<?xml version="1.0" encoding="ISO-8859-1"?><article xmlns:mml="http://www.w3.org/1998/Math/MathML" xmlns:xlink="http://www.w3.org/1999/xlink" xmlns:xsi="http://www.w3.org/2001/XMLSchema-instance">
<front>
<journal-meta>
<journal-id>1665-8027</journal-id>
<journal-title><![CDATA[LiminaR]]></journal-title>
<abbrev-journal-title><![CDATA[LiminaR]]></abbrev-journal-title>
<issn>1665-8027</issn>
<publisher>
<publisher-name><![CDATA[Universidad de Ciencias y Artes de Chiapas, Centro de Estudios Superiores de México y Centroamérica]]></publisher-name>
</publisher>
</journal-meta>
<article-meta>
<article-id>S1665-80272021000200085</article-id>
<article-id pub-id-type="doi">10.29043/liminar.v19i2.844</article-id>
<title-group>
<article-title xml:lang="es"><![CDATA[Develando el caos: Débora Arango, la artista y su obra, desde la perspectiva de Cornelius Castoriadis]]></article-title>
<article-title xml:lang="en"><![CDATA[Unveiling Chaos: Débora Arango, the Artist and her Work, from the Perspective of Cornelius Castoriadis]]></article-title>
</title-group>
<contrib-group>
<contrib contrib-type="author">
<name>
<surname><![CDATA[Gómez Prada]]></surname>
<given-names><![CDATA[Jaime A]]></given-names>
</name>
<xref ref-type="aff" rid="Aff"/>
</contrib>
</contrib-group>
<aff id="Af1">
<institution><![CDATA[,Universidad de Ciencias y Artes de Chiapas  ]]></institution>
<addr-line><![CDATA[ ]]></addr-line>
<country>México</country>
</aff>
<pub-date pub-type="pub">
<day>00</day>
<month>12</month>
<year>2021</year>
</pub-date>
<pub-date pub-type="epub">
<day>00</day>
<month>12</month>
<year>2021</year>
</pub-date>
<volume>19</volume>
<numero>2</numero>
<fpage>85</fpage>
<lpage>100</lpage>
<copyright-statement/>
<copyright-year/>
<self-uri xlink:href="http://www.scielo.org.mx/scielo.php?script=sci_arttext&amp;pid=S1665-80272021000200085&amp;lng=en&amp;nrm=iso"></self-uri><self-uri xlink:href="http://www.scielo.org.mx/scielo.php?script=sci_abstract&amp;pid=S1665-80272021000200085&amp;lng=en&amp;nrm=iso"></self-uri><self-uri xlink:href="http://www.scielo.org.mx/scielo.php?script=sci_pdf&amp;pid=S1665-80272021000200085&amp;lng=en&amp;nrm=iso"></self-uri><abstract abstract-type="short" xml:lang="es"><p><![CDATA[Resumen En este artículo se analiza la vida y obra de la pintora colombiana Débora Arango (1907-2005) desde los planteamientos del filósofo greco-francés Cornelius Castoriadis (1922-1997). Se examinan las actuaciones de la artista y obras concretas a la luz del proyecto de autonomía social e individual que enmarca el trabajo del autor, y bajo la mirada particular que sobre el arte plasmara en su texto Ventana al caos. Este ensayo representa un intento por comprender la conexión que une a un creador con su obra, siguiendo un caso específico: el de la artista plástica Débora Arango.]]></p></abstract>
<abstract abstract-type="short" xml:lang="en"><p><![CDATA[Abstract This article analyzes the life and work of the Colombian painter Débora Arango (1907-2005) from the perspective of the Greek-French philosopher Cornelius Castoriadis (1922-1997). The life of the artist and her works are examined in light of certain ideas, such as the project of social and individual autonomy that frames Castoriadis&#8217;s work, and his particular approach regarding art, which he explored in the text Window into Chaos. This article endeavors to understand the connection that unites a creator with his/her work, examining a specific case study, i.e., the plastic artist Débora Arango.]]></p></abstract>
<kwd-group>
<kwd lng="es"><![CDATA[Débora Arango]]></kwd>
<kwd lng="es"><![CDATA[Cornelius Castoriadis]]></kwd>
<kwd lng="es"><![CDATA[autonomía y heteronomía]]></kwd>
<kwd lng="es"><![CDATA[arte y caos]]></kwd>
<kwd lng="en"><![CDATA[Débora Arango]]></kwd>
<kwd lng="en"><![CDATA[Cornelius Castoriadis]]></kwd>
<kwd lng="en"><![CDATA[autonomy and heteronomy]]></kwd>
<kwd lng="en"><![CDATA[art and chaos]]></kwd>
</kwd-group>
</article-meta>
</front><back>
<ref-list>
<ref id="B1">
<nlm-citation citation-type="book">
<person-group person-group-type="author">
<name>
<surname><![CDATA[Aldegani]]></surname>
<given-names><![CDATA[Emiliano]]></given-names>
</name>
</person-group>
<source><![CDATA[Ontología y política. Análisis y observaciones de la filosofía de Cornelius Castoriadis]]></source>
<year>2016</year>
<publisher-name><![CDATA[Universidad Nacional de La Plata-Facultad de Humanidades y Ciencias de la Educación]]></publisher-name>
</nlm-citation>
</ref>
<ref id="B2">
<nlm-citation citation-type="">
<person-group person-group-type="author">
<name>
<surname><![CDATA[Castoriadis]]></surname>
<given-names><![CDATA[Cornelius]]></given-names>
</name>
<name>
<surname><![CDATA[Vitale]]></surname>
<given-names><![CDATA[Ida]]></given-names>
</name>
</person-group>
<source><![CDATA[La institución de la sociedad y la religión]]></source>
<year>1984</year>
</nlm-citation>
</ref>
<ref id="B3">
<nlm-citation citation-type="book">
<person-group person-group-type="author">
<name>
<surname><![CDATA[Castoriadis]]></surname>
<given-names><![CDATA[Cornelius]]></given-names>
</name>
</person-group>
<source><![CDATA[Figuras de lo pensable]]></source>
<year>2000</year>
<publisher-loc><![CDATA[València ]]></publisher-loc>
<publisher-name><![CDATA[Universitat de València]]></publisher-name>
</nlm-citation>
</ref>
<ref id="B4">
<nlm-citation citation-type="book">
<person-group person-group-type="author">
<name>
<surname><![CDATA[Castoriadis]]></surname>
<given-names><![CDATA[Cornelius]]></given-names>
</name>
<name>
<surname><![CDATA[Garzonio]]></surname>
<given-names><![CDATA[Sandra]]></given-names>
</name>
</person-group>
<source><![CDATA[Sujeto y verdad en el mundo histórico-social]]></source>
<year>2004</year>
<publisher-loc><![CDATA[Buenos Aires ]]></publisher-loc>
<publisher-name><![CDATA[Fondo de Cultura Económica]]></publisher-name>
</nlm-citation>
</ref>
<ref id="B5">
<nlm-citation citation-type="book">
<person-group person-group-type="author">
<name>
<surname><![CDATA[Castoriadis]]></surname>
<given-names><![CDATA[Cornelius]]></given-names>
</name>
</person-group>
<source><![CDATA[Ventana al caos]]></source>
<year>2008</year>
<publisher-loc><![CDATA[Buenos Aires ]]></publisher-loc>
<publisher-name><![CDATA[Fondo de Cultura Económica]]></publisher-name>
</nlm-citation>
</ref>
<ref id="B6">
<nlm-citation citation-type="book">
<person-group person-group-type="author">
<name>
<surname><![CDATA[Castoriadis]]></surname>
<given-names><![CDATA[Cornelius]]></given-names>
</name>
</person-group>
<source><![CDATA[El pensamiento de Cornelius Castoriadis]]></source>
<year>2008</year>
<volume>2</volume>
<publisher-loc><![CDATA[S.I ]]></publisher-loc>
<publisher-name><![CDATA[Ediciones Proyecto Revolucionario]]></publisher-name>
</nlm-citation>
</ref>
<ref id="B7">
<nlm-citation citation-type="book">
<person-group person-group-type="author">
<name>
<surname><![CDATA[Galeano]]></surname>
<given-names><![CDATA[Ángel]]></given-names>
</name>
</person-group>
<source><![CDATA[Débora Arango. El arte venganza sublime]]></source>
<year>2005</year>
<publisher-loc><![CDATA[Bogotá ]]></publisher-loc>
<publisher-name><![CDATA[Panamericana]]></publisher-name>
</nlm-citation>
</ref>
<ref id="B8">
<nlm-citation citation-type="book">
<person-group person-group-type="author">
<name>
<surname><![CDATA[Giraldo Escobar]]></surname>
<given-names><![CDATA[Sol Astrid]]></given-names>
</name>
</person-group>
<source><![CDATA[Cuerpo de mujer: modelo para armar]]></source>
<year>2010</year>
<publisher-loc><![CDATA[Medellín ]]></publisher-loc>
<publisher-name><![CDATA[La Carreta Editores]]></publisher-name>
</nlm-citation>
</ref>
<ref id="B9">
<nlm-citation citation-type="book">
<person-group person-group-type="author">
<name>
<surname><![CDATA[Gómez Prada]]></surname>
<given-names><![CDATA[Jaime A.]]></given-names>
</name>
</person-group>
<source><![CDATA[Tres propuestas plásticas en el arte colombiano del siglo XX: Débora Arango, Beatriz González y Doris Salcedo. Convergencias y divergencias]]></source>
<year>2018</year>
<publisher-name><![CDATA[Centro de Estudios Superiores de México y Centroamérica (CESMECA), Universidad de Ciencias y Artes de Chiapas]]></publisher-name>
</nlm-citation>
</ref>
<ref id="B10">
<nlm-citation citation-type="">
<collab>Instituto Cultural Cabañas</collab>
<source><![CDATA[Débora Arango, una revolución inédita del arte colombiano]]></source>
<year>2008</year>
</nlm-citation>
</ref>
<ref id="B11">
<nlm-citation citation-type="journal">
<person-group person-group-type="author">
<name>
<surname><![CDATA[Jemio Arnez]]></surname>
<given-names><![CDATA[Kathya]]></given-names>
</name>
</person-group>
<article-title xml:lang=""><![CDATA[Débora Arango. La transgresora de los signos de 1939. (1907-2005)]]></article-title>
<source><![CDATA[Revista Lasallista de Investigación]]></source>
<year>2006</year>
<volume>3</volume>
<numero>2</numero>
<issue>2</issue>
<page-range>62-73</page-range><publisher-loc><![CDATA[Antioquia, Colombia ]]></publisher-loc>
<publisher-name><![CDATA[Corporación Universitaria Lasallista]]></publisher-name>
</nlm-citation>
</ref>
<ref id="B12">
<nlm-citation citation-type="book">
<person-group person-group-type="author">
<name>
<surname><![CDATA[LaRosa]]></surname>
<given-names><![CDATA[Michael]]></given-names>
</name>
<name>
<surname><![CDATA[Germán]]></surname>
<given-names><![CDATA[Mejía]]></given-names>
</name>
</person-group>
<source><![CDATA[Historia concisa de Colombia (1810-2013)]]></source>
<year>2013</year>
<publisher-loc><![CDATA[Bogotá ]]></publisher-loc>
<publisher-name><![CDATA[Ministerio de Cultura de Colombia, Pontificia Universidad Javeriana, Universidad del Rosario]]></publisher-name>
</nlm-citation>
</ref>
<ref id="B13">
<nlm-citation citation-type="book">
<person-group person-group-type="author">
<name>
<surname><![CDATA[Laverde Toscano]]></surname>
<given-names><![CDATA[María Cristina]]></given-names>
</name>
<name>
<surname><![CDATA[Rojas]]></surname>
<given-names><![CDATA[Álvaro]]></given-names>
</name>
</person-group>
<source><![CDATA[Así hablan los artistas]]></source>
<year>1986</year>
<publisher-loc><![CDATA[Bogotá ]]></publisher-loc>
<publisher-name><![CDATA[Fundación Universidad Central]]></publisher-name>
</nlm-citation>
</ref>
<ref id="B14">
<nlm-citation citation-type="journal">
<person-group person-group-type="author">
<name>
<surname><![CDATA[Londoño Vélez]]></surname>
<given-names><![CDATA[Santiago]]></given-names>
</name>
</person-group>
<article-title xml:lang=""><![CDATA[Paganismo, denuncia y sátira en Débora Arango]]></article-title>
<source><![CDATA[Boletín Cultural y Bibliográfico]]></source>
<year>1985</year>
<volume>XXII</volume>
<numero>4</numero>
<issue>4</issue>
<publisher-loc><![CDATA[Bogotá ]]></publisher-loc>
<publisher-name><![CDATA[Banco de la República]]></publisher-name>
</nlm-citation>
</ref>
<ref id="B15">
<nlm-citation citation-type="book">
<person-group person-group-type="author">
<name>
<surname><![CDATA[Londoño Vélez]]></surname>
<given-names><![CDATA[Santiago]]></given-names>
</name>
</person-group>
<source><![CDATA[Débora Arango. Vida de pintora]]></source>
<year>1997</year>
<publisher-loc><![CDATA[Bogotá ]]></publisher-loc>
<publisher-name><![CDATA[Ministerio de Cultura República de Colombia]]></publisher-name>
</nlm-citation>
</ref>
<ref id="B16">
<nlm-citation citation-type="book">
<person-group person-group-type="author">
<name>
<surname><![CDATA[Londoño Vélez]]></surname>
<given-names><![CDATA[Santiago]]></given-names>
</name>
</person-group>
<source><![CDATA[Arte colombiano 3500 años de historia]]></source>
<year>2001</year>
<publisher-loc><![CDATA[Bogotá ]]></publisher-loc>
<publisher-name><![CDATA[Villegas Editores]]></publisher-name>
</nlm-citation>
</ref>
<ref id="B17">
<nlm-citation citation-type="book">
<person-group person-group-type="author">
<name>
<surname><![CDATA[Londoño Vélez]]></surname>
<given-names><![CDATA[Santiago]]></given-names>
</name>
</person-group>
<source><![CDATA[Débora Arango. Cuaderno de notas]]></source>
<year>2011</year>
<publisher-loc><![CDATA[Medellín ]]></publisher-loc>
<publisher-name><![CDATA[Tragaluz]]></publisher-name>
</nlm-citation>
</ref>
<ref id="B18">
<nlm-citation citation-type="">
<person-group person-group-type="author">
<name>
<surname><![CDATA[Malaver]]></surname>
<given-names><![CDATA[José]]></given-names>
</name>
</person-group>
<article-title xml:lang=""><![CDATA[Emergencia, creación y autonomía en la ontología de Castoriadis]]></article-title>
<source><![CDATA[Ensayo y Error. Revista de Pensamiento Crítico Contemporáneo]]></source>
<year>1999</year>
<volume>6</volume>
<numero>4</numero>
<issue>4</issue>
</nlm-citation>
</ref>
<ref id="B19">
<nlm-citation citation-type="book">
<collab>MAMM (Museo de Arte Moderno de Medellín)</collab>
<source><![CDATA[Débora Arango. Exposición Retrospectiva 1937-1984]]></source>
<year>1984</year>
<publisher-loc><![CDATA[Medellín ]]></publisher-loc>
<publisher-name><![CDATA[MAMM]]></publisher-name>
</nlm-citation>
</ref>
<ref id="B20">
<nlm-citation citation-type="book">
<collab>MAMM (Museo de Arte Moderno de Medellín)</collab>
<source><![CDATA[Débora Arango llega hoy]]></source>
<year>2012</year>
<publisher-loc><![CDATA[Medellín ]]></publisher-loc>
<publisher-name><![CDATA[MAMM]]></publisher-name>
</nlm-citation>
</ref>
<ref id="B21">
<nlm-citation citation-type="book">
<person-group person-group-type="author">
<name>
<surname><![CDATA[Martínez Román]]></surname>
<given-names><![CDATA[Adi Gloria]]></given-names>
</name>
</person-group>
<source><![CDATA[El proyecto de autonomía en Cornelius Castoriadis: Importancia de la imaginación radical y la democracia como forma de vida para la liberación humana]]></source>
<year>2014</year>
<publisher-loc><![CDATA[Madrid ]]></publisher-loc>
<publisher-name><![CDATA[Instituto Bartolomé de las Casas de Derechos Fundamentales, Universidad Carlos III]]></publisher-name>
</nlm-citation>
</ref>
<ref id="B22">
<nlm-citation citation-type="book">
<person-group person-group-type="author">
<name>
<surname><![CDATA[Medina]]></surname>
<given-names><![CDATA[Álvaro]]></given-names>
</name>
</person-group>
<source><![CDATA[La renovación vanguardista, 1910-1950]]></source>
<year></year>
<publisher-loc><![CDATA[Bogotá ]]></publisher-loc>
<publisher-name><![CDATA[Red Cultural del Banco de la República]]></publisher-name>
</nlm-citation>
</ref>
<ref id="B23">
<nlm-citation citation-type="journal">
<person-group person-group-type="author">
<name>
<surname><![CDATA[Miranda]]></surname>
<given-names><![CDATA[Rafael]]></given-names>
</name>
</person-group>
<article-title xml:lang=""><![CDATA[Castoriadis y el regreso de lo religioso. Auto-alteración de la sociedad y meta-norma]]></article-title>
<source><![CDATA[Liminar. Estudios Sociales y Humanísticos]]></source>
<year>2008</year>
<volume>VI</volume>
<numero>1</numero>
<issue>1</issue>
<page-range>98-113</page-range></nlm-citation>
</ref>
<ref id="B24">
<nlm-citation citation-type="book">
<person-group person-group-type="author">
<name>
<surname><![CDATA[Miranda]]></surname>
<given-names><![CDATA[Rafael]]></given-names>
</name>
</person-group>
<source><![CDATA[Sociedad instituyente y clínica de la alteridad. Un acercamiento a la obra institucional de Cornelius Castoriadis]]></source>
<year>2014</year>
<publisher-loc><![CDATA[San Cristóbal de las Casas, México ]]></publisher-loc>
<publisher-name><![CDATA[Seminario en el doctorado en Ciencias Sociales y Humanísticas, Centros de Estudios Superiores de México y Centroamérica-Universidad de Ciencias y Artes de Chiapas]]></publisher-name>
</nlm-citation>
</ref>
<ref id="B25">
<nlm-citation citation-type="book">
<person-group person-group-type="author">
<name>
<surname><![CDATA[Palacios]]></surname>
<given-names><![CDATA[Marco]]></given-names>
</name>
<name>
<surname><![CDATA[Safford]]></surname>
<given-names><![CDATA[Frank]]></given-names>
</name>
</person-group>
<source><![CDATA[Colombia país fragmentado, sociedad dividida. Su historia]]></source>
<year>2002</year>
<publisher-loc><![CDATA[Bogotá ]]></publisher-loc>
<publisher-name><![CDATA[Norma]]></publisher-name>
</nlm-citation>
</ref>
<ref id="B26">
<nlm-citation citation-type="book">
<person-group person-group-type="author">
<name>
<surname><![CDATA[Palacios]]></surname>
<given-names><![CDATA[Marco]]></given-names>
</name>
</person-group>
<source><![CDATA[Entre la legitimidad y la violencia. Colombia 1875-1994]]></source>
<year>2003</year>
<publisher-loc><![CDATA[Bogotá ]]></publisher-loc>
<publisher-name><![CDATA[Norma]]></publisher-name>
</nlm-citation>
</ref>
<ref id="B27">
<nlm-citation citation-type="book">
<person-group person-group-type="author">
<name>
<surname><![CDATA[Traba]]></surname>
<given-names><![CDATA[Marta]]></given-names>
</name>
</person-group>
<source><![CDATA[Historia abierta del arte colombiano]]></source>
<year>1985</year>
<publisher-loc><![CDATA[Bogotá ]]></publisher-loc>
<publisher-name><![CDATA[Instituto Colombiano de Cultura]]></publisher-name>
</nlm-citation>
</ref>
<ref id="B28">
<nlm-citation citation-type="book">
<person-group person-group-type="author">
<name>
<surname><![CDATA[Zuluaga P.]]></surname>
<given-names><![CDATA[Carolina]]></given-names>
</name>
</person-group>
<source><![CDATA[Débora Arango]]></source>
<year>2011</year>
<publisher-loc><![CDATA[Bogotá ]]></publisher-loc>
<publisher-name><![CDATA[Ediciones Gamma]]></publisher-name>
</nlm-citation>
</ref>
</ref-list>
</back>
</article>
