MEXU, XAL); <i>Tenorio 3496</i> (MEXU); <i>Torres 2362</i> (LL&#150;TEX, MEXU); <i>Torres 9426</i> (IEB, MEXU, OAX). <b>Puebla:</b> <i>Boege 1685</i> (MEXU); <i>Contreras 4350</i> (MEXU); <i>Contreras 4480</i> (MEXU); <i>Contreras 6935</i> (MEXU); <i>Espadas 79</i> (MEXU); <i>Hern&aacute;ndez 11</i> (MEXU); <i>L&oacute;pez&#150;Forment 360</i> (MEXU); <i>M&aacute;rquez 688</i> (XAL); <i>Tenorio 12559</i> (MEXU); <i>Toriz 240</i> (MEXU); <i>Toriz 468</i> (MEXU); <i>Vibrans 7903</i> (MEXU); <i>Zol&aacute; 6</i> (MEXU, XAL). <b>Quer&eacute;taro:</b> <i>Rzedowskii 42814</i> (CHAPA, IBUG, IEB, SLPM, XAL). <b>San Luis Potos&iacute;:</b> <i>Medell&iacute;n 590</i> (SLPM); <i>Rzedowski 7225</i> (SLPM, TEX); <i>Tenorio 31</i> (MEXU). <b>Tabasco:</b> <i>Calzada 2235</i> (MEXU, XAL); <i>Cowan 2772</i> (MEXU, TEX); <i>Cowan 2772</i> (CHAPA, MEXU); <i>Fern&aacute;ndez 1430 </i>(IEB); <i>Maga&ntilde;a 899</i> (MEXU); <i>Maga&ntilde;a 899</i> (MEXU); <i>Maga&ntilde;a 934</i> (CHAPA, MEXU); <i>Puig 687</i> (IBUG); <i>Ventura 21372 </i>(CHAPA, MEXU, XAL); <i>Zamudio 1450</i> (IBUG, IEB, MEXU, XAL). <b>Veracruz:</b> <i>Avenda&ntilde;o 178</i> (MEXU, OAX, UCAM, XAL); <i>Avenda&ntilde;o 646 </i>(MEXU, XAL); <i>Barradas 58</i> (XAL); <i>Barrera 319</i> (MEXU); <i>Beaman 5623</i> (MEXU); <i>Becerra 12</i> (XAL); <i>Brigada Dorantes 2513</i> (MEXU, XAL); <i>Brigada Dorantes 3981</i> (CHAPA, MEXU, XAL); <i>Brigada Dunas 89</i> (XAL); <i>Brigada V&aacute;zquez 89</i> (IBUG, MEXU, XAL); <i>Calzada 4304 </i>(ANSM, XAL); <i>Calzada 6022</i> (IEB, XAL); <i>Castillo 1285</i> (MEXU, XAL);<i> Castillo 1490</i> (MEXU, XAL); <i>Castillo 1686</i> (MEXU, XAL); <i>Castillo 4262</i> (IBUG, MEXU, TEX, UCAM, XAL); <i>Castillo 12391</i> (IEB, XAL); <i>Castillo 123711</i> (IEB, XAL); <i>Castillo 14016</i> (MEXU, XAL); <i>Cedillo 3094</i> (MEXU); <i>Cedillo 3658</i> (MEXU); <i>Ch&aacute;zaro 1431</i> (MEXU, XAL); <i>Ch&aacute;zaro 2131</i> (TEX, XAL); <i>Conzatii s.n</i>. (MEXU); <i>Dorantes 490</i> (LL&#150;TEX, MEXU, XAL); <i>Dorantes 1902</i> (MEXU, SLPM, XAL); <i>Dur&aacute;n 169</i> (IEB, MEXU, XAL); <i>Dur&aacute;n 190</i> (IEB, MEXU, TEX, XAL); <i>Esp&iacute;ritu 2</i> (XAL); <i>Figueroa 120</i> (TEX, XAL); <i>Garc&iacute;a 601</i> (CHAPA, IBUG, MEXU, TEX, XAL); <i>G&oacute;mez 265</i> (XAL); <i>Gonz&aacute;lez 742</i> (MEXU, XAL); <i>Gonz&aacute;lez 742</i> (MEXU); <i>Guerrero 1695</i> (MEXU, XAL); Guti&eacute;rrez 1695 (MEXU, XAL); Guti&eacute;rrez 2412 (MEXU, XAL); Hern&aacute;ndez 127 (MEXU, XAL); <i>Hern&aacute;ndez 135</i> (MEXU, XAL); <i>Hern&aacute;ndez 1108</i> (MEXU, XAL); <i>Leonti 390</i> (MEXU); <i>Lizama 674</i> (MEXU); <i>Luna 1011</i> (XAL); <i>M&aacute;rquez 562</i> (MEXU, XAL); <i>Medell&iacute;n 8</i> (MEXU, XAL); <i>Miller 712</i> (MEXU); <i>Nee 23838 </i>(TEX, XAL); <i>Nee 26009</i> (TEX, XAL); <i>Nee 26113 </i>(MEXU, TEX, XAL); <i>Nee 26909 </i>(TEX, XAL); <i>Nee 29600 </i>(TEX, XAL); <i>Nee 29823</i> (TEX, XAL); <i>Nevling 784</i> (MEXU, XAL); <i>Ortiz 23</i> (MEXU, XAL); <i>Ortiz 50</i> (IEB, XAL); <i>Palma 428</i> (XAL); <i>P&eacute;rez 7</i> (MEXU); <i>Pringle 6080</i> (MEXU, XAL); <i>Rinc&oacute;n 2959</i> (MEXU); <i>Robles 391</i> (MEXU, XAL); <i>Rosas 162</i> (MEXU); <i>Rosas 963</i> (MEXU); <i>Rosas 1044</i> (MEXU, XAL); <i>Rosas 1451</i> (MEXU, XAL); <i>Rzedowski 12172</i> (MEXU, XAL); <i>Santos s.n</i>. (XAL); <i>Santos s.n</i>. (XAL); <i>Smith 575</i> (MEXU, XAL); <i>Smith 6080</i> (XAL); <i>Taylor 83</i> (TEX, XAL); <i>Tenorio 3343</i> (MEXU, XAL); <i>Torres 16</i> (XAL); <i>Trejo 19</i> (MEXU, XAL); <i>V&aacute;zquez 78</i> (MEXU, XAL); <i>V&aacute;zquez 264</i> (MEXU, XAL); <i>Ventura 7835</i> (MEXU, XAL); <i>Ventura 9495</i> (MEXU, XAL); <i>Ventura 10828</i> (MEXU, XAL); <i>Ventura 13836</i> (MEXU, XAL); <i>Ventura 15009</i> (IEB, MEXU, XAL); <i>Ventura 15806</i> (IEB, MEXU, XAL); <i>Ventura 16863</i> (MEXU, XAL); <i>Ventura 19461</i> (IEB, MEXU, XAL); <i>Ventura 19513</i> (IEB, MEXU, XAL); <i>Ventura 21781</i>(MEXU, SLPM, XAL); <i>Vera 2811</i> (LL&#150;TEX, MEXU, XAL); <i>Wendt 3651</i> (CHAPA, MEXU, TEX); <i>Williams 24</i> (MEXU, XAL); <i>Zol&aacute; 2411</i> (XAL).</font></p> 	    <p align="center"><font face="verdana" size="2"><a name="f13"></a></font></p> 	    <p align="center"><font face="verdana" size="2"><img src="/img/revistas/rmbiodiv/v82n3/a7f13.jpg"></font></p> 	    <p align="justify"><font face="verdana" size="2"><b><i>Lepidaploa uniflora</i></b> (Mill.) H. Rob., Proc. Biol. Soc. Wash. 103: 496. 1990. (<a href="/img/revistas/rmbiodiv/v82n3/a7f14.jpg" target="_blank">Fig. 14</a>).</font></p> 	    <p align="justify"><font face="verdana" size="2"><i>Conyza uniflora</i> Mill., Gard. Dict. (ed. 8). 13. 1768.</font></p> 	    <p align="justify"><font face="verdana" size="2"><i>Cacalia uniflora</i> (Mill.) Kuntze, Revis. Gen. Pl. 2: 969. 1891.</font></p> 	    <p align="justify"><font face="verdana" size="2"><i>Cacalia varroniifolia</i> (DC.) Kuntze, Revis. Gen. Pl. 2: 971. 1891.</font></p> 	    <p align="justify"><font face="verdana" size="2"><i>Vernonia ctenophora</i> Gleason, Bull. Torrey Bot. Club. 46: 243. 1919.</font></p> 	    ]]></body>
<body><![CDATA[<p align="justify"><font face="verdana" size="2"><i>Lessingianthus varroniifolius</i> (DC.) H. Rob., Proc. Biol. Soc. Wash. 101: 949. 1988.</font></p> 	    <p align="justify"><font face="verdana" size="2">Hierbas o arbustos erectos, 0.6&#150;2.0 m alto; tallos densamente pilosos, ocasionalmente tomentosos. Hojas con pec&iacute;olos 0.3&#150;0.6 cm largo, l&aacute;minas lanceolado&#150;el&iacute;pticas, 3.6&#150;6.1 cm largo, 1.3&#150;2.5 cm ancho, haz y env&eacute;s pilosos con tricomas simples y gl&aacute;ndulas bilobuladas ambarinas, en ocasiones el env&eacute;s tomentoso, m&aacute;rgenes enteros. Inflorescencia con br&aacute;cteas lanceolado&#150;el&iacute;pticas, 2.3&#150;5.7 cm largo; involucro campanulado, 7&#150;10 mm largo; filarios 4&#150;5 seriados, pubescentes. Flores 18&#150;20 por cabezuela, moradas, 7&#150;9 mm largo, l&oacute;bulos pilosos con tricomas simples. Aquenios cil&iacute;ndricos, 10&#150;acostillados, 2&#150;3 mm largo, pilosos con tricomas simples y gl&aacute;ndulas bilobuladas transparentes; vilano la serie interna 20&#150;36 cerdas, 5&#150;6 mm largo.</font></p> 	    <p align="justify"><font face="verdana" size="2"><i>H&aacute;bitat</i>. Bosque tropical caducifolio, bosque tropical subcaducifolio y pastizal, en altitudes que van de los 12 a los 280 m.</font></p> 	    <p align="justify"><font face="verdana" size="2"><i>Fenolog&iacute;a</i>. Noviembre a mayo.</font></p> 	    <p align="justify"><font face="verdana" size="2"><i>Distribuci&oacute;n</i>. M&eacute;xico y Centroam&eacute;rica (Guatemala y Belice). En M&eacute;xico (<a href="#f9">Fig. 9</a>) se encuentra en los estados de <b>Campeche:</b> <i>Alvarez 3230</i> (MEXU); <i>Alvarez 3346</i> (MEXU); <i>Alvaro 690</i> (MEXU); <i>Alvaro 690</i> bis (CICY, MEXU, TEX); <i>Cabrera 2191</i> (MEXU); <i>Cabrera 10967</i> (MEXU); <i>Cabrera 15987</i> (MEXU); <i>Cal&oacute;nico 21546</i> (MEXU); <i>Chan 196</i> (CICY, MEXU, XAL); <i>Chan 449</i> (MEXU); <i>Guti&eacute;rrez 7294</i> (CICY, UCAM, XAL); <i>Madrid 536</i> (CICY, MEXU); <i>Mart&iacute;nez 2955</i> (CICY, IEB, MEXU); <i>Mart&iacute;nez 27223</i> (ECOSUR, MEXU, UCAM); <i>Mart&iacute;nez 27263</i> (MEXU, UCAM); <i>Mart&iacute;nez 29841 </i>(CICY, MEXU); <i>Mart&iacute;nez 29882</i> (MEXU);<i> Mart&iacute;nez 30506</i> (MEXU); <i>Mart&iacute;nez 31881</i> (MEXU); <i>Mart&iacute;nez 31992</i> (MEXU); <i>Mart&iacute;nez 34991 </i>(MEXU); <i>Mart&iacute;nez 35344</i> (MEXU); <i>Ortiz 748</i> (MEXU, XAL). <b>Quintana Roo:</b> <i>Alvarez 8473</i> (MEXU); <i>Alvarez 8813</i> (MEXU); <i>Cabrera 1277</i> (MEXU); <i>Carnevali 5110</i> (CICY, MEXU); <i>Carnevali 5437 </i>(CICY, MEXU, UCAM); <i>Hern&aacute;ndez 303</i> (CICY, UCAM). <b>Tabasco:</b> <i>Calzada 2306</i> (XAL); <i>Matuda 3112</i> (IEB, MEXU); <i>Zamudio 734</i> (ENCB, IBUG, IEB, MEXU, OAX, XAL).</font></p> 	    <p align="justify"><font face="verdana" size="2">&nbsp;</font></p> 	    <p align="justify"><font face="verdana" size="2"><b>Agradecimientos</b></font></p> 	    <p align="justify"><font face="verdana" size="2">A los curadores de los herbarios citados en el texto, por las facilidades brindadas para la consulta del material. La Comisi&oacute;n Nacional para el Conocimiento y Uso de la Biodiversidad (CONABIO) (proyecto U004) y la Unidad de Inform&aacute;tica para la Biodiversidad (UNIBIO) del Instituto de Biolog&iacute;a de la UNAM, apoyaron con recursos econ&oacute;micos, humanos y log&iacute;sticos. Al bi&oacute;logo Enrique Ortiz, por su ayuda en la elaboraci&oacute;n de los mapas y en la resoluci&oacute;n de diversos detalles t&eacute;cnicos a lo largo de la preparaci&oacute;n del trabajo. A Rosalinda Medina&#150;Lemos, Guillermo Ibarra Manr&iacute;quez y un revisor an&oacute;nimo por los valiosos comentarios realizados al manuscrito, los cuales permitieron enriquecer y mejorar su contenido.</font></p> 	    <p align="justify"><font face="verdana" size="2">&nbsp;</font></p> 	    <p align="justify"><font face="verdana" size="2"><b>Literatura citada</b></font></p> 	    ]]></body>
<body><![CDATA[<!-- ref --><p align="justify"><font face="verdana" size="2">Baker, J. B. 1873. Compositae. I. Vernonieae. <i>In</i> Flora Brasiliensis, C. F. P. Martius (ed.). 6:1&#150;180.    &nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;[&#160;<a href="javascript:void(0);" onclick="javascript: window.open('/scielo.php?script=sci_nlinks&ref=7548447&pid=S1870-3453201100030000700001&lng=','','width=640,height=500,resizable=yes,scrollbars=1,menubar=yes,');">Links</a>&#160;]<!-- end-ref --></font></p> 	    <!-- ref --><p align="justify"><font face="verdana" size="2">Bentham, G. 1873. Notes on the Classification, History and Geogaphical Distribution of the Compositae. Journal of the Linnean Society, Botany 13:335&#150;577.    &nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;[&#160;<a href="javascript:void(0);" onclick="javascript: window.open('/scielo.php?script=sci_nlinks&ref=7548449&pid=S1870-3453201100030000700002&lng=','','width=640,height=500,resizable=yes,scrollbars=1,menubar=yes,');">Links</a>&#160;]<!-- end-ref --></font></p> 	    <!-- ref --><p align="justify"><font face="verdana" size="2">Cassini, A. H. G. 1817. Aper&ccedil;u des generes nouveaux form&eacute;s par M. Henri Cassini dans la familla des Synanth&eacute;r&eacute;s. Quatri&egrave;me fascicule. Bulletin des Sciences de La Soci&eacute;t&eacute; Philomatique de Paris. 1817:66&#150;70.    &nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;[&#160;<a href="javascript:void(0);" onclick="javascript: window.open('/scielo.php?script=sci_nlinks&ref=7548451&pid=S1870-3453201100030000700003&lng=','','width=640,height=500,resizable=yes,scrollbars=1,menubar=yes,');">Links</a>&#160;]<!-- end-ref --></font></p> 	    <!-- ref --><p align="justify"><font face="verdana" size="2">Cassini, A. H. G. 1825. Lepidaple, <i>Lepidaploa</i>. <i>In</i> Dictioniare des Sciences Naturelles, G. Cuvier (ed.). Levrault Strassbourg. 26: 16&#150;24. (Reimpreso en Cassini on Compositae, 1975, R. M. King y H. D. Dawson (eds.). Oriole Editions, New York. 2:749&#150;757).    &nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;[&#160;<a href="javascript:void(0);" onclick="javascript: window.open('/scielo.php?script=sci_nlinks&ref=7548453&pid=S1870-3453201100030000700004&lng=','','width=640,height=500,resizable=yes,scrollbars=1,menubar=yes,');">Links</a>&#160;]<!-- end-ref --></font></p> 	    <!-- ref --><p align="justify"><font face="verdana" size="2">De Candolle, A. P. 1836. Prodromus Systematis Naturalis Regni Vegetabilis. 5: 26. Treuttel et W&uuml;rtz, Paris.    &nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;[&#160;<a href="javascript:void(0);" onclick="javascript: window.open('/scielo.php?script=sci_nlinks&ref=7548455&pid=S1870-3453201100030000700005&lng=','','width=640,height=500,resizable=yes,scrollbars=1,menubar=yes,');">Links</a>&#160;]<!-- end-ref --></font></p> 	    ]]></body>
<body><![CDATA[<!-- ref --><p align="justify"><font face="verdana" size="2">Ferrusqu&iacute;a&#150;Villafranca, I. (1990). "Provincias Bi&oacute;ticas (con &eacute;nfasis en criterios morfotect&oacute;nicos)" en Regionalizaci&oacute;n Biogeogr&aacute;fica, IV.8.10. Atlas Nacional de M&eacute;xico. Vol. II. Escala 1. 4 000 000. Instituto de Geograf&iacute;a, UNAM. M&eacute;xico.    &nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;[&#160;<a href="javascript:void(0);" onclick="javascript: window.open('/scielo.php?script=sci_nlinks&ref=7548457&pid=S1870-3453201100030000700006&lng=','','width=640,height=500,resizable=yes,scrollbars=1,menubar=yes,');">Links</a>&#160;]<!-- end-ref --></font></p> 	    <!-- ref --><p align="justify"><font face="verdana" size="2">Funk, V. A., J. B. Randall, S. C. Keeley, R. Chan, L. Watson, B. Gemeinholzer, E. Schilling, J. L. Panero, B. G. Baldwin, N. Garc&iacute;a&#150;Jacas, A. Sussana y R. K. Jansen. 2005. Everywhere but Antarctica: Using a supertree to understand the diversity and distribution of the Compositae. Biologiske Skrifter 55:343&#150;373.    &nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;[&#160;<a href="javascript:void(0);" onclick="javascript: window.open('/scielo.php?script=sci_nlinks&ref=7548459&pid=S1870-3453201100030000700007&lng=','','width=640,height=500,resizable=yes,scrollbars=1,menubar=yes,');">Links</a>&#160;]<!-- end-ref --></font></p> 	    <!-- ref --><p align="justify"><font face="verdana" size="2">Gleason, H. A. 1922. Vernonieae. North American Flora 33: 47&#150;110.    &nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;[&#160;<a href="javascript:void(0);" onclick="javascript: window.open('/scielo.php?script=sci_nlinks&ref=7548461&pid=S1870-3453201100030000700008&lng=','','width=640,height=500,resizable=yes,scrollbars=1,menubar=yes,');">Links</a>&#160;]<!-- end-ref --></font></p> 	    <!-- ref --><p align="justify"><font face="verdana" size="2">Jones, S. 1979. Synopsis and pollen morphology of <i>Vernonia</i> (Compositae: Vernonieae) in the New World. Rhodora 81:425&#150;447.    &nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;[&#160;<a href="javascript:void(0);" onclick="javascript: window.open('/scielo.php?script=sci_nlinks&ref=7548463&pid=S1870-3453201100030000700009&lng=','','width=640,height=500,resizable=yes,scrollbars=1,menubar=yes,');">Links</a>&#160;]<!-- end-ref --></font></p> 	    <!-- ref --><p align="justify"><font face="verdana" size="2">Keeley, S. C., Z. H. Forsman y R. Chan. 2007. A phylogeny of the "evil tribe" (Vernonieae: Compositae) reveals Old/New World long distance dispersal: Support from separate and combined congruent datasets (<i>trnL</i>&#150;F, <i>ndh</i>F, ITS). Molecular Phylogenetics and Evolution 44:89&#150;103.    &nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;[&#160;<a href="javascript:void(0);" onclick="javascript: window.open('/scielo.php?script=sci_nlinks&ref=7548465&pid=S1870-3453201100030000700010&lng=','','width=640,height=500,resizable=yes,scrollbars=1,menubar=yes,');">Links</a>&#160;]<!-- end-ref --></font></p> 	    ]]></body>
<body><![CDATA[<!-- ref --><p align="justify"><font face="verdana" size="2">Robinson, H. 1990. Studies in the <i>Lepidaploa</i> complex (Vernonieae: Asteraceae) VII. The genus <i>Lepidaploa</i>. Proceedings of the Biological Society of Washington 103: 464&#150;498.    &nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;[&#160;<a href="javascript:void(0);" onclick="javascript: window.open('/scielo.php?script=sci_nlinks&ref=7548467&pid=S1870-3453201100030000700011&lng=','','width=640,height=500,resizable=yes,scrollbars=1,menubar=yes,');">Links</a>&#160;]<!-- end-ref --></font></p> 	    <!-- ref --><p align="justify"><font face="verdana" size="2">Robinson, H. 1999. Generic and subtribal classification of American Vernonieae. Smithsonian Contributions to Botany. 89:1&#150;116.    &nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;[&#160;<a href="javascript:void(0);" onclick="javascript: window.open('/scielo.php?script=sci_nlinks&ref=7548469&pid=S1870-3453201100030000700012&lng=','','width=640,height=500,resizable=yes,scrollbars=1,menubar=yes,');">Links</a>&#160;]<!-- end-ref --></font></p> 	    <!-- ref --><p align="justify"><font face="verdana" size="2">Rzedowski, J. 1978. Vegetaci&oacute;n de M&eacute;xico. Limusa. M&eacute;xico. 432 p.    &nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;[&#160;<a href="javascript:void(0);" onclick="javascript: window.open('/scielo.php?script=sci_nlinks&ref=7548471&pid=S1870-3453201100030000700013&lng=','','width=640,height=500,resizable=yes,scrollbars=1,menubar=yes,');">Links</a>&#160;]<!-- end-ref --></font></p> 	    <!-- ref --><p align="justify"><font face="verdana" size="2">Villase&ntilde;or, J. L. 2010. El bosque h&uacute;medo de monta&ntilde;a en M&eacute;xico y sus plantas vasculares: cat&aacute;logo flor&iacute;stico&#150;taxon&oacute;mico. CONABIO&#150;UNAM. M&eacute;xico. 40 p.    &nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;[&#160;<a href="javascript:void(0);" onclick="javascript: window.open('/scielo.php?script=sci_nlinks&ref=7548473&pid=S1870-3453201100030000700014&lng=','','width=640,height=500,resizable=yes,scrollbars=1,menubar=yes,');">Links</a>&#160;]<!-- end-ref --></font></p>      ]]></body><back>
<ref-list>
<ref id="B1">
<nlm-citation citation-type="">
<person-group person-group-type="author">
<name>
<surname><![CDATA[Baker]]></surname>
<given-names><![CDATA[J. B]]></given-names>
</name>
</person-group>
<article-title xml:lang="en"><![CDATA[Compositae. I. Vernonieae]]></article-title>
<person-group person-group-type="editor">
<name>
<surname><![CDATA[Martius]]></surname>
<given-names><![CDATA[C. F. P.]]></given-names>
</name>
</person-group>
<source><![CDATA[Flora Brasiliensis]]></source>
<year>1873</year>
<volume>6</volume>
<page-range>1-180</page-range></nlm-citation>
</ref>
<ref id="B2">
<nlm-citation citation-type="journal">
<person-group person-group-type="author">
<name>
<surname><![CDATA[Bentham]]></surname>
<given-names><![CDATA[G]]></given-names>
</name>
</person-group>
<article-title xml:lang="en"><![CDATA[Notes on the Classification, History and Geogaphical Distribution of the Compositae]]></article-title>
<source><![CDATA[Journal of the Linnean Society, Botany]]></source>
<year>1873</year>
<volume>13</volume>
<page-range>335-577</page-range></nlm-citation>
</ref>
<ref id="B3">
<nlm-citation citation-type="journal">
<person-group person-group-type="author">
<name>
<surname><![CDATA[Cassini]]></surname>
<given-names><![CDATA[A. H. G]]></given-names>
</name>
</person-group>
<article-title xml:lang="en"><![CDATA[Aperçu des generes nouveaux formés par M. Henri Cassini dans la familla des Synanthérés. Quatrième fascicule]]></article-title>
<source><![CDATA[Bulletin des Sciences de La Société Philomatique de Paris.]]></source>
<year>1817</year>
<volume>1817</volume>
<page-range>66-70</page-range></nlm-citation>
</ref>
<ref id="B4">
<nlm-citation citation-type="">
<person-group person-group-type="author">
<name>
<surname><![CDATA[Cassini]]></surname>
<given-names><![CDATA[A. H. G]]></given-names>
</name>
</person-group>
<article-title xml:lang="en"><![CDATA[Lepidaple, Lepidaploa]]></article-title>
<person-group person-group-type="editor">
<name>
<surname><![CDATA[Cuvier]]></surname>
<given-names><![CDATA[G.]]></given-names>
</name>
</person-group>
<source><![CDATA[Dictioniare des Sciences NaturellesLevrault Strassbourg]]></source>
<year>1825</year>
<page-range>16-24</page-range></nlm-citation>
</ref>
<ref id="B5">
<nlm-citation citation-type="book">
<person-group person-group-type="author">
<name>
<surname><![CDATA[De Candolle]]></surname>
<given-names><![CDATA[A. P.]]></given-names>
</name>
</person-group>
<source><![CDATA[Prodromus Systematis Naturalis Regni Vegetabilis]]></source>
<year>1836</year>
<publisher-loc><![CDATA[Paris ]]></publisher-loc>
<publisher-name><![CDATA[Treuttel et Würtz]]></publisher-name>
</nlm-citation>
</ref>
<ref id="B6">
<nlm-citation citation-type="book">
<person-group person-group-type="author">
<name>
<surname><![CDATA[Ferrusquía-Villafranca]]></surname>
<given-names><![CDATA[I.]]></given-names>
</name>
</person-group>
<article-title xml:lang="es"><![CDATA["Provincias Bióticas (con énfasis en criterios morfotectónicos)"]]></article-title>
<source><![CDATA[Regionalización Biogeográfica]]></source>
<year>1990</year>
<publisher-name><![CDATA[Instituto de GeografíaUNAM]]></publisher-name>
</nlm-citation>
</ref>
<ref id="B7">
<nlm-citation citation-type="journal">
<person-group person-group-type="author">
<name>
<surname><![CDATA[Funk]]></surname>
<given-names><![CDATA[V. A.]]></given-names>
</name>
<name>
<surname><![CDATA[Randall]]></surname>
<given-names><![CDATA[J. B.]]></given-names>
</name>
<name>
<surname><![CDATA[Keeley]]></surname>
<given-names><![CDATA[S. C.]]></given-names>
</name>
<name>
<surname><![CDATA[Chan]]></surname>
<given-names><![CDATA[R.]]></given-names>
</name>
<name>
<surname><![CDATA[Watson]]></surname>
<given-names><![CDATA[L.]]></given-names>
</name>
<name>
<surname><![CDATA[Gemeinholzer]]></surname>
<given-names><![CDATA[B.]]></given-names>
</name>
<name>
<surname><![CDATA[Schilling]]></surname>
<given-names><![CDATA[E.]]></given-names>
</name>
<name>
<surname><![CDATA[Panero]]></surname>
<given-names><![CDATA[J. L.]]></given-names>
</name>
<name>
<surname><![CDATA[Baldwin]]></surname>
<given-names><![CDATA[B. G.]]></given-names>
</name>
<name>
<surname><![CDATA[García-Jacas]]></surname>
<given-names><![CDATA[N.]]></given-names>
</name>
<name>
<surname><![CDATA[Sussana]]></surname>
<given-names><![CDATA[A.]]></given-names>
</name>
<name>
<surname><![CDATA[Jansen]]></surname>
<given-names><![CDATA[R. K.]]></given-names>
</name>
</person-group>
<article-title xml:lang="en"><![CDATA[Everywhere but Antarctica: Using a supertree to understand the diversity and distribution of the Compositae]]></article-title>
<source><![CDATA[Biologiske Skrifter]]></source>
<year>2005</year>
<volume>55</volume>
<page-range>343-373</page-range></nlm-citation>
</ref>
<ref id="B8">
<nlm-citation citation-type="journal">
<person-group person-group-type="author">
<name>
<surname><![CDATA[Gleason]]></surname>
<given-names><![CDATA[H. A]]></given-names>
</name>
</person-group>
<article-title xml:lang="en"><![CDATA[Vernonieae]]></article-title>
<source><![CDATA[North American Flora]]></source>
<year>1922</year>
<volume>33</volume>
<page-range>47-110</page-range></nlm-citation>
</ref>
<ref id="B9">
<nlm-citation citation-type="journal">
<person-group person-group-type="author">
<name>
<surname><![CDATA[Jones]]></surname>
<given-names><![CDATA[S]]></given-names>
</name>
</person-group>
<article-title xml:lang="en"><![CDATA[Synopsis and pollen morphology of Vernonia (Compositae: Vernonieae) in the New World]]></article-title>
<source><![CDATA[Rhodora]]></source>
<year>1979</year>
<volume>81</volume>
<page-range>425-447</page-range></nlm-citation>
</ref>
<ref id="B10">
<nlm-citation citation-type="journal">
<person-group person-group-type="author">
<name>
<surname><![CDATA[Keeley]]></surname>
<given-names><![CDATA[S. C.]]></given-names>
</name>
<name>
<surname><![CDATA[Forsman]]></surname>
<given-names><![CDATA[Z. H.]]></given-names>
</name>
<name>
<surname><![CDATA[Chan]]></surname>
<given-names><![CDATA[R.]]></given-names>
</name>
</person-group>
<article-title xml:lang="en"><![CDATA[A phylogeny of the "evil tribe" (Vernonieae: Compositae) reveals Old/New World long distance dispersal: Support from separate and combined congruent datasets (trnL-F, ndhF, ITS)]]></article-title>
<source><![CDATA[Molecular Phylogenetics and Evolution]]></source>
<year>2007</year>
<volume>44</volume>
<page-range>89-103</page-range></nlm-citation>
</ref>
<ref id="B11">
<nlm-citation citation-type="journal">
<person-group person-group-type="author">
<name>
<surname><![CDATA[Robinson]]></surname>
<given-names><![CDATA[H]]></given-names>
</name>
</person-group>
<article-title xml:lang="en"><![CDATA[Studies in the Lepidaploa complex (Vernonieae: Asteraceae) VII. The genus Lepidaploa]]></article-title>
<source><![CDATA[Proceedings of the Biological Society of Washington]]></source>
<year>1990</year>
<volume>103</volume>
<page-range>464-498</page-range></nlm-citation>
</ref>
<ref id="B12">
<nlm-citation citation-type="journal">
<person-group person-group-type="author">
<name>
<surname><![CDATA[Robinson]]></surname>
<given-names><![CDATA[H]]></given-names>
</name>
</person-group>
<article-title xml:lang="en"><![CDATA[Generic and subtribal classification of American Vernonieae]]></article-title>
<source><![CDATA[Smithsonian Contributions to Botany.]]></source>
<year>1999</year>
<volume>89</volume>
<page-range>1-116</page-range></nlm-citation>
</ref>
<ref id="B13">
<nlm-citation citation-type="book">
<person-group person-group-type="author">
<name>
<surname><![CDATA[Rzedowski]]></surname>
<given-names><![CDATA[J.]]></given-names>
</name>
</person-group>
<source><![CDATA[Vegetación de México]]></source>
<year>1978</year>
<page-range>432</page-range><publisher-loc><![CDATA[México ]]></publisher-loc>
<publisher-name><![CDATA[Limusa]]></publisher-name>
</nlm-citation>
</ref>
<ref id="B14">
<nlm-citation citation-type="book">
<person-group person-group-type="author">
<name>
<surname><![CDATA[Villaseñor]]></surname>
<given-names><![CDATA[J. L.]]></given-names>
</name>
</person-group>
<source><![CDATA[El bosque húmedo de montaña en México y sus plantas vasculares: catálogo florístico-taxonómico]]></source>
<year>2010</year>
<page-range>40</page-range><publisher-name><![CDATA[CONABIOUNAM]]></publisher-name>
</nlm-citation>
</ref>
</ref-list>
</back>
</article>
