<?xml version="1.0" encoding="ISO-8859-1"?><article xmlns:mml="http://www.w3.org/1998/Math/MathML" xmlns:xlink="http://www.w3.org/1999/xlink" xmlns:xsi="http://www.w3.org/2001/XMLSchema-instance">
<front>
<journal-meta>
<journal-id>1665-4420</journal-id>
<journal-title><![CDATA[Signos históricos]]></journal-title>
<abbrev-journal-title><![CDATA[Sig. his]]></abbrev-journal-title>
<issn>1665-4420</issn>
<publisher>
<publisher-name><![CDATA[UAM, Unidad Iztapalapa, División de Ciencias Sociales y Humanidades]]></publisher-name>
</publisher>
</journal-meta>
<article-meta>
<article-id>S1665-44202023000100238</article-id>
<article-id pub-id-type="doi">10.24275/shis.v25n49.08</article-id>
<title-group>
<article-title xml:lang="es"><![CDATA[Política, sanidad y educación en las donaciones de obras al parlamento del Trienio Liberal]]></article-title>
<article-title xml:lang="en"><![CDATA[Policy, health, and education in the donations of books to the Parliament of the Liberal Triennium]]></article-title>
</title-group>
<contrib-group>
<contrib contrib-type="author">
<name>
<surname><![CDATA[Feria-Lorenzo]]></surname>
<given-names><![CDATA[Diego José]]></given-names>
</name>
<xref ref-type="aff" rid="Aff"/>
</contrib>
<contrib contrib-type="author">
<name>
<surname><![CDATA[Ramos-Cobano]]></surname>
<given-names><![CDATA[Cristina]]></given-names>
</name>
<xref ref-type="aff" rid="Aff"/>
</contrib>
<contrib contrib-type="author">
<name>
<surname><![CDATA[González-Sanz]]></surname>
<given-names><![CDATA[Juan Diego]]></given-names>
</name>
<xref ref-type="aff" rid="Aff"/>
</contrib>
</contrib-group>
<aff id="Af1">
<institution><![CDATA[,Universidad de Huelva  ]]></institution>
<addr-line><![CDATA[ ]]></addr-line>
<country>Spain</country>
</aff>
<aff id="Af2">
<institution><![CDATA[,Universidad de Huelva  ]]></institution>
<addr-line><![CDATA[ ]]></addr-line>
<country>Spain</country>
</aff>
<aff id="Af3">
<institution><![CDATA[,Universidad de Huelva  ]]></institution>
<addr-line><![CDATA[ ]]></addr-line>
<country>Spain</country>
</aff>
<pub-date pub-type="pub">
<day>00</day>
<month>06</month>
<year>2023</year>
</pub-date>
<pub-date pub-type="epub">
<day>00</day>
<month>06</month>
<year>2023</year>
</pub-date>
<volume>25</volume>
<numero>49</numero>
<fpage>238</fpage>
<lpage>273</lpage>
<copyright-statement/>
<copyright-year/>
<self-uri xlink:href="http://www.scielo.org.mx/scielo.php?script=sci_arttext&amp;pid=S1665-44202023000100238&amp;lng=en&amp;nrm=iso"></self-uri><self-uri xlink:href="http://www.scielo.org.mx/scielo.php?script=sci_abstract&amp;pid=S1665-44202023000100238&amp;lng=en&amp;nrm=iso"></self-uri><self-uri xlink:href="http://www.scielo.org.mx/scielo.php?script=sci_pdf&amp;pid=S1665-44202023000100238&amp;lng=en&amp;nrm=iso"></self-uri><abstract abstract-type="short" xml:lang="es"><p><![CDATA[Resumen: El Trienio Liberal fue el primer periodo parlamentario español. En este marco legislativo, y a lo largo de los debates de las diferentes leyes que la prolífica acción de los diputados realizó, llegaron al hemiciclo como donaciones 83 obras de autoría nacional y otras 13 de escritores extranjeros. Con este artículo, pretendemos hacer una descripción, tanto cuantitativa como cualitativa, de los textos que, en su mayoría, nutrieron a las comisiones que tuvieron el encargo de elaborar la legislación que se estaba gestando en la Cámara. El hecho de que los diputados no se limitaran a aceptar las obras, sino que las distribuyeran entre las diferentes comisiones, sugiere que se preocuparon por preparar leyes de calidad, depuradas no sólo a partir del debate del hemiciclo, sino también a través de lecturas especializadas en cada materia.]]></p></abstract>
<abstract abstract-type="short" xml:lang="en"><p><![CDATA[Abstract: The Liberal Triennium was the first Spanish parliamentary period. In this legislative framework, and throughout the debates of the different laws that the prolific action of the deputies carried out, 83 books of national authorship and another 13 of foreign writers arrive at the hemicycle as donations. This article intends to make a description, both quantitative and qualitative, of the texts that -for the most part- were nourishing the commissions that were commissioned to carry out the legislation that was being developed in the Chamber. The fact that the deputies did not limit themselves to accepting the books that were coming to them, but distributed them among the different commissions, suggests that they were concerned with drafting quality laws, refined not only from the debate in the hemicycle but also through specialized readings in each subject.]]></p></abstract>
<kwd-group>
<kwd lng="es"><![CDATA[legislación liberal]]></kwd>
<kwd lng="es"><![CDATA[donación de textos]]></kwd>
<kwd lng="es"><![CDATA[parlamentarismo]]></kwd>
<kwd lng="es"><![CDATA[liberalismo]]></kwd>
<kwd lng="en"><![CDATA[liberal legislation]]></kwd>
<kwd lng="en"><![CDATA[texts donation]]></kwd>
<kwd lng="en"><![CDATA[parliamentary]]></kwd>
<kwd lng="en"><![CDATA[liberalism]]></kwd>
</kwd-group>
</article-meta>
</front><back>
<ref-list>
<ref id="B1">
<nlm-citation citation-type="journal">
<person-group person-group-type="author">
<name>
<surname><![CDATA[Aguado Cabezas]]></surname>
<given-names><![CDATA[Elena]]></given-names>
</name>
</person-group>
<article-title xml:lang=""><![CDATA[Esos hijos predilectos del liberalismo&#8217;: los ayuntamientos constitucionales del Trienio Liberal]]></article-title>
<source><![CDATA[Pasado y Memoria. Revista de Historia Contemporánea]]></source>
<year>2021</year>
<numero>22</numero>
<issue>22</issue>
<page-range>187-210</page-range></nlm-citation>
</ref>
<ref id="B2">
<nlm-citation citation-type="journal">
<person-group person-group-type="author">
<name>
<surname><![CDATA[Araque Hontangas]]></surname>
<given-names><![CDATA[Natividad]]></given-names>
</name>
</person-group>
<article-title xml:lang=""><![CDATA[La educación en la Constitución de 1812: antecedentes y consecuencias]]></article-title>
<source><![CDATA[Revista de la Facultad de Ciencias Sociales y Jurídicas de Elche]]></source>
<year>2009</year>
<volume>i</volume>
<page-range>1-21</page-range></nlm-citation>
</ref>
<ref id="B3">
<nlm-citation citation-type="journal">
<person-group person-group-type="author">
<name>
<surname><![CDATA[Arnabat Mata]]></surname>
<given-names><![CDATA[Ramón]]></given-names>
</name>
</person-group>
<article-title xml:lang=""><![CDATA[Cambios y continuidades en los ayuntamientos constitucionales del Trienio Liberal (1820-1823)]]></article-title>
<source><![CDATA[Bulletin d&#8217;Histoire Contemporaine de l&#8217;Espagne]]></source>
<year>2020</year>
<numero>54</numero>
<issue>54</issue>
<page-range>1-19</page-range></nlm-citation>
</ref>
<ref id="B4">
<nlm-citation citation-type="journal">
<person-group person-group-type="author">
<name>
<surname><![CDATA[Astrain Gallart]]></surname>
<given-names><![CDATA[Mikel]]></given-names>
</name>
</person-group>
<article-title xml:lang=""><![CDATA[Tres manuscritos inéditos de Ignacio María Ruiz de Luzuriaga (1763-1822) sobre higiene naval]]></article-title>
<source><![CDATA[Dynamis. Acta Hispanica ad Medicinae Scientiarumque Historiam Illustrandam]]></source>
<year>1991</year>
<volume>xi</volume>
<page-range>437-63</page-range></nlm-citation>
</ref>
<ref id="B5">
<nlm-citation citation-type="journal">
<person-group person-group-type="author">
<name>
<surname><![CDATA[Butrón Prida]]></surname>
<given-names><![CDATA[Gonzalo]]></given-names>
</name>
</person-group>
<article-title xml:lang=""><![CDATA[La prensa en Cádiz en el Trienio Liberal]]></article-title>
<source><![CDATA[El Argonauta Español]]></source>
<year>2020</year>
<numero>17</numero>
<issue>17</issue>
</nlm-citation>
</ref>
<ref id="B6">
<nlm-citation citation-type="book">
<person-group person-group-type="author">
<name>
<surname><![CDATA[Carasa Soto]]></surname>
<given-names><![CDATA[Pedro]]></given-names>
</name>
</person-group>
<article-title xml:lang=""><![CDATA[Lo privado y lo público en el sistema asistencial. El triángulo Iglesia-ayuntamiento-Estado en la beneficencia española]]></article-title>
<source><![CDATA[Asistencia y caridad como estrategias de intervención social: Iglesia, Estado y comunidad (siglos xv-xx)]]></source>
<year>2007</year>
<edition>Laurinda Abreu</edition>
<page-range>141-71</page-range><publisher-loc><![CDATA[Bilbao ]]></publisher-loc>
<publisher-name><![CDATA[Universidad del País Vasco]]></publisher-name>
</nlm-citation>
</ref>
<ref id="B7">
<nlm-citation citation-type="journal">
<person-group person-group-type="author">
<name>
<surname><![CDATA[Casco Solís]]></surname>
<given-names><![CDATA[Juan]]></given-names>
</name>
</person-group>
<article-title xml:lang=""><![CDATA[Las topografías médicas: revisión y cronología]]></article-title>
<source><![CDATA[Asclepio. Revista de Historia de la Medicina y de la Ciencia]]></source>
<year>2001</year>
<volume>LIII</volume>
<numero>1</numero>
<issue>1</issue>
<page-range>213-44</page-range></nlm-citation>
</ref>
<ref id="B8">
<nlm-citation citation-type="journal">
<person-group person-group-type="author">
<name>
<surname><![CDATA[Domingo Centeno]]></surname>
<given-names><![CDATA[Miguela]]></given-names>
</name>
</person-group>
<article-title xml:lang=""><![CDATA[Naturaleza humana y estado de educación en Rousseau: la sociedad]]></article-title>
<source><![CDATA[Pulso]]></source>
<year>2002</year>
<numero>25</numero>
<issue>25</issue>
<page-range>45-60</page-range></nlm-citation>
</ref>
<ref id="B9">
<nlm-citation citation-type="book">
<person-group person-group-type="author">
<name>
<surname><![CDATA[Feria-Lorenzo]]></surname>
<given-names><![CDATA[Diego José]]></given-names>
</name>
</person-group>
<article-title xml:lang=""><![CDATA[La denuncia pública de corrupción de la beneficencia en los debates parlamentarios de la Década Moderada]]></article-title>
<source><![CDATA[Historia cultural de la corrupción política. Prácticas, escenarios y representaciones contemporáneas]]></source>
<year>2019</year>
<edition>María Antonia Peña Guerrero y Marta Bonaudo</edition>
<page-range>77-88</page-range><publisher-loc><![CDATA[Rosario ]]></publisher-loc>
<publisher-name><![CDATA[Prohistoria Ediciones]]></publisher-name>
</nlm-citation>
</ref>
<ref id="B10">
<nlm-citation citation-type="book">
<person-group person-group-type="author">
<name>
<surname><![CDATA[Feria-Lorenzo]]></surname>
<given-names><![CDATA[Diego José]]></given-names>
</name>
</person-group>
<source><![CDATA[La sanidad en el liberalismo isabelino. La promulgación de la ley de sanidad de 1855: debate parlamentario y análisis prosopográfico]]></source>
<year>2012</year>
<publisher-loc><![CDATA[Huelva ]]></publisher-loc>
<publisher-name><![CDATA[Universidad de Huelva]]></publisher-name>
</nlm-citation>
</ref>
<ref id="B11">
<nlm-citation citation-type="">
<person-group person-group-type="author">
<name>
<surname><![CDATA[Feria-Lorenzo]]></surname>
<given-names><![CDATA[Diego José]]></given-names>
</name>
<name>
<surname><![CDATA[Ramos-Cobano]]></surname>
<given-names><![CDATA[Cristina]]></given-names>
</name>
</person-group>
<article-title xml:lang=""><![CDATA[La corrupción de la beneficencia en los debates parlamentarios del Trienio Liberal]]></article-title>
<source><![CDATA[Cultura de los Cuidados]]></source>
<year></year>
</nlm-citation>
</ref>
<ref id="B12">
<nlm-citation citation-type="journal">
<person-group person-group-type="author">
<name>
<surname><![CDATA[Feria Lorenzo]]></surname>
<given-names><![CDATA[Diego José]]></given-names>
</name>
<name>
<surname><![CDATA[Ramos-Cobano]]></surname>
<given-names><![CDATA[Cristina]]></given-names>
</name>
</person-group>
<article-title xml:lang=""><![CDATA[&#8216;Salus populi suprema lex esto&#8217;: fe, ciencia y política en la modernización de las prácticas funerarias (siglos xviii-xix)]]></article-title>
<source><![CDATA[Historia 396]]></source>
<year>2013</year>
<volume>iii</volume>
<numero>2</numero>
<issue>2</issue>
<page-range>217-48</page-range></nlm-citation>
</ref>
<ref id="B13">
<nlm-citation citation-type="journal">
<person-group person-group-type="author">
<name>
<surname><![CDATA[Franco Figueroa]]></surname>
<given-names><![CDATA[Mariano]]></given-names>
</name>
</person-group>
<article-title xml:lang=""><![CDATA[La expresión del compromiso político del deán López Cepero en sus Lecciones políticas y en su Catecismo religioso, moral y político]]></article-title>
<source><![CDATA[Cuadernos de Ilustración y Romanticismo]]></source>
<year>2016</year>
<numero>22</numero>
<issue>22</issue>
<page-range>283-301</page-range></nlm-citation>
</ref>
<ref id="B14">
<nlm-citation citation-type="journal">
<person-group person-group-type="author">
<name>
<surname><![CDATA[Fuentes]]></surname>
<given-names><![CDATA[Juan Francisco]]></given-names>
</name>
</person-group>
<article-title xml:lang=""><![CDATA[Imagen del exilio y del exiliado en la España del siglo xix]]></article-title>
<source><![CDATA[Ayer. Revista de Historia Contemporánea]]></source>
<year>2002</year>
<numero>47</numero>
<issue>47</issue>
<page-range>35-56</page-range></nlm-citation>
</ref>
<ref id="B15">
<nlm-citation citation-type="journal">
<person-group person-group-type="author">
<name>
<surname><![CDATA[Gil-Novales]]></surname>
<given-names><![CDATA[Alberto]]></given-names>
</name>
</person-group>
<article-title xml:lang=""><![CDATA[A propósito de educación y cultura en el liberalismo temprano. Homenaje a Fernando Tomás Pérez González]]></article-title>
<source><![CDATA[Norba. Revista de Historia]]></source>
<year>2005</year>
<numero>18</numero>
<issue>18</issue>
<page-range>263-71</page-range></nlm-citation>
</ref>
<ref id="B16">
<nlm-citation citation-type="">
<source><![CDATA[&#8220;Juan Antonio Llorente González&#8221;. Real Academia de la Historia]]></source>
<year></year>
</nlm-citation>
</ref>
<ref id="B17">
<nlm-citation citation-type="book">
<person-group person-group-type="author">
<name>
<surname><![CDATA[López-Gómez]]></surname>
<given-names><![CDATA[José Manuel]]></given-names>
</name>
</person-group>
<source><![CDATA[Las topografías médicas burgalesas (1884-1917)]]></source>
<year>2004</year>
<publisher-loc><![CDATA[Barcelona ]]></publisher-loc>
<publisher-name><![CDATA[Universidad de Barcelona]]></publisher-name>
</nlm-citation>
</ref>
<ref id="B18">
<nlm-citation citation-type="book">
<person-group person-group-type="author">
<name>
<surname><![CDATA[López-Gómez]]></surname>
<given-names><![CDATA[José Manuel]]></given-names>
</name>
</person-group>
<source><![CDATA[La topografía médica de Vic de Antonio Millet (1798)]]></source>
<year>1992</year>
<publisher-loc><![CDATA[Barcelona ]]></publisher-loc>
<publisher-name><![CDATA[Universidad de Barcelona]]></publisher-name>
</nlm-citation>
</ref>
<ref id="B19">
<nlm-citation citation-type="journal">
<person-group person-group-type="author">
<name>
<surname><![CDATA[López Ontiveros]]></surname>
<given-names><![CDATA[Antonio]]></given-names>
</name>
</person-group>
<article-title xml:lang=""><![CDATA[Topografías médicas y geografía en la obra de Casas-Deza]]></article-title>
<source><![CDATA[Boletín de la Real Academia de Córdoba de Ciencias, Bellas Letras y Nobles Artes]]></source>
<year>1984</year>
<volume>lV</volume>
<numero>106</numero>
<issue>106</issue>
<page-range>301-23</page-range></nlm-citation>
</ref>
<ref id="B20">
<nlm-citation citation-type="book">
<person-group person-group-type="author">
<name>
<surname><![CDATA[Martínez Shaw]]></surname>
<given-names><![CDATA[Carlos]]></given-names>
</name>
</person-group>
<article-title xml:lang=""><![CDATA[El despotismo ilustrado en España. Entre la continuidad y el cambio]]></article-title>
<source><![CDATA[El Siglo de las Luces: III centenario del nacimiento de José de Hermosilla (1715-1776). XVI Jornadas de Historia en Llerena]]></source>
<year>2016</year>
<page-range>11-39</page-range><publisher-loc><![CDATA[Llerena ]]></publisher-loc>
<publisher-name><![CDATA[Sociedad Extremeña de Historia]]></publisher-name>
</nlm-citation>
</ref>
<ref id="B21">
<nlm-citation citation-type="journal">
<person-group person-group-type="author">
<name>
<surname><![CDATA[Moliner Prada]]></surname>
<given-names><![CDATA[Antonio]]></given-names>
</name>
</person-group>
<article-title xml:lang=""><![CDATA[Constitución militar y liberalismo en España (1808-1814)]]></article-title>
<source><![CDATA[Revista Universitaria de Historia Militar]]></source>
<year>2012</year>
<volume>i</volume>
<numero>2</numero>
<issue>2</issue>
<page-range>135-52</page-range></nlm-citation>
</ref>
<ref id="B22">
<nlm-citation citation-type="journal">
<person-group person-group-type="author">
<name>
<surname><![CDATA[Narváez-Hernández]]></surname>
<given-names><![CDATA[José Ramón]]></given-names>
</name>
</person-group>
<article-title xml:lang=""><![CDATA[La crisis de la codificación y la historia del derecho]]></article-title>
<source><![CDATA[Anuario Mexicano de Historia del Derecho]]></source>
<year>2003</year>
<volume>xv</volume>
<page-range>191-215</page-range></nlm-citation>
</ref>
<ref id="B23">
<nlm-citation citation-type="book">
<person-group person-group-type="author">
<name>
<surname><![CDATA[Pérez Galdós]]></surname>
<given-names><![CDATA[Benito]]></given-names>
</name>
</person-group>
<source><![CDATA[Episodios Nacionales ii. Primera Serie: La guerra de la Independencia, Napoleón en Chamartín, Zaragoza y Gerona]]></source>
<year>2006</year>
<publisher-loc><![CDATA[Barcelona ]]></publisher-loc>
<publisher-name><![CDATA[Círculo de Lectores]]></publisher-name>
</nlm-citation>
</ref>
<ref id="B24">
<nlm-citation citation-type="journal">
<person-group person-group-type="author">
<name>
<surname><![CDATA[Pérez-González]]></surname>
<given-names><![CDATA[Fernando Tomás]]></given-names>
</name>
</person-group>
<article-title xml:lang=""><![CDATA[Enseñanza y liberalismo: las universidades de provincia en Extremadura durante el Trienio Liberal]]></article-title>
<source><![CDATA[Trienio. Ilustración y Liberalismo. Revista de Historia]]></source>
<year>1995</year>
<numero>25</numero>
<issue>25</issue>
<page-range>85-133</page-range></nlm-citation>
</ref>
<ref id="B25">
<nlm-citation citation-type="journal">
<person-group person-group-type="author">
<name>
<surname><![CDATA[Sánchez Hita]]></surname>
<given-names><![CDATA[Beatriz]]></given-names>
</name>
</person-group>
<article-title xml:lang=""><![CDATA[Cartillas políticas y catecismos constitucionales en el Cádiz de las Cortes: un género viejo para la creación de una nueva sociedad]]></article-title>
<source><![CDATA[Revista de Literatura]]></source>
<year>2003</year>
<volume>lXV</volume>
<numero>130</numero>
<issue>130</issue>
<page-range>541-74</page-range></nlm-citation>
</ref>
<ref id="B26">
<nlm-citation citation-type="journal">
<person-group person-group-type="author">
<name>
<surname><![CDATA[Sánchez Mantero]]></surname>
<given-names><![CDATA[Rafael]]></given-names>
</name>
</person-group>
<article-title xml:lang=""><![CDATA[Exilio liberal e intrigas políticas]]></article-title>
<source><![CDATA[Ayer. Revista de Historia Contemporánea]]></source>
<year>2002</year>
<numero>47</numero>
<issue>47</issue>
<page-range>17-33</page-range></nlm-citation>
</ref>
<ref id="B27">
<nlm-citation citation-type="confpro">
<person-group person-group-type="author">
<name>
<surname><![CDATA[Simal]]></surname>
<given-names><![CDATA[Juan Luis]]></given-names>
</name>
</person-group>
<source><![CDATA[Liberalismo internacional y exilio en Europa (1814-1834)]]></source>
<year>2012</year>
<conf-name><![CDATA[ Seminario de Historia]]></conf-name>
<conf-loc>Madrid </conf-loc>
</nlm-citation>
</ref>
<ref id="B28">
<nlm-citation citation-type="journal">
<person-group person-group-type="author">
<name>
<surname><![CDATA[Sotés-Elizalde]]></surname>
<given-names><![CDATA[María Ángeles]]></given-names>
</name>
</person-group>
<article-title xml:lang=""><![CDATA[Catecismos políticos e instrucción política y moral de los ciudadanos (siglos xviii y xix) en Francia y España]]></article-title>
<source><![CDATA[Educación XX1]]></source>
<year>2009</year>
<volume>xii</volume>
<page-range>201-18</page-range></nlm-citation>
</ref>
<ref id="B29">
<nlm-citation citation-type="journal">
<person-group person-group-type="author">
<name>
<surname><![CDATA[Valera Candel]]></surname>
<given-names><![CDATA[Manuel]]></given-names>
</name>
</person-group>
<article-title xml:lang=""><![CDATA[Actividad científica realizada por los liberales españoles exiliados en el Reino Unido, 1823-1833]]></article-title>
<source><![CDATA[Asclepio. Revista de Historia de la Medicina y de la Ciencia]]></source>
<year>2007</year>
<volume>LIX</volume>
<numero>1</numero>
<issue>1</issue>
<page-range>131-66</page-range></nlm-citation>
</ref>
<ref id="B30">
<nlm-citation citation-type="journal">
<person-group person-group-type="author">
<name>
<surname><![CDATA[Valera Candel]]></surname>
<given-names><![CDATA[Manuel]]></given-names>
</name>
<name>
<surname><![CDATA[López-Sánchez]]></surname>
<given-names><![CDATA[Juan Francisco]]></given-names>
</name>
<name>
<surname><![CDATA[López-Fernández]]></surname>
<given-names><![CDATA[Carlos]]></given-names>
</name>
</person-group>
<article-title xml:lang=""><![CDATA[Científicos españoles en el Reino Unido (1750-1830)]]></article-title>
<source><![CDATA[Asclepio. Revista de Historia de la Medicina y de la Ciencia]]></source>
<year>1998</year>
<volume>l</volume>
<numero>1</numero>
<issue>1</issue>
<page-range>49-68</page-range></nlm-citation>
</ref>
<ref id="B31">
<nlm-citation citation-type="journal">
<person-group person-group-type="author">
<name>
<surname><![CDATA[Varela Suanzes-Carpegna]]></surname>
<given-names><![CDATA[Joaquín]]></given-names>
</name>
</person-group>
<article-title xml:lang=""><![CDATA[El pensamiento constitucional español en el exilio: el abandono del modelo doceañista (1823-1833)]]></article-title>
<source><![CDATA[Revista de Estudios Políticos]]></source>
<year>1995</year>
<numero>88</numero>
<issue>88</issue>
<page-range>63-90</page-range></nlm-citation>
</ref>
<ref id="B32">
<nlm-citation citation-type="journal">
<person-group person-group-type="author">
<name>
<surname><![CDATA[Zambrano Leal]]></surname>
<given-names><![CDATA[Armando]]></given-names>
</name>
</person-group>
<article-title xml:lang=""><![CDATA[Rasgos de historia de un fenómeno y una teoría]]></article-title>
<source><![CDATA[Historia y Memoria]]></source>
<year>2017</year>
<numero>14</numero>
<issue>14</issue>
<page-range>291-316</page-range></nlm-citation>
</ref>
<ref id="B33">
<nlm-citation citation-type="book">
<collab>AA.VV</collab>
<source><![CDATA[Dictamen dado por la corporación de cirugía médica militar de la plaza de Barcelona al Excelentísimo Señor jefe político de la provincia de Cataluña]]></source>
<year>1822</year>
<publisher-loc><![CDATA[Barcelona ]]></publisher-loc>
<publisher-name><![CDATA[Imprenta de la viuda Pla]]></publisher-name>
</nlm-citation>
</ref>
<ref id="B34">
<nlm-citation citation-type="book">
<collab>AA.VV</collab>
<source><![CDATA[Historia de la epidemia padecida en Cádiz el año de 1810, y providencias tomadas para su extinción por las Juntas de Sanidad suprema del Reino y superior de esta ciudad]]></source>
<year>1811</year>
<publisher-loc><![CDATA[Cádiz ]]></publisher-loc>
<publisher-name><![CDATA[Imprenta de Don Josef Niel]]></publisher-name>
</nlm-citation>
</ref>
<ref id="B35">
<nlm-citation citation-type="book">
<person-group person-group-type="author">
<name>
<surname><![CDATA[Adel]]></surname>
<given-names><![CDATA[Francisco Javier]]></given-names>
</name>
</person-group>
<source><![CDATA[Observaciones del tribunal especial de las órdenes militares, sobre el proyecto de Código Penal]]></source>
<year>1821</year>
<publisher-loc><![CDATA[Madrid ]]></publisher-loc>
<publisher-name><![CDATA[Imprenta de D. Mateo Repullés]]></publisher-name>
</nlm-citation>
</ref>
<ref id="B36">
<nlm-citation citation-type="book">
<person-group person-group-type="author">
<name>
<surname><![CDATA[Alcalde]]></surname>
<given-names><![CDATA[Agustín]]></given-names>
</name>
</person-group>
<source><![CDATA[Reflexiones políticas análogas a las circunstancias del día]]></source>
<year>1821</year>
<publisher-loc><![CDATA[Zaragoza ]]></publisher-loc>
<publisher-name><![CDATA[Imprenta del Santo Hospital]]></publisher-name>
</nlm-citation>
</ref>
<ref id="B37">
<nlm-citation citation-type="book">
<person-group person-group-type="author">
<name>
<surname><![CDATA[Andrés y Almaza]]></surname>
<given-names><![CDATA[Vicente]]></given-names>
</name>
</person-group>
<source><![CDATA[La sociedad feliz, plan y elementos de un gobierno sabio, sencillo y útil]]></source>
<year>1820</year>
<publisher-loc><![CDATA[Madrid ]]></publisher-loc>
<publisher-name><![CDATA[Imprenta de Espinosa]]></publisher-name>
</nlm-citation>
</ref>
<ref id="B38">
<nlm-citation citation-type="book">
<person-group person-group-type="author">
<name>
<surname><![CDATA[Anónimo]]></surname>
</name>
</person-group>
<article-title xml:lang=""><![CDATA[Un Amante de la Nación]]></article-title>
<source><![CDATA[Modo de sostener y educar los niños expósitos y legítimos desamparados sin notable recargo de la Nación]]></source>
<year>1820</year>
<publisher-loc><![CDATA[Pamplona ]]></publisher-loc>
<publisher-name><![CDATA[Imprenta de Joaquín Domingo]]></publisher-name>
</nlm-citation>
</ref>
<ref id="B39">
<nlm-citation citation-type="book">
<person-group person-group-type="author">
<name>
<surname><![CDATA[Ardevol]]></surname>
<given-names><![CDATA[Jaime]]></given-names>
</name>
</person-group>
<source><![CDATA[Ensayo sobre la topografía y estadística de la villa de Reus en Cataluña]]></source>
<year>1820</year>
<publisher-loc><![CDATA[Madrid ]]></publisher-loc>
<publisher-name><![CDATA[Impreso por Espinosa]]></publisher-name>
</nlm-citation>
</ref>
<ref id="B40">
<nlm-citation citation-type="book">
<person-group person-group-type="author">
<name>
<surname><![CDATA[Bahí]]></surname>
<given-names><![CDATA[Juan Francisco]]></given-names>
</name>
</person-group>
<source><![CDATA[Relación médico-política sobre la aparición de la fiebre amarilla a últimos de julio y principios de agosto de 1821 en las tripulaciones de los buques del puerto de Barcelona, y sus progresos en la Barceloneta e introducción en la ciudad]]></source>
<year>1822</year>
<publisher-loc><![CDATA[Barcelona ]]></publisher-loc>
<publisher-name><![CDATA[Imprenta de la Viuda Roca]]></publisher-name>
</nlm-citation>
</ref>
<ref id="B41">
<nlm-citation citation-type="book">
<person-group person-group-type="author">
<name>
<surname><![CDATA[Cabrera de Nevares]]></surname>
<given-names><![CDATA[Miguel]]></given-names>
</name>
</person-group>
<source><![CDATA[Memoria sobre el estado actual de las Américas y medio de pacificarlas]]></source>
<year>1821</year>
<publisher-loc><![CDATA[Madrid ]]></publisher-loc>
<publisher-name><![CDATA[Imprenta de D. José del Collado]]></publisher-name>
</nlm-citation>
</ref>
<ref id="B42">
<nlm-citation citation-type="book">
<person-group person-group-type="author">
<name>
<surname><![CDATA[Casals]]></surname>
<given-names><![CDATA[Antonio Francisco]]></given-names>
</name>
</person-group>
<source><![CDATA[Curso teórico de aritmética mercantil]]></source>
<year>1819</year>
<publisher-loc><![CDATA[Barcelona ]]></publisher-loc>
<publisher-name><![CDATA[Imprenta de Dorca]]></publisher-name>
</nlm-citation>
</ref>
<ref id="B43">
<nlm-citation citation-type="book">
<person-group person-group-type="author">
<name>
<surname><![CDATA[Chalanzón]]></surname>
<given-names><![CDATA[Antonio]]></given-names>
</name>
</person-group>
<source><![CDATA[Historia natural, análisis y virtudes del agua mineral ferruginosa de la fuente sublantina, descubierta en el presente año por el coronel D. Luis de Sosa]]></source>
<year>1821</year>
<publisher-loc><![CDATA[León ]]></publisher-loc>
<publisher-name><![CDATA[Imprenta de Pablo Miñón]]></publisher-name>
</nlm-citation>
</ref>
<ref id="B44">
<nlm-citation citation-type="book">
<person-group person-group-type="author">
<name>
<surname><![CDATA[Corradi]]></surname>
<given-names><![CDATA[Juan]]></given-names>
</name>
</person-group>
<source><![CDATA[Prontuario cronológico de la historia de España]]></source>
<year>1815</year>
<publisher-loc><![CDATA[Madrid ]]></publisher-loc>
<publisher-name><![CDATA[Imprenta de Doña Catalina Piñuela]]></publisher-name>
</nlm-citation>
</ref>
<ref id="B45">
<nlm-citation citation-type="book">
<person-group person-group-type="author">
<name>
<surname><![CDATA[Corradi]]></surname>
<given-names><![CDATA[Juan]]></given-names>
</name>
</person-group>
<source><![CDATA[Catecismo político arreglado a la Constitución de la monarquía española]]></source>
<year>1813</year>
<publisher-loc><![CDATA[Villanueva y Geltrú ]]></publisher-loc>
<publisher-name><![CDATA[Imprenta de Rubio]]></publisher-name>
</nlm-citation>
</ref>
<ref id="B46">
<nlm-citation citation-type="book">
<person-group person-group-type="author">
<name>
<surname><![CDATA[Espoz y Mina]]></surname>
<given-names><![CDATA[Francisco]]></given-names>
</name>
</person-group>
<source><![CDATA[El capitán general de la provincia de Navarra D. Francisco Espoz y Mina respondiendo a las imputaciones que le hace el Ayuntamiento de Pamplona en su manifiesto de veinte y dos de julio de mil ochocientos y veinte]]></source>
<year>1820</year>
<publisher-loc><![CDATA[San Sebastián ]]></publisher-loc>
<publisher-name><![CDATA[Imprenta de Ignacio Ramón Baroja]]></publisher-name>
</nlm-citation>
</ref>
<ref id="B47">
<nlm-citation citation-type="book">
<person-group person-group-type="author">
<name>
<surname><![CDATA[Espoz y Mina]]></surname>
<given-names><![CDATA[Francisco]]></given-names>
</name>
</person-group>
<source><![CDATA[Manifiesto del Ayuntamiento constitucional de la ciudad de Pamplona, capital de la provincia de Navarra, sobre lo ocurrido en ella desde la publicación de la Constitución de la Monarquía española]]></source>
<year>1820</year>
<publisher-loc><![CDATA[Pamplona ]]></publisher-loc>
<publisher-name><![CDATA[Imprenta de Paulino Longás]]></publisher-name>
</nlm-citation>
</ref>
<ref id="B48">
<nlm-citation citation-type="book">
<person-group person-group-type="author">
<name>
<surname><![CDATA[Fernández Mancheño]]></surname>
<given-names><![CDATA[José]]></given-names>
</name>
</person-group>
<source><![CDATA[Diccionario militar portátil]]></source>
<year>1822</year>
<publisher-loc><![CDATA[Madrid ]]></publisher-loc>
<publisher-name><![CDATA[Imprenta de Miguel de Burgos]]></publisher-name>
</nlm-citation>
</ref>
<ref id="B49">
<nlm-citation citation-type="book">
<person-group person-group-type="author">
<name>
<surname><![CDATA[García de la Madrid]]></surname>
<given-names><![CDATA[Miguel]]></given-names>
</name>
</person-group>
<source><![CDATA[Compendio ó índice analítico de la Constitución política española]]></source>
<year>1822</year>
<publisher-loc><![CDATA[Madrid ]]></publisher-loc>
<publisher-name><![CDATA[E. Aguado]]></publisher-name>
</nlm-citation>
</ref>
<ref id="B50">
<nlm-citation citation-type="book">
<person-group person-group-type="author">
<name>
<surname><![CDATA[García de la Madrid]]></surname>
<given-names><![CDATA[Miguel]]></given-names>
</name>
</person-group>
<source><![CDATA[Explicación de los derechos del hombre y del ciudadano o comparación de estos derechos con los verdaderos principios de la sociedad, para facilitar a todos su inteligencia]]></source>
<year>1821</year>
<publisher-loc><![CDATA[Barcelona ]]></publisher-loc>
<publisher-name><![CDATA[Imprenta de Francisco Ifern]]></publisher-name>
</nlm-citation>
</ref>
<ref id="B51">
<nlm-citation citation-type="book">
<person-group person-group-type="author">
<name>
<surname><![CDATA[García de la Madrid]]></surname>
<given-names><![CDATA[Miguel]]></given-names>
</name>
</person-group>
<source><![CDATA[Tablas cronológicas de los códigos y colecciones de todos tres derechos civil, romano, canónico y español]]></source>
<year>1820</year>
<publisher-loc><![CDATA[Madrid ]]></publisher-loc>
<publisher-name><![CDATA[Imprenta de José Torner]]></publisher-name>
</nlm-citation>
</ref>
<ref id="B52">
<nlm-citation citation-type="book">
<person-group person-group-type="author">
<name>
<surname><![CDATA[Gimbernat y Grassot]]></surname>
<given-names><![CDATA[Carlos]]></given-names>
</name>
</person-group>
<source><![CDATA[Descripción y uso de un nuevo método para preservación del contagio de enfermedades epidémicas]]></source>
<year>1821</year>
<publisher-loc><![CDATA[Barcelona ]]></publisher-loc>
<publisher-name><![CDATA[José Torner]]></publisher-name>
</nlm-citation>
</ref>
<ref id="B53">
<nlm-citation citation-type="book">
<person-group person-group-type="author">
<name>
<surname><![CDATA[González-Cándamo]]></surname>
<given-names><![CDATA[Francisco de Paula]]></given-names>
</name>
</person-group>
<source><![CDATA[Memoria sobre la influencia de la instrucción pública en la prosperidad de los Estados]]></source>
<year>1820</year>
<publisher-loc><![CDATA[Salamanca ]]></publisher-loc>
<publisher-name><![CDATA[Imprenta de D. Vicente Blanco]]></publisher-name>
</nlm-citation>
</ref>
<ref id="B54">
<nlm-citation citation-type="book">
<person-group person-group-type="author">
<name>
<surname><![CDATA[Guasch]]></surname>
<given-names><![CDATA[Francisco]]></given-names>
</name>
</person-group>
<source><![CDATA[Memoria sobre la epidemia de calenturas gástricas y verminosas que ha reinado en la villa de Villarrodona en el verano de 1805]]></source>
<year>1807</year>
<publisher-loc><![CDATA[Barcelona ]]></publisher-loc>
<publisher-name><![CDATA[Oficina de Manuel Texero]]></publisher-name>
</nlm-citation>
</ref>
<ref id="B55">
<nlm-citation citation-type="book">
<person-group person-group-type="author">
<name>
<surname><![CDATA[Llorente]]></surname>
<given-names><![CDATA[Juan Antonio]]></given-names>
</name>
</person-group>
<source><![CDATA[Anales de la Inquisición desde que fue instituido aquel Tribunal hasta su total extinción en el año 1834]]></source>
<year>1841</year>
<publisher-loc><![CDATA[Madrid ]]></publisher-loc>
<publisher-name><![CDATA[Imprenta Calle Angosta de San Bernardo]]></publisher-name>
</nlm-citation>
</ref>
<ref id="B56">
<nlm-citation citation-type="book">
<person-group person-group-type="author">
<name>
<surname><![CDATA[Llorente]]></surname>
<given-names><![CDATA[Juan Antonio]]></given-names>
</name>
</person-group>
<source><![CDATA[Observaciones críticas sobre el romance de Gil Blas de Santillana]]></source>
<year>1837</year>
<publisher-loc><![CDATA[Barcelona ]]></publisher-loc>
<publisher-name><![CDATA[Imprenta de la viuda e hijos de Gorchs]]></publisher-name>
</nlm-citation>
</ref>
<ref id="B57">
<nlm-citation citation-type="book">
<person-group person-group-type="author">
<name>
<surname><![CDATA[Llorente]]></surname>
<given-names><![CDATA[Juan Antonio]]></given-names>
</name>
</person-group>
<source><![CDATA[Proyecto de una constitución religiosa, considerada como parte de la civil de una nación libre e independiente]]></source>
<year>1823</year>
<publisher-loc><![CDATA[Londres ]]></publisher-loc>
<publisher-name><![CDATA[Imprenta de C. Wood, Poppin&#8217;s]]></publisher-name>
</nlm-citation>
</ref>
<ref id="B58">
<nlm-citation citation-type="book">
<person-group person-group-type="author">
<name>
<surname><![CDATA[Llorente]]></surname>
<given-names><![CDATA[Juan Antonio]]></given-names>
</name>
</person-group>
<source><![CDATA[Apología católica del proyecto de constitución religiosa, escrito por un americano]]></source>
<year>1822</year>
<volume>i</volume>
<publisher-loc><![CDATA[Madrid ]]></publisher-loc>
<publisher-name><![CDATA[Imprenta de Albán y Compañía]]></publisher-name>
</nlm-citation>
</ref>
<ref id="B59">
<nlm-citation citation-type="book">
<person-group person-group-type="author">
<name>
<surname><![CDATA[Llorente]]></surname>
<given-names><![CDATA[Juan Antonio]]></given-names>
</name>
</person-group>
<source><![CDATA[Conversaciones entre Cándido y Prudencio sobre el estado actual de España]]></source>
<year>1820</year>
<publisher-loc><![CDATA[Madrid ]]></publisher-loc>
<publisher-name><![CDATA[Librería de Paz]]></publisher-name>
</nlm-citation>
</ref>
<ref id="B60">
<nlm-citation citation-type="book">
<person-group person-group-type="author">
<name>
<surname><![CDATA[Llorente]]></surname>
<given-names><![CDATA[Juan Antonio]]></given-names>
</name>
</person-group>
<source><![CDATA[Anales de la Inquisición en España]]></source>
<year>1813</year>
<publisher-loc><![CDATA[Madrid ]]></publisher-loc>
<publisher-name><![CDATA[Imprenta de Ibarra]]></publisher-name>
</nlm-citation>
</ref>
<ref id="B61">
<nlm-citation citation-type="book">
<person-group person-group-type="author">
<name>
<surname><![CDATA[López Cepero]]></surname>
<given-names><![CDATA[Manuel]]></given-names>
</name>
</person-group>
<source><![CDATA[Catecismo religioso, moral y político]]></source>
<year>1821</year>
<publisher-loc><![CDATA[Madrid ]]></publisher-loc>
<publisher-name><![CDATA[Imprenta que fue de García]]></publisher-name>
</nlm-citation>
</ref>
<ref id="B62">
<nlm-citation citation-type="book">
<person-group person-group-type="author">
<name>
<surname><![CDATA[María]]></surname>
<given-names><![CDATA[Alfonso de]]></given-names>
</name>
</person-group>
<source><![CDATA[El contagio discutido e impotencia de las sanidades]]></source>
<year>1820</year>
<publisher-loc><![CDATA[Cádiz ]]></publisher-loc>
<publisher-name><![CDATA[Imprenta de D. Antonio Murguía]]></publisher-name>
</nlm-citation>
</ref>
<ref id="B63">
<nlm-citation citation-type="book">
<person-group person-group-type="author">
<name>
<surname><![CDATA[María]]></surname>
<given-names><![CDATA[Alfonso de]]></given-names>
</name>
</person-group>
<source><![CDATA[Memoria sobre la epidemia de Andalucía del año de 1800 al de 1819]]></source>
<year>1820</year>
<publisher-loc><![CDATA[Cádiz ]]></publisher-loc>
<publisher-name><![CDATA[Imprenta de D. Antonio Murguía]]></publisher-name>
</nlm-citation>
</ref>
<ref id="B64">
<nlm-citation citation-type="book">
<person-group person-group-type="author">
<name>
<surname><![CDATA[Martínez Marina]]></surname>
<given-names><![CDATA[Francisco]]></given-names>
</name>
</person-group>
<source><![CDATA[Juicio crítico de la Novísima Recopilación]]></source>
<year>1820</year>
<publisher-loc><![CDATA[Madrid ]]></publisher-loc>
<publisher-name><![CDATA[Imprenta de Don Fermín Villalpando]]></publisher-name>
</nlm-citation>
</ref>
<ref id="B65">
<nlm-citation citation-type="book">
<person-group person-group-type="author">
<name>
<surname><![CDATA[Mellado]]></surname>
<given-names><![CDATA[Bartolomé]]></given-names>
</name>
</person-group>
<source><![CDATA[Historia de la epidemia padecida en Cádiz el año de 1810, y providencias tomadas para su extinción por las Juntas de Sanidad Suprema del Reino y Superior de esta ciudad]]></source>
<year>1811</year>
<publisher-loc><![CDATA[Cádiz ]]></publisher-loc>
<publisher-name><![CDATA[Imprenta de Don Josef Niel]]></publisher-name>
</nlm-citation>
</ref>
<ref id="B66">
<nlm-citation citation-type="book">
<source><![CDATA[Novísima Recopilación de las Leyes de España]]></source>
<year>1805</year>
<publisher-loc><![CDATA[Madrid ]]></publisher-loc>
<publisher-name><![CDATA[s.e.]]></publisher-name>
</nlm-citation>
</ref>
<ref id="B67">
<nlm-citation citation-type="book">
<person-group person-group-type="author">
<name>
<surname><![CDATA[Piquer]]></surname>
<given-names><![CDATA[José Antonio]]></given-names>
</name>
</person-group>
<source><![CDATA[Memoria premiada por la Suprema Junta General de Caridad]]></source>
<year>1820</year>
<publisher-loc><![CDATA[Madrid ]]></publisher-loc>
<publisher-name><![CDATA[Imprenta de Burgos]]></publisher-name>
</nlm-citation>
</ref>
<ref id="B68">
<nlm-citation citation-type="book">
<source><![CDATA[Reglamento General de Instrucción Pública]]></source>
<year>1821</year>
<publisher-loc><![CDATA[Barcelona ]]></publisher-loc>
<publisher-name><![CDATA[Imprenta del Gobierno]]></publisher-name>
</nlm-citation>
</ref>
<ref id="B69">
<nlm-citation citation-type="book">
<person-group person-group-type="author">
<name>
<surname><![CDATA[Ribot]]></surname>
<given-names><![CDATA[Juan]]></given-names>
</name>
</person-group>
<source><![CDATA[Elementos de patología general]]></source>
<year>1820</year>
<publisher-loc><![CDATA[Barcelona ]]></publisher-loc>
<publisher-name><![CDATA[Imprenta Nacional del Gobierno, por Dorca]]></publisher-name>
</nlm-citation>
</ref>
<ref id="B70">
<nlm-citation citation-type="book">
<person-group person-group-type="author">
<name>
<surname><![CDATA[Ruiz de Celada]]></surname>
<given-names><![CDATA[Miguel]]></given-names>
</name>
</person-group>
<source><![CDATA[Los fundamentos de la jurisprudencia natural considerablemente aumentada y precedida de un plan de unas instituciones de filosofía moral en las cuales se reunan la religión, la moral y la política]]></source>
<year>1821</year>
<publisher-loc><![CDATA[León ]]></publisher-loc>
<publisher-name><![CDATA[Imprenta de D. Pablo Miñón]]></publisher-name>
</nlm-citation>
</ref>
<ref id="B71">
<nlm-citation citation-type="book">
<person-group person-group-type="author">
<name>
<surname><![CDATA[Salamanca]]></surname>
<given-names><![CDATA[José María]]></given-names>
</name>
</person-group>
<source><![CDATA[Observaciones médicas sobre el contagio de la fiebre amarilla y su introducción en esta ciudad en varias épocas desde el año de 1800 hasta el pasado de 1821]]></source>
<year>1822</year>
<publisher-loc><![CDATA[Granada ]]></publisher-loc>
<publisher-name><![CDATA[Impreso por D. Francisco de Benavides]]></publisher-name>
</nlm-citation>
</ref>
<ref id="B72">
<nlm-citation citation-type="book">
<person-group person-group-type="author">
<name>
<surname><![CDATA[Zuaznavar]]></surname>
<given-names><![CDATA[José María]]></given-names>
</name>
</person-group>
<source><![CDATA[Ensayo histórico-crítico sobre la legislación de Navarra]]></source>
<year>1827</year>
<volume>ii</volume>
<publisher-loc><![CDATA[San Sebastián ]]></publisher-loc>
<publisher-name><![CDATA[Imprenta de Ignacio Ramón Baroja]]></publisher-name>
</nlm-citation>
</ref>
<ref id="B73">
<nlm-citation citation-type="book">
<person-group person-group-type="author">
<name>
<surname><![CDATA[Zuaznavar]]></surname>
<given-names><![CDATA[José María]]></given-names>
</name>
</person-group>
<source><![CDATA[Ensayo histórico-crítico sobre la legislación de Navarra]]></source>
<year>1821</year>
<volume>i</volume>
<publisher-loc><![CDATA[San Sebastián ]]></publisher-loc>
<publisher-name><![CDATA[Imprenta de Ignacio Ramón Baroja]]></publisher-name>
</nlm-citation>
</ref>
<ref id="B74">
<nlm-citation citation-type="book">
<source><![CDATA[Archivo del Congreso de los Diputados de España]]></source>
<year>1823</year>
<publisher-name><![CDATA[Diario de Sesiones en el Trienio Liberal]]></publisher-name>
</nlm-citation>
</ref>
</ref-list>
</back>
</article>
