<?xml version="1.0" encoding="ISO-8859-1"?><article xmlns:mml="http://www.w3.org/1998/Math/MathML" xmlns:xlink="http://www.w3.org/1999/xlink" xmlns:xsi="http://www.w3.org/2001/XMLSchema-instance">
<front>
<journal-meta>
<journal-id>1665-1200</journal-id>
<journal-title><![CDATA[Tópicos del Seminario]]></journal-title>
<abbrev-journal-title><![CDATA[Tóp. Sem]]></abbrev-journal-title>
<issn>1665-1200</issn>
<publisher>
<publisher-name><![CDATA[Benemérita Universidad Autónoma de Puebla, Seminario de Estudios de la Significación]]></publisher-name>
</publisher>
</journal-meta>
<article-meta>
<article-id>S1665-12002017000200077</article-id>
<title-group>
<article-title xml:lang="es"><![CDATA[Lenguas brasílicas: poder e identidad lingüística en el Brasil del siglo XVI (Un estudio de historia social de la lengua)]]></article-title>
<article-title xml:lang="en"><![CDATA[Brazilian languages: Linguistic power and identity in Brazil on 16th Century (A study of Historical Social of Language)]]></article-title>
<article-title xml:lang="fr"><![CDATA[Langues brésiliennes : pouvoir et identité linguistique au Brésil du XVIème siècle (Une étude d&#8217;histoire sociale de la langue)]]></article-title>
</title-group>
<contrib-group>
<contrib contrib-type="author">
<name>
<surname><![CDATA[Silva]]></surname>
<given-names><![CDATA[Maurício]]></given-names>
</name>
<xref ref-type="aff" rid="Aff"/>
<xref ref-type="aff" rid="Aaf"/>
</contrib>
</contrib-group>
<aff id="Af1">
<institution><![CDATA[,Universidad Nove de Julho  ]]></institution>
<addr-line><![CDATA[ ]]></addr-line>
<country>Brazil</country>
</aff>
<aff id="Af2">
<institution><![CDATA[,Universidad de São Paulo  ]]></institution>
<addr-line><![CDATA[ ]]></addr-line>
<country>Brazil</country>
</aff>
<pub-date pub-type="pub">
<day>00</day>
<month>12</month>
<year>2017</year>
</pub-date>
<pub-date pub-type="epub">
<day>00</day>
<month>12</month>
<year>2017</year>
</pub-date>
<numero>38</numero>
<fpage>77</fpage>
<lpage>98</lpage>
<copyright-statement/>
<copyright-year/>
<self-uri xlink:href="http://www.scielo.org.mx/scielo.php?script=sci_arttext&amp;pid=S1665-12002017000200077&amp;lng=en&amp;nrm=iso"></self-uri><self-uri xlink:href="http://www.scielo.org.mx/scielo.php?script=sci_abstract&amp;pid=S1665-12002017000200077&amp;lng=en&amp;nrm=iso"></self-uri><self-uri xlink:href="http://www.scielo.org.mx/scielo.php?script=sci_pdf&amp;pid=S1665-12002017000200077&amp;lng=en&amp;nrm=iso"></self-uri><abstract abstract-type="short" xml:lang="es"><p><![CDATA[Resumen: En este artículo se analiza la cuestión de la identidad y el poder relacionada con las lenguas habladas en el Brasil de la Colonia, empleando las directrices de la Historia social de la lengua. Son analizados, por lo tanto, textos (informes, cartas, historias, etc.) producidos durante el siglo XVI y que se refieren específicamente al contexto del Brasil recién descubierto. Se parte de los principios lingüísticos para comprender los hechos históricos relacionados con la institución de la lengua portuguesa en Brasil y se utiliza el análisis del discurso, con el fin de hacer hincapié en el hecho de que el lenguaje debe ser considerado como sistema significante en su relación con la historia.]]></p></abstract>
<abstract abstract-type="short" xml:lang="en"><p><![CDATA[Abstract: In this article, the identity and power related to the languages of Brazil colony is examined employing the methods of the Social History of Language. It analyzes texts (reports, letters, stories etc.) produced during the sixteenth century, specifically related to the context of the newly discovered Brazil. It starts from the linguistic injunctions to understand the historical facts related to the institution of the Portuguese language in the Brazilian territory, also using the discursive analysis, with the purpose of emphasizing the fact that the language must be taken as a significant system in its relation with history.]]></p></abstract>
<abstract abstract-type="short" xml:lang="fr"><p><![CDATA[Résumé : Cet article analyse la question de l&#8217;identité et le pouvoir par rapport aux langues parlées au Brésil du temps des colonies, en utilisant les directrices de l&#8217;Histoire sociale de la langue. On analysera donc des textes (rapports, lettres, histoires, etc.) produits au cours du XVIème siècle et qui font particulièrement référence au contexte du Brésil récemment découvert. On part des principes linguistiques pour comprendre les faits historiques mis en relation avec l&#8217;institution de la langue portugaise au Brésil, en utilisant l&#8217;analyse du discours, afin de mettre l&#8217;accent sur le fait que le langage doit être considéré comme un système signifiant en rapport avec l&#8217;histoire.]]></p></abstract>
<kwd-group>
<kwd lng="es"><![CDATA[Brasil]]></kwd>
<kwd lng="es"><![CDATA[Colonia]]></kwd>
<kwd lng="es"><![CDATA[siglo XVI]]></kwd>
<kwd lng="es"><![CDATA[historia social de la lengua]]></kwd>
<kwd lng="en"><![CDATA[Brazil colony]]></kwd>
<kwd lng="en"><![CDATA[sixteenth century]]></kwd>
<kwd lng="en"><![CDATA[Social History of Language]]></kwd>
<kwd lng="fr"><![CDATA[Brésil]]></kwd>
<kwd lng="fr"><![CDATA[colonie]]></kwd>
<kwd lng="fr"><![CDATA[XVIème siècle]]></kwd>
<kwd lng="fr"><![CDATA[histoire sociale de la langue]]></kwd>
</kwd-group>
</article-meta>
</front><back>
<ref-list>
<ref id="B1">
<nlm-citation citation-type="book">
<collab>Anônimo</collab>
<article-title xml:lang=""><![CDATA[&#8220;Relação do piloto anônimo&#8221;]]></article-title>
<person-group person-group-type="author">
<name>
<surname><![CDATA[Pereira]]></surname>
<given-names><![CDATA[Paulo Roberto]]></given-names>
</name>
</person-group>
<source><![CDATA[Os Três Únicos Testemunhos do Descobrimento do Brasil]]></source>
<year>1999</year>
<publisher-loc><![CDATA[Río de Janeiro ]]></publisher-loc>
<publisher-name><![CDATA[Lacerda]]></publisher-name>
</nlm-citation>
</ref>
<ref id="B2">
<nlm-citation citation-type="book">
<person-group person-group-type="author">
<name>
<surname><![CDATA[Batista]]></surname>
<given-names><![CDATA[Ronaldo de Oliveira]]></given-names>
</name>
</person-group>
<source><![CDATA[As línguas difficultosas e os línguas peritos. Artes de gramática no Brasil colonial dos séculos XVI e XVII]]></source>
<year>2002</year>
<publisher-loc><![CDATA[São Paulo ]]></publisher-loc>
<publisher-name><![CDATA[Faculdade de Filosofia, Letras e Ciências Humanas, Universidad de São Paulo]]></publisher-name>
</nlm-citation>
</ref>
<ref id="B3">
<nlm-citation citation-type="book">
<person-group person-group-type="author">
<name>
<surname><![CDATA[Burke]]></surname>
<given-names><![CDATA[Peter]]></given-names>
</name>
</person-group>
<source><![CDATA[A Arte da Conversação]]></source>
<year>1995</year>
<publisher-loc><![CDATA[São Paulo ]]></publisher-loc>
<publisher-name><![CDATA[UNESP]]></publisher-name>
</nlm-citation>
</ref>
<ref id="B4">
<nlm-citation citation-type="book">
<person-group person-group-type="author">
<name>
<surname><![CDATA[Burke]]></surname>
<given-names><![CDATA[Peter]]></given-names>
</name>
</person-group>
<source><![CDATA[Variedades de História Cultural]]></source>
<year>2000</year>
<publisher-loc><![CDATA[Río de Janeiro ]]></publisher-loc>
<publisher-name><![CDATA[Civilização Brasileira]]></publisher-name>
</nlm-citation>
</ref>
<ref id="B5">
<nlm-citation citation-type="book">
<person-group person-group-type="author">
<name>
<surname><![CDATA[Burke]]></surname>
<given-names><![CDATA[Peter]]></given-names>
</name>
</person-group>
<source><![CDATA[Hibridismo cultural]]></source>
<year>2003</year>
<publisher-loc><![CDATA[São Leopoldo ]]></publisher-loc>
<publisher-name><![CDATA[Unisinos]]></publisher-name>
</nlm-citation>
</ref>
<ref id="B6">
<nlm-citation citation-type="book">
<person-group person-group-type="author">
<name>
<surname><![CDATA[Burke]]></surname>
<given-names><![CDATA[Peter]]></given-names>
</name>
</person-group>
<source><![CDATA[O que é História Cultural?]]></source>
<year>2005</year>
<publisher-loc><![CDATA[Río de Janeiro ]]></publisher-loc>
<publisher-name><![CDATA[Zahar]]></publisher-name>
</nlm-citation>
</ref>
<ref id="B7">
<nlm-citation citation-type="book">
<person-group person-group-type="author">
<name>
<surname><![CDATA[Burke]]></surname>
<given-names><![CDATA[Peter]]></given-names>
</name>
</person-group>
<source><![CDATA[Linguagens e Comunidades nos Primórdios da Europa Moderna]]></source>
<year>2010</year>
<publisher-loc><![CDATA[São Paulo ]]></publisher-loc>
<publisher-name><![CDATA[UNESP]]></publisher-name>
</nlm-citation>
</ref>
<ref id="B8">
<nlm-citation citation-type="book">
<person-group person-group-type="author">
<name>
<surname><![CDATA[Caminha]]></surname>
<given-names><![CDATA[Pero Vaz de]]></given-names>
</name>
</person-group>
<article-title xml:lang=""><![CDATA[&#8220;Carta&#8221;]]></article-title>
<person-group person-group-type="editor">
<name>
<surname><![CDATA[Pereira]]></surname>
<given-names><![CDATA[Paulo Roberto]]></given-names>
</name>
</person-group>
<source><![CDATA[Os Três Únicos Testemunhos do Descobrimento do Brasil]]></source>
<year>1999</year>
<publisher-loc><![CDATA[Río de Janeiro ]]></publisher-loc>
<publisher-name><![CDATA[Lacerda]]></publisher-name>
</nlm-citation>
</ref>
<ref id="B9">
<nlm-citation citation-type="book">
<person-group person-group-type="author">
<name>
<surname><![CDATA[Cardim]]></surname>
<given-names><![CDATA[Fernão]]></given-names>
</name>
</person-group>
<source><![CDATA[Tratados da terra e gente do Brasil]]></source>
<year>1980</year>
<publisher-loc><![CDATA[Belo Horizonte/São Paulo ]]></publisher-loc>
<publisher-name><![CDATA[Itatiaia/EDUSP]]></publisher-name>
</nlm-citation>
</ref>
<ref id="B10">
<nlm-citation citation-type="book">
<person-group person-group-type="author">
<name>
<surname><![CDATA[Carvalho]]></surname>
<given-names><![CDATA[Joaquim Barradas]]></given-names>
</name>
</person-group>
<source><![CDATA[O Renascimento Português (Em Busca de sua Especificidade)]]></source>
<year>1980</year>
<publisher-loc><![CDATA[Lisboa ]]></publisher-loc>
<publisher-name><![CDATA[Imprensa Nacional/Casa da Moeda]]></publisher-name>
</nlm-citation>
</ref>
<ref id="B11">
<nlm-citation citation-type="book">
<person-group person-group-type="author">
<name>
<surname><![CDATA[Casagrande]]></surname>
<given-names><![CDATA[Nancy dos Santos]]></given-names>
</name>
</person-group>
<source><![CDATA[A Implantação da Língua Portuguesa no Brasil do Século XVI. Um Panorama Historiográfico]]></source>
<year>2005</year>
<publisher-loc><![CDATA[São Paulo ]]></publisher-loc>
<publisher-name><![CDATA[EDUC]]></publisher-name>
</nlm-citation>
</ref>
<ref id="B12">
<nlm-citation citation-type="book">
<person-group person-group-type="author">
<name>
<surname><![CDATA[Faras]]></surname>
<given-names><![CDATA[Mestre João]]></given-names>
</name>
</person-group>
<article-title xml:lang=""><![CDATA[&#8220;Carta&#8221;]]></article-title>
<person-group person-group-type="editor">
<name>
<surname><![CDATA[Pereira]]></surname>
<given-names><![CDATA[Paulo Roberto]]></given-names>
</name>
</person-group>
<source><![CDATA[Os Três Únicos Testemunhos do Descobrimento do Brasil]]></source>
<year>1999</year>
<publisher-loc><![CDATA[Río de Janeiro ]]></publisher-loc>
<publisher-name><![CDATA[Lacerda]]></publisher-name>
</nlm-citation>
</ref>
<ref id="B13">
<nlm-citation citation-type="journal">
<article-title xml:lang=""><![CDATA[&#8220;A Educação no Brasil Colônia&#8221;]]></article-title>
<person-group person-group-type="author">
<name>
<surname><![CDATA[Fávero]]></surname>
<given-names><![CDATA[Leonor Lopes Heranças]]></given-names>
</name>
</person-group>
<source><![CDATA[Revista da Anpoll]]></source>
<year>2000</year>
<numero>08</numero>
<issue>08</issue>
<page-range>87-102</page-range><publisher-loc><![CDATA[São Paulo ]]></publisher-loc>
</nlm-citation>
</ref>
<ref id="B14">
<nlm-citation citation-type="book">
<person-group person-group-type="author">
<name>
<surname><![CDATA[Flores]]></surname>
<given-names><![CDATA[Luiz Felipe B. Neves]]></given-names>
</name>
</person-group>
<article-title xml:lang=""><![CDATA[O altar e a coroa iluminada: a educação de colonos e colonizados]]></article-title>
<person-group person-group-type="editor">
<name>
<surname><![CDATA[Magaldi]]></surname>
<given-names><![CDATA[Ana M.]]></given-names>
</name>
<name>
<surname><![CDATA[Alves]]></surname>
<given-names><![CDATA[Cláudia]]></given-names>
</name>
<name>
<surname><![CDATA[Gondra]]></surname>
<given-names><![CDATA[José G]]></given-names>
</name>
</person-group>
<source><![CDATA[Educação no Brasil. História, cultura e política]]></source>
<year>2003</year>
<page-range>73-97</page-range><publisher-loc><![CDATA[Bragança Paulista ]]></publisher-loc>
<publisher-name><![CDATA[EDUSF]]></publisher-name>
</nlm-citation>
</ref>
<ref id="B15">
<nlm-citation citation-type="book">
<person-group person-group-type="author">
<name>
<surname><![CDATA[Freire]]></surname>
<given-names><![CDATA[José Ribamar Bessa]]></given-names>
</name>
<name>
<surname><![CDATA[Rosa]]></surname>
<given-names><![CDATA[Maria Carlota]]></given-names>
</name>
</person-group>
<source><![CDATA[Línguas gerais. Políticas linguísticas e catequese na América do Sul no período colonial]]></source>
<year>2003</year>
<publisher-loc><![CDATA[Río de Janeiro ]]></publisher-loc>
<publisher-name><![CDATA[EDUERJ]]></publisher-name>
</nlm-citation>
</ref>
<ref id="B16">
<nlm-citation citation-type="book">
<person-group person-group-type="author">
<name>
<surname><![CDATA[Gandavo]]></surname>
<given-names><![CDATA[Pero de Magalhães]]></given-names>
</name>
</person-group>
<source><![CDATA[Tratado da terra do Brasil. História da província de Santa Cruz]]></source>
<year>1980</year>
<publisher-loc><![CDATA[Belo Horizonte/São Paulo ]]></publisher-loc>
<publisher-name><![CDATA[Itatiaia/EDUSP]]></publisher-name>
</nlm-citation>
</ref>
<ref id="B17">
<nlm-citation citation-type="book">
<person-group person-group-type="author">
<name>
<surname><![CDATA[Holanda]]></surname>
<given-names><![CDATA[Sérgio Buarque de]]></given-names>
</name>
</person-group>
<source><![CDATA[Raízes do Brasil]]></source>
<year>1976</year>
<publisher-loc><![CDATA[Río de Janeiro ]]></publisher-loc>
<publisher-name><![CDATA[José Olympio]]></publisher-name>
</nlm-citation>
</ref>
<ref id="B18">
<nlm-citation citation-type="book">
<person-group person-group-type="author">
<name>
<surname><![CDATA[Lima]]></surname>
<given-names><![CDATA[Francisco Ferreira]]></given-names>
</name>
</person-group>
<source><![CDATA[O Brasil de Gabriel Soares de Sousa &amp; outras viagens]]></source>
<year>2009</year>
<publisher-loc><![CDATA[Río de Janeiro/Feira de Santana ]]></publisher-loc>
<publisher-name><![CDATA[7Letras/UEFS]]></publisher-name>
</nlm-citation>
</ref>
<ref id="B19">
<nlm-citation citation-type="book">
<person-group person-group-type="author">
<name>
<surname><![CDATA[Noll]]></surname>
<given-names><![CDATA[Volker]]></given-names>
</name>
<name>
<surname><![CDATA[Dietrich]]></surname>
<given-names><![CDATA[Wolf]]></given-names>
</name>
</person-group>
<source><![CDATA[O Português e o Tupi no Brasil]]></source>
<year>2010</year>
<publisher-loc><![CDATA[São Paulo ]]></publisher-loc>
<publisher-name><![CDATA[Contexto]]></publisher-name>
</nlm-citation>
</ref>
<ref id="B20">
<nlm-citation citation-type="book">
<person-group person-group-type="author">
<name>
<surname><![CDATA[Nunes]]></surname>
<given-names><![CDATA[José Horta]]></given-names>
</name>
</person-group>
<source><![CDATA[Dicionários no Brasil. Análise e História do Século XVI ao XIX]]></source>
<year>2006</year>
<publisher-loc><![CDATA[Campinas ]]></publisher-loc>
<publisher-name><![CDATA[Pontes]]></publisher-name>
</nlm-citation>
</ref>
<ref id="B21">
<nlm-citation citation-type="book">
<person-group person-group-type="author">
<name>
<surname><![CDATA[O&#8217;Gorman]]></surname>
<given-names><![CDATA[Edmundo]]></given-names>
</name>
</person-group>
<source><![CDATA[A invenção da América. Reflexão a respeito da estrutura histórica do Novo Mundo e do sentido do seu devir]]></source>
<year>1992</year>
<publisher-loc><![CDATA[São Paulo ]]></publisher-loc>
<publisher-name><![CDATA[UNESP]]></publisher-name>
</nlm-citation>
</ref>
<ref id="B22">
<nlm-citation citation-type="journal">
<article-title xml:lang=""><![CDATA[&#8220;Educação no Brasil no período colonial: um olhar sobre as origens para compreender o presente&#8221;]]></article-title>
<person-group person-group-type="author">
<name>
<surname><![CDATA[Olinda]]></surname>
<given-names><![CDATA[Sílvia R. M. A.]]></given-names>
</name>
</person-group>
<source><![CDATA[Sitientibus. Revista da Universidade Estadual de Feira de Santana]]></source>
<year>2003</year>
<numero>29</numero>
<issue>29</issue>
<page-range>153-62</page-range><publisher-loc><![CDATA[Feira de Santana ]]></publisher-loc>
</nlm-citation>
</ref>
<ref id="B23">
<nlm-citation citation-type="book">
<person-group person-group-type="author">
<name>
<surname><![CDATA[Orlandi]]></surname>
<given-names><![CDATA[Eni Puccinelli]]></given-names>
</name>
</person-group>
<source><![CDATA[Terra à vista. Discurso do confronto: velho e Novo Mundo]]></source>
<year>1990</year>
<publisher-loc><![CDATA[São Paulo/Campinas ]]></publisher-loc>
<publisher-name><![CDATA[Cortez/UNICAMP]]></publisher-name>
</nlm-citation>
</ref>
<ref id="B24">
<nlm-citation citation-type="journal">
<article-title xml:lang=""><![CDATA[&#8220;Exterioridade e ideologia&#8221;]]></article-title>
<person-group person-group-type="author">
<name>
<surname><![CDATA[Orlandi]]></surname>
<given-names><![CDATA[Eni Puccinelli]]></given-names>
</name>
</person-group>
<source><![CDATA[Cadernos de Estudos Lingüísticos]]></source>
<year>1996</year>
<numero>30</numero>
<issue>30</issue>
<page-range>27-33</page-range></nlm-citation>
</ref>
<ref id="B25">
<nlm-citation citation-type="book">
<person-group person-group-type="author">
<name>
<surname><![CDATA[Resende]]></surname>
<given-names><![CDATA[Viviane de Melo]]></given-names>
</name>
<name>
<surname><![CDATA[Ramalho]]></surname>
<given-names><![CDATA[Viviane]]></given-names>
</name>
</person-group>
<source><![CDATA[Análise de discurso crítica]]></source>
<year>2006</year>
<publisher-loc><![CDATA[São Paulo ]]></publisher-loc>
<publisher-name><![CDATA[Contexto]]></publisher-name>
</nlm-citation>
</ref>
<ref id="B26">
<nlm-citation citation-type="book">
<person-group person-group-type="author">
<name>
<surname><![CDATA[Ribeiro]]></surname>
<given-names><![CDATA[Maria Luísa Santos]]></given-names>
</name>
</person-group>
<source><![CDATA[História da educação brasileira. A organização escolar]]></source>
<year>1985</year>
<publisher-loc><![CDATA[São Paulo ]]></publisher-loc>
<publisher-name><![CDATA[Autores Associados]]></publisher-name>
</nlm-citation>
</ref>
<ref id="B27">
<nlm-citation citation-type="book">
<article-title xml:lang=""><![CDATA[O multilingüismo como tema da lingüística na Península Ibérica no século XVI.]]></article-title>
<person-group person-group-type="author">
<name>
<surname><![CDATA[Schlieben-Lange]]></surname>
<given-names><![CDATA[Brigitte]]></given-names>
</name>
</person-group>
<source><![CDATA[História do Falar e História da Lingüística]]></source>
<year>1993</year>
<page-range>201-16</page-range><publisher-loc><![CDATA[São Paulo ]]></publisher-loc>
<publisher-name><![CDATA[UNICAMP]]></publisher-name>
</nlm-citation>
</ref>
<ref id="B28">
<nlm-citation citation-type="book">
<person-group person-group-type="author">
<name>
<surname><![CDATA[Souza]]></surname>
<given-names><![CDATA[Gabriel Soares de]]></given-names>
</name>
</person-group>
<source><![CDATA[Tratado descritivo do Brasil em 1587]]></source>
<year>1971</year>
<publisher-loc><![CDATA[São Paulo ]]></publisher-loc>
<publisher-name><![CDATA[Companhia Editora Nacional/EDUSP]]></publisher-name>
</nlm-citation>
</ref>
<ref id="B29">
<nlm-citation citation-type="book">
<person-group person-group-type="author">
<name>
<surname><![CDATA[Sousa]]></surname>
<given-names><![CDATA[Pero Lopes de]]></given-names>
</name>
</person-group>
<article-title xml:lang=""><![CDATA[Diário de Navegação]]></article-title>
<person-group person-group-type="editor">
<name>
<surname><![CDATA[Guirado]]></surname>
<given-names><![CDATA[Maria Cecília]]></given-names>
</name>
</person-group>
<source><![CDATA[Relatos do Descobrimento do Brasil. As Primeiras Reportagens]]></source>
<year>2001</year>
<publisher-loc><![CDATA[Lisboa ]]></publisher-loc>
<publisher-name><![CDATA[Instituto Piaget]]></publisher-name>
</nlm-citation>
</ref>
<ref id="B30">
<nlm-citation citation-type="book">
<person-group person-group-type="author">
<name>
<surname><![CDATA[Staden]]></surname>
<given-names><![CDATA[Hans]]></given-names>
</name>
</person-group>
<source><![CDATA[Duas viagens ao Brasil]]></source>
<year>1974</year>
<publisher-loc><![CDATA[Belo Horizonte/São Paulo ]]></publisher-loc>
<publisher-name><![CDATA[Itatiaia/EDUSP]]></publisher-name>
</nlm-citation>
</ref>
<ref id="B31">
<nlm-citation citation-type="book">
<person-group person-group-type="author">
<name>
<surname><![CDATA[Swiggers]]></surname>
<given-names><![CDATA[Pierre]]></given-names>
</name>
</person-group>
<source><![CDATA[Histoire de la pensée linguistique. Analyse du langage et réflexion linguistique dans la culture occidentale, de l&#8217;Antiquité au XIXe. Siècle]]></source>
<year>1997</year>
<publisher-loc><![CDATA[París ]]></publisher-loc>
<publisher-name><![CDATA[Presses Universitaires de France]]></publisher-name>
</nlm-citation>
</ref>
<ref id="B32">
<nlm-citation citation-type="book">
<person-group person-group-type="author">
<name>
<surname><![CDATA[Tobias]]></surname>
<given-names><![CDATA[José Antônio]]></given-names>
</name>
</person-group>
<source><![CDATA[História da educação brasileira]]></source>
<year>1972</year>
<publisher-loc><![CDATA[São Paulo ]]></publisher-loc>
<publisher-name><![CDATA[Juriscredi]]></publisher-name>
</nlm-citation>
</ref>
<ref id="B33">
<nlm-citation citation-type="book">
<person-group person-group-type="author">
<name>
<surname><![CDATA[Todorov]]></surname>
<given-names><![CDATA[Tzvetan]]></given-names>
</name>
</person-group>
<source><![CDATA[A Conquista da América. A questão do outro]]></source>
<year>1988</year>
<publisher-loc><![CDATA[São Paulo ]]></publisher-loc>
<publisher-name><![CDATA[Martins Fontes]]></publisher-name>
</nlm-citation>
</ref>
<ref id="B34">
<nlm-citation citation-type="book">
<person-group person-group-type="author">
<name>
<surname><![CDATA[Wyler]]></surname>
<given-names><![CDATA[Lia]]></given-names>
</name>
</person-group>
<source><![CDATA[Línguas, poetas e bacharéis. Uma crônica da tradução no Brasil]]></source>
<year>2003</year>
<publisher-loc><![CDATA[Río de Janeiro ]]></publisher-loc>
<publisher-name><![CDATA[Rocco]]></publisher-name>
</nlm-citation>
</ref>
</ref-list>
</back>
</article>
