<?xml version="1.0" encoding="ISO-8859-1"?><article xmlns:mml="http://www.w3.org/1998/Math/MathML" xmlns:xlink="http://www.w3.org/1999/xlink" xmlns:xsi="http://www.w3.org/2001/XMLSchema-instance">
<front>
<journal-meta>
<journal-id>1405-8421</journal-id>
<journal-title><![CDATA[Economía, sociedad y territorio]]></journal-title>
<abbrev-journal-title><![CDATA[Econ. soc. territ]]></abbrev-journal-title>
<issn>1405-8421</issn>
<publisher>
<publisher-name><![CDATA[El Colegio Mexiquense A.C.]]></publisher-name>
</publisher>
</journal-meta>
<article-meta>
<article-id>S1405-84212019000300405</article-id>
<article-id pub-id-type="doi">10.22136/est20191336</article-id>
<title-group>
<article-title xml:lang="es"><![CDATA[Metodología incluyente para la valoración equilibrada de proyectos productivos regionales]]></article-title>
<article-title xml:lang="en"><![CDATA[An inclusive methodology for the balanced assessment of regional productive projects]]></article-title>
</title-group>
<contrib-group>
<contrib contrib-type="author">
<name>
<surname><![CDATA[López López]]></surname>
<given-names><![CDATA[Maximiliano]]></given-names>
</name>
<xref ref-type="aff" rid="Aff"/>
</contrib>
<contrib contrib-type="author">
<name>
<surname><![CDATA[Cruz Mejía]]></surname>
<given-names><![CDATA[Oliverio]]></given-names>
</name>
<xref ref-type="aff" rid="Aff"/>
</contrib>
</contrib-group>
<aff id="Af1">
<institution><![CDATA[,SURA México  ]]></institution>
<addr-line><![CDATA[ ]]></addr-line>
<country>Mexico</country>
</aff>
<aff id="Af2">
<institution><![CDATA[,Universidad Autónoma del Estado de México  ]]></institution>
<addr-line><![CDATA[ Estado de México]]></addr-line>
<country>Mexico</country>
</aff>
<pub-date pub-type="pub">
<day>00</day>
<month>12</month>
<year>2019</year>
</pub-date>
<pub-date pub-type="epub">
<day>00</day>
<month>12</month>
<year>2019</year>
</pub-date>
<volume>19</volume>
<numero>61</numero>
<fpage>405</fpage>
<lpage>449</lpage>
<copyright-statement/>
<copyright-year/>
<self-uri xlink:href="http://www.scielo.org.mx/scielo.php?script=sci_arttext&amp;pid=S1405-84212019000300405&amp;lng=en&amp;nrm=iso"></self-uri><self-uri xlink:href="http://www.scielo.org.mx/scielo.php?script=sci_abstract&amp;pid=S1405-84212019000300405&amp;lng=en&amp;nrm=iso"></self-uri><self-uri xlink:href="http://www.scielo.org.mx/scielo.php?script=sci_pdf&amp;pid=S1405-84212019000300405&amp;lng=en&amp;nrm=iso"></self-uri><abstract abstract-type="short" xml:lang="es"><p><![CDATA[Resumen Es común la evaluación de proyectos productivos con un enfoque marcado por la factibilidad técnica-financiera. El presente artículo hace una propuesta alternativa que da sustento a una valoración más incluyente y desarrolladora de estados de bienestar para las comunidades integra una evaluación equilibrada de aspectos socioculturales, ecológicos y económicos para un real desarrollo integral sostenible. La metodología propuesta focaliza sus consideraciones a problemas y necesidades reales de la zona de evaluación que mediante el potencial de desarrollo de la misma puede generar una cartera flexible, adaptable y equilibrada de proyectos productivos.]]></p></abstract>
<abstract abstract-type="short" xml:lang="en"><p><![CDATA[Abstract It is common to evaluate productive projects by governmental or financial entities with a focus marked by the technical and financial feasibility of the project. This article makes an alternative proposal that supports a more inclusive and developmental assessment of welfare states for the communities by integrating a balanced assessment of sociocultural, ecological, and economic issues that truly guarantee sustainable integral development. The proposed methodology focuses its considerations on real problems and needs of the evaluation area and, through its development potential, it can generate a flexible, adaptable, and balanced portfolio of productive projects.]]></p></abstract>
<kwd-group>
<kwd lng="es"><![CDATA[evaluación de proyectos]]></kwd>
<kwd lng="es"><![CDATA[desarrollo social]]></kwd>
<kwd lng="es"><![CDATA[administración pública]]></kwd>
<kwd lng="es"><![CDATA[desarrollo endógeno]]></kwd>
<kwd lng="en"><![CDATA[project assessment]]></kwd>
<kwd lng="en"><![CDATA[social development]]></kwd>
<kwd lng="en"><![CDATA[public management]]></kwd>
<kwd lng="en"><![CDATA[endogenous development]]></kwd>
</kwd-group>
</article-meta>
</front><back>
<ref-list>
<ref id="B1">
<nlm-citation citation-type="book">
<collab>Alianza por la Salud Alimentaria</collab>
<source><![CDATA[Derecho a la alimentación adecuada]]></source>
<year>2017</year>
<publisher-loc><![CDATA[Ciudad de México, México ]]></publisher-loc>
<publisher-name><![CDATA[Alianza por la Salud Alimentaria]]></publisher-name>
</nlm-citation>
</ref>
<ref id="B2">
<nlm-citation citation-type="journal">
<person-group person-group-type="author">
<name>
<surname><![CDATA[Arias]]></surname>
<given-names><![CDATA[Fabio]]></given-names>
</name>
</person-group>
<article-title xml:lang=""><![CDATA[Desarrollo sostenible y sus indicadores]]></article-title>
<source><![CDATA[Revista Sociedad y Economía]]></source>
<year>2006</year>
<numero>11</numero>
<issue>11</issue>
<page-range>200-29</page-range><publisher-loc><![CDATA[Cali, Colombia ]]></publisher-loc>
<publisher-name><![CDATA[Editorial Universidad del Valle]]></publisher-name>
</nlm-citation>
</ref>
<ref id="B3">
<nlm-citation citation-type="journal">
<person-group person-group-type="author">
<name>
<surname><![CDATA[Ayestarán]]></surname>
<given-names><![CDATA[Ignacio]]></given-names>
</name>
</person-group>
<article-title xml:lang=""><![CDATA[Ciencia, responsabilidad cosmopolita y sostenibilidad en un mundo global]]></article-title>
<source><![CDATA[Utopía y Praxis Latinoamericana]]></source>
<year>2011</year>
<volume>16</volume>
<numero>52</numero>
<issue>52</issue>
<page-range>39-53</page-range><publisher-loc><![CDATA[Maracaibo, Venezuela ]]></publisher-loc>
<publisher-name><![CDATA[Editorial Universidad del Zulia]]></publisher-name>
</nlm-citation>
</ref>
<ref id="B4">
<nlm-citation citation-type="journal">
<person-group person-group-type="author">
<name>
<surname><![CDATA[Bustos-Flores]]></surname>
<given-names><![CDATA[Carlos]]></given-names>
</name>
<name>
<surname><![CDATA[Chacón-Parra]]></surname>
<given-names><![CDATA[Galia]]></given-names>
</name>
</person-group>
<article-title xml:lang=""><![CDATA[El desarrollo sostenible y la agenda 21]]></article-title>
<source><![CDATA[Telos]]></source>
<year>2009</year>
<volume>11</volume>
<numero>2</numero>
<issue>2</issue>
<page-range>164-81</page-range><publisher-loc><![CDATA[Maracaibo, Venezuela ]]></publisher-loc>
<publisher-name><![CDATA[Editorial Universidad Privada Dr. Rafael Belloso Chacín]]></publisher-name>
</nlm-citation>
</ref>
<ref id="B5">
<nlm-citation citation-type="book">
<person-group person-group-type="author">
<name>
<surname><![CDATA[Cardinal]]></surname>
<given-names><![CDATA[Nathan]]></given-names>
</name>
<name>
<surname><![CDATA[Adin]]></surname>
<given-names><![CDATA[Emilie]]></given-names>
</name>
</person-group>
<source><![CDATA[An urban aboriginal life: the 2005 indicators report on the quality of life of Aboriginal people in the Greater Vancouver region]]></source>
<year>2005</year>
<publisher-loc><![CDATA[Vancouver, Canadá ]]></publisher-loc>
<publisher-name><![CDATA[Centre for Native Policy and Research]]></publisher-name>
</nlm-citation>
</ref>
<ref id="B6">
<nlm-citation citation-type="confpro">
<collab>CGLU</collab>
<source><![CDATA[La cultura es el cuarto pilar del desarrollo sostenible]]></source>
<year>2010</year>
<conf-name><![CDATA[ 3erCongreso Mundial de Ciudades y Gobiernos Locales Unidos, Cumbre Mundial de Líderes Locales y Regionales]]></conf-name>
<conf-loc>Ciudad de México, México </conf-loc>
</nlm-citation>
</ref>
<ref id="B7">
<nlm-citation citation-type="book">
<person-group person-group-type="author">
<name>
<surname><![CDATA[Cohen]]></surname>
<given-names><![CDATA[Ernesto]]></given-names>
</name>
<name>
<surname><![CDATA[Franco]]></surname>
<given-names><![CDATA[Rolando]]></given-names>
</name>
</person-group>
<source><![CDATA[Evaluación de proyectos sociales]]></source>
<year>1988</year>
<publisher-loc><![CDATA[Buenos Aires, Argentina ]]></publisher-loc>
<publisher-name><![CDATA[Grupo Editor Latinoamericano]]></publisher-name>
</nlm-citation>
</ref>
<ref id="B8">
<nlm-citation citation-type="book">
<collab>Coneval</collab>
<source><![CDATA[Medición de la Pobreza. Glosario]]></source>
<year>2017</year>
<publisher-loc><![CDATA[Ciudad de México, México ]]></publisher-loc>
<publisher-name><![CDATA[Coneval]]></publisher-name>
</nlm-citation>
</ref>
<ref id="B9">
<nlm-citation citation-type="book">
<collab>Coneval</collab>
<source><![CDATA[Calidad y espacios de la vivienda]]></source>
<year>2017</year>
<publisher-loc><![CDATA[Ciudad de México, México ]]></publisher-loc>
<publisher-name><![CDATA[Coneval]]></publisher-name>
</nlm-citation>
</ref>
<ref id="B10">
<nlm-citation citation-type="book">
<collab>Coneval</collab>
<source><![CDATA[Medición de la pobreza. Anexo estadístico de pobreza en México, 2016: Cuadro 17]]></source>
<year>2016</year>
<publisher-loc><![CDATA[Ciudad de México, México ]]></publisher-loc>
<publisher-name><![CDATA[Coneval]]></publisher-name>
</nlm-citation>
</ref>
<ref id="B11">
<nlm-citation citation-type="book">
<collab>Coneval</collab>
<source><![CDATA[Guía para la elaboración de la matriz de indicadores para resultados]]></source>
<year>2013</year>
<publisher-loc><![CDATA[Ciudad de México, México ]]></publisher-loc>
<publisher-name><![CDATA[Coneval]]></publisher-name>
</nlm-citation>
</ref>
<ref id="B12">
<nlm-citation citation-type="book">
<collab>Coneval</collab>
<source><![CDATA[Manual para el diseño y la construcción de indicadores. Instrumentos principales para el monitoreo de programas sociales de México]]></source>
<year>2013</year>
<publisher-loc><![CDATA[Ciudad de México, México ]]></publisher-loc>
<publisher-name><![CDATA[Coneval]]></publisher-name>
</nlm-citation>
</ref>
<ref id="B13">
<nlm-citation citation-type="journal">
<collab>Coneval</collab>
<article-title xml:lang=""><![CDATA[Metodología para la medición multidimensional de la pobreza en México]]></article-title>
<source><![CDATA[Realidad, datos y espacio. Revista Internacional de Estadistica y Geografía]]></source>
<year>2011</year>
<volume>2</volume>
<numero>1</numero>
<issue>1</issue>
<page-range>36-63</page-range><publisher-loc><![CDATA[Aguascalientes, México ]]></publisher-loc>
<publisher-name><![CDATA[Inegi]]></publisher-name>
</nlm-citation>
</ref>
<ref id="B14">
<nlm-citation citation-type="journal">
<person-group person-group-type="author">
<name>
<surname><![CDATA[Contreras-Soto]]></surname>
<given-names><![CDATA[Ricardo]]></given-names>
</name>
<name>
<surname><![CDATA[Aguilar-Rascón]]></surname>
<given-names><![CDATA[Oscar Cuauhtémoc]]></given-names>
</name>
</person-group>
<article-title xml:lang=""><![CDATA[Desarrollo sostenible (semblanza histórica)]]></article-title>
<source><![CDATA[Revista del Centro de Investigación]]></source>
<year>2012</year>
<volume>10</volume>
<numero>37</numero>
<issue>37</issue>
<page-range>101-21</page-range><publisher-loc><![CDATA[Ciudad de México, México ]]></publisher-loc>
<publisher-name><![CDATA[Universidad La Salle]]></publisher-name>
</nlm-citation>
</ref>
<ref id="B15">
<nlm-citation citation-type="book">
<collab>Corporation of the Town of Halton Hills</collab>
<source><![CDATA[What is sustainability]]></source>
<year>2017</year>
<publisher-loc><![CDATA[Ontario, Canadá ]]></publisher-loc>
<publisher-name><![CDATA[Corporation of the Town of Halton Hills]]></publisher-name>
</nlm-citation>
</ref>
<ref id="B16">
<nlm-citation citation-type="book">
<person-group person-group-type="author">
<name>
<surname><![CDATA[Coss Bu]]></surname>
<given-names><![CDATA[Raúl]]></given-names>
</name>
</person-group>
<source><![CDATA[Análisis y evaluación de proyectos de inversión]]></source>
<year>2011</year>
<publisher-loc><![CDATA[Ciudad de México, México ]]></publisher-loc>
<publisher-name><![CDATA[Limusa]]></publisher-name>
</nlm-citation>
</ref>
<ref id="B17">
<nlm-citation citation-type="book">
<collab>DDS</collab>
<source><![CDATA[Programa 21. Tabla de contenidos]]></source>
<year>2018</year>
<publisher-loc><![CDATA[Nueva York, Estados Unidos de América ]]></publisher-loc>
<publisher-name><![CDATA[Naciones Unidas]]></publisher-name>
</nlm-citation>
</ref>
<ref id="B18">
<nlm-citation citation-type="book">
<collab>DDS</collab>
<source><![CDATA[Programa 21, capítulo 8: Integración del medio ambiente y el desarrollo en la adopción de decisiones]]></source>
<year>2017</year>
<publisher-loc><![CDATA[Nueva York, Estados Unidos de América ]]></publisher-loc>
<publisher-name><![CDATA[Naciones Unidas]]></publisher-name>
</nlm-citation>
</ref>
<ref id="B19">
<nlm-citation citation-type="book">
<person-group person-group-type="author">
<name>
<surname><![CDATA[Durán Romero]]></surname>
<given-names><![CDATA[Gemma]]></given-names>
</name>
</person-group>
<source><![CDATA[Medir la sostenibilidad: indicadores económicos, ecológicos y sociales]]></source>
<year>2015</year>
<publisher-loc><![CDATA[Berlín, Alemania ]]></publisher-loc>
<publisher-name><![CDATA[Research-Gate]]></publisher-name>
</nlm-citation>
</ref>
<ref id="B20">
<nlm-citation citation-type="book">
<person-group person-group-type="author">
<name>
<surname><![CDATA[Etxezarreta-Zubizarreta]]></surname>
<given-names><![CDATA[Miren]]></given-names>
</name>
</person-group>
<source><![CDATA[El desarrollo rural integrado]]></source>
<year>1988</year>
<numero>50</numero>
<issue>50</issue>
<publisher-loc><![CDATA[Madrid, España ]]></publisher-loc>
<publisher-name><![CDATA[Ministerio de Agricultura, Pesca y Alimentación]]></publisher-name>
</nlm-citation>
</ref>
<ref id="B21">
<nlm-citation citation-type="journal">
<person-group person-group-type="author">
<name>
<surname><![CDATA[Freitas Barros Maciel]]></surname>
<given-names><![CDATA[Tania María de]]></given-names>
</name>
</person-group>
<article-title xml:lang=""><![CDATA[Investigación participativa, globalización y desarrollo humano sostenible]]></article-title>
<source><![CDATA[POLIS Revista Latinoamericana]]></source>
<year>2003</year>
<volume>1</volume>
<numero>5</numero>
<issue>5</issue>
<page-range>1-8</page-range><publisher-loc><![CDATA[Santiago de Chile, Chile ]]></publisher-loc>
<publisher-name><![CDATA[Editorial Universidad de los Lagos]]></publisher-name>
</nlm-citation>
</ref>
<ref id="B22">
<nlm-citation citation-type="book">
<person-group person-group-type="author">
<name>
<surname><![CDATA[Gutiérrez]]></surname>
<given-names><![CDATA[Alejandro]]></given-names>
</name>
</person-group>
<source><![CDATA[Análisis de la Competitividad del Sector Agronegocios del Estado Mérida]]></source>
<year>1999</year>
<publisher-loc><![CDATA[Mérida, Venezuela ]]></publisher-loc>
<publisher-name><![CDATA[Centro de Investigaciones Agroalimentarias]]></publisher-name>
</nlm-citation>
</ref>
<ref id="B23">
<nlm-citation citation-type="book">
<collab>Harvard Business Essentials</collab>
<source><![CDATA[Gestión de proyectos]]></source>
<year>2004</year>
<publisher-loc><![CDATA[Barcelona, España ]]></publisher-loc>
<publisher-name><![CDATA[Ediciones Deusto]]></publisher-name>
</nlm-citation>
</ref>
<ref id="B24">
<nlm-citation citation-type="book">
<person-group person-group-type="author">
<name>
<surname><![CDATA[Hawkes]]></surname>
<given-names><![CDATA[Jon]]></given-names>
</name>
</person-group>
<source><![CDATA[The fourth pillar of sustainability: culture&#8217;s essential role in public planning]]></source>
<year>2001</year>
<publisher-loc><![CDATA[Melbourne, Australia ]]></publisher-loc>
<publisher-name><![CDATA[Common Ground Publishing Pty Ltd]]></publisher-name>
</nlm-citation>
</ref>
<ref id="B25">
<nlm-citation citation-type="book">
<person-group person-group-type="author">
<name>
<surname><![CDATA[Hinojosa]]></surname>
<given-names><![CDATA[Jorge Arturo]]></given-names>
</name>
<name>
<surname><![CDATA[Alfaro]]></surname>
<given-names><![CDATA[Héctor]]></given-names>
</name>
</person-group>
<source><![CDATA[Evaluación económico-financiera de proyectos de inversión]]></source>
<year>2000</year>
<publisher-loc><![CDATA[Ciudad de México, México ]]></publisher-loc>
<publisher-name><![CDATA[Editorial Trillas]]></publisher-name>
</nlm-citation>
</ref>
<ref id="B26">
<nlm-citation citation-type="journal">
<person-group person-group-type="author">
<name>
<surname><![CDATA[Hudson]]></surname>
<given-names><![CDATA[Barclay]]></given-names>
</name>
</person-group>
<article-title xml:lang=""><![CDATA[Comparison of current planning theories: counterparts and contradictions]]></article-title>
<source><![CDATA[Journal of the American Planning Association]]></source>
<year>1979</year>
<volume>45</volume>
<numero>4</numero>
<issue>4</issue>
<page-range>387-98</page-range><publisher-loc><![CDATA[Washington, Estados Unidos de América ]]></publisher-loc>
<publisher-name><![CDATA[Taylor and Francis online]]></publisher-name>
</nlm-citation>
</ref>
<ref id="B27">
<nlm-citation citation-type="book">
<collab>ILPES</collab>
<source><![CDATA[Guía para la presentación de proyectos]]></source>
<year>2006</year>
<edition>27ª ed.</edition>
<publisher-loc><![CDATA[Ciudad de México, México ]]></publisher-loc>
<publisher-name><![CDATA[Siglo XXI]]></publisher-name>
</nlm-citation>
</ref>
<ref id="B28">
<nlm-citation citation-type="journal">
<person-group person-group-type="author">
<name>
<surname><![CDATA[Jiménez-Herrero]]></surname>
<given-names><![CDATA[Luis Miguel]]></given-names>
</name>
</person-group>
<article-title xml:lang=""><![CDATA[La sostenibilidad como proceso de equilibrio dinámico y adaptación al cambio]]></article-title>
<source><![CDATA[ICE Desarrollo Sostenible]]></source>
<year>2002</year>
<numero>800</numero>
<issue>800</issue>
<page-range>65-84</page-range><publisher-loc><![CDATA[Madrid, España ]]></publisher-loc>
<publisher-name><![CDATA[Secretaría de Estado de Comercio del Ministerio de Industria, Comercio y Turismo]]></publisher-name>
</nlm-citation>
</ref>
<ref id="B29">
<nlm-citation citation-type="book">
<person-group person-group-type="author">
<name>
<surname><![CDATA[Kerzner]]></surname>
<given-names><![CDATA[Harold]]></given-names>
</name>
</person-group>
<source><![CDATA[Project Management, A Systems Approach to Planning, Scheduling and Controlling]]></source>
<year>2013</year>
<publisher-loc><![CDATA[Nueva Jersey, Estados Unidos de América ]]></publisher-loc>
<publisher-name><![CDATA[Wiley]]></publisher-name>
</nlm-citation>
</ref>
<ref id="B30">
<nlm-citation citation-type="book">
<person-group person-group-type="author">
<name>
<surname><![CDATA[Latouche]]></surname>
<given-names><![CDATA[Serge]]></given-names>
</name>
</person-group>
<source><![CDATA[Sobrevivir al desarrollo: de la descolonización del imaginario económico a la construcción de una sociedad alternativa]]></source>
<year>2007</year>
<publisher-loc><![CDATA[Barcelona, España ]]></publisher-loc>
<publisher-name><![CDATA[Icaria editorial]]></publisher-name>
</nlm-citation>
</ref>
<ref id="B31">
<nlm-citation citation-type="journal">
<person-group person-group-type="author">
<name>
<surname><![CDATA[Luque-Azcona]]></surname>
<given-names><![CDATA[Emilio]]></given-names>
</name>
<name>
<surname><![CDATA[Zanirato]]></surname>
<given-names><![CDATA[Silvia Helena]]></given-names>
</name>
</person-group>
<article-title xml:lang=""><![CDATA[La gestión del patrimonio cultural: políticas de intervención en el Nordeste de Brasil y Andalucía]]></article-title>
<source><![CDATA[Estudos Ibero-Americanos]]></source>
<year>2005</year>
<volume>XXXI</volume>
<numero>2</numero>
<issue>2</issue>
<page-range>155-75</page-range><publisher-loc><![CDATA[Porto Alegre, Brasil ]]></publisher-loc>
<publisher-name><![CDATA[Editorial Pontifícia Universidade Católica do Rio Grande do Sul]]></publisher-name>
</nlm-citation>
</ref>
<ref id="B32">
<nlm-citation citation-type="journal">
<person-group person-group-type="author">
<name>
<surname><![CDATA[Martínez]]></surname>
<given-names><![CDATA[Róger]]></given-names>
</name>
</person-group>
<article-title xml:lang=""><![CDATA[Fundamentos culturales, sociales y económicos de la agroecología]]></article-title>
<source><![CDATA[Revista de Ciencias Sociales]]></source>
<year>2004</year>
<volume>I-II</volume>
<numero>103-104</numero>
<issue>103-104</issue>
<page-range>93-102</page-range><publisher-loc><![CDATA[San José, Costa Rica ]]></publisher-loc>
<publisher-name><![CDATA[Universidad de Costa Rica]]></publisher-name>
</nlm-citation>
</ref>
<ref id="B33">
<nlm-citation citation-type="book">
<collab>MCH</collab>
<source><![CDATA[Cultural wellbeing and local government]]></source>
<year>2006</year>
<publisher-loc><![CDATA[Wellington, New Zealand ]]></publisher-loc>
<publisher-name><![CDATA[Ministry for Culture and Heritage]]></publisher-name>
</nlm-citation>
</ref>
<ref id="B34">
<nlm-citation citation-type="book">
<collab>Ministerio de Educación Nacional de la República de Colombia</collab>
<source><![CDATA[Programa para la transformación de la calidad educativa]]></source>
<year>2011</year>
<publisher-loc><![CDATA[Bogotá, Colombia ]]></publisher-loc>
<publisher-name><![CDATA[Ministerio de Educación Nacional]]></publisher-name>
</nlm-citation>
</ref>
<ref id="B35">
<nlm-citation citation-type="journal">
<person-group person-group-type="author">
<name>
<surname><![CDATA[Moncada]]></surname>
<given-names><![CDATA[José]]></given-names>
</name>
<name>
<surname><![CDATA[Romero]]></surname>
<given-names><![CDATA[Nick]]></given-names>
</name>
</person-group>
<article-title xml:lang=""><![CDATA[Los centros de interés en la enseñanza de la educación ambiental a nivel superior caso: Instituto Pedagógico de Caracas e Instituto Pedagógico de Maracay]]></article-title>
<source><![CDATA[Educere]]></source>
<year>2008</year>
<volume>12</volume>
<numero>41</numero>
<issue>41</issue>
<page-range>289-98</page-range><publisher-loc><![CDATA[Mérida, Venezuela ]]></publisher-loc>
<publisher-name><![CDATA[Editorial Universidad de los Andes]]></publisher-name>
</nlm-citation>
</ref>
<ref id="B36">
<nlm-citation citation-type="book">
<collab>Nacional Financiera</collab>
<source><![CDATA[Guía para la formulación y evaluación de proyectos de inversión]]></source>
<year>1995</year>
<publisher-loc><![CDATA[Ciudad de México, México ]]></publisher-loc>
<publisher-name><![CDATA[Nacional Financiera]]></publisher-name>
</nlm-citation>
</ref>
<ref id="B37">
<nlm-citation citation-type="">
<collab>Naciones Unidas</collab>
<source><![CDATA[Informe de la conferencia de las Naciones Unidas sobre el medio humano]]></source>
<year>1973</year>
<publisher-loc><![CDATA[Nueva York, Estados Unidos de América ]]></publisher-loc>
</nlm-citation>
</ref>
<ref id="B38">
<nlm-citation citation-type="book">
<collab>OCDE</collab>
<source><![CDATA[Análisis empresarial de proyectos industriales en países en desarrollo]]></source>
<year>1972</year>
<publisher-loc><![CDATA[Ciudad de México, México ]]></publisher-loc>
<publisher-name><![CDATA[Centro de Estudios Monetarios Latinoamericanos]]></publisher-name>
</nlm-citation>
</ref>
<ref id="B39">
<nlm-citation citation-type="book">
<collab>OEA</collab>
<source><![CDATA[Desarrollo Integral]]></source>
<year>2017</year>
<publisher-loc><![CDATA[Washington, Estados Unidos de América ]]></publisher-loc>
<publisher-name><![CDATA[OEA]]></publisher-name>
</nlm-citation>
</ref>
<ref id="B40">
<nlm-citation citation-type="journal">
<person-group person-group-type="author">
<name>
<surname><![CDATA[Olivares]]></surname>
<given-names><![CDATA[Heumaro]]></given-names>
</name>
<name>
<surname><![CDATA[García]]></surname>
<given-names><![CDATA[Rosario]]></given-names>
</name>
<name>
<surname><![CDATA[Jauregui]]></surname>
<given-names><![CDATA[Robny]]></given-names>
</name>
<name>
<surname><![CDATA[Revilla]]></surname>
<given-names><![CDATA[Franklin]]></given-names>
</name>
<name>
<surname><![CDATA[El Zauahre]]></surname>
<given-names><![CDATA[Maziad]]></given-names>
</name>
</person-group>
<article-title xml:lang=""><![CDATA[Desarrollo endógeno. Instrumento para fortalecer el capital social]]></article-title>
<source><![CDATA[Multiciencias]]></source>
<year>2008</year>
<volume>8</volume>
<page-range>112-7</page-range><publisher-loc><![CDATA[Punto Fijo, Venezuela ]]></publisher-loc>
<publisher-name><![CDATA[Universidad del Zulia]]></publisher-name>
</nlm-citation>
</ref>
<ref id="B41">
<nlm-citation citation-type="book">
<collab>OMS</collab>
<article-title xml:lang=""><![CDATA[Salud y derechos humanos, nota descriptiva]]></article-title>
<source><![CDATA[]]></source>
<year>2015</year>
<numero>323</numero>
<issue>323</issue>
<publisher-loc><![CDATA[Ginebra, Suiza ]]></publisher-loc>
<publisher-name><![CDATA[OMS]]></publisher-name>
</nlm-citation>
</ref>
<ref id="B42">
<nlm-citation citation-type="book">
<collab>ONU</collab>
<source><![CDATA[Declaración Universal de Derechos Humanos]]></source>
<year>1948</year>
<publisher-loc><![CDATA[París, Francia ]]></publisher-loc>
<publisher-name><![CDATA[ONU]]></publisher-name>
</nlm-citation>
</ref>
<ref id="B43">
<nlm-citation citation-type="book">
<person-group person-group-type="author">
<name>
<surname><![CDATA[Ostrom]]></surname>
<given-names><![CDATA[Elinor]]></given-names>
</name>
</person-group>
<source><![CDATA[El gobierno de los bienes comunes. La evolución de las instituciones de acción colectiva]]></source>
<year>2011</year>
<publisher-loc><![CDATA[Ciudad de México, México ]]></publisher-loc>
<publisher-name><![CDATA[FCE]]></publisher-name>
</nlm-citation>
</ref>
<ref id="B44">
<nlm-citation citation-type="book">
<collab>PMI</collab>
<source><![CDATA[A guide to the project management body of knowledge]]></source>
<year>2013</year>
<publisher-loc><![CDATA[Pensilvania, Estados Unidos de América ]]></publisher-loc>
<publisher-name><![CDATA[PMI]]></publisher-name>
</nlm-citation>
</ref>
<ref id="B45">
<nlm-citation citation-type="book">
<person-group person-group-type="author">
<name>
<surname><![CDATA[Quintana]]></surname>
<given-names><![CDATA[Juan]]></given-names>
</name>
<name>
<surname><![CDATA[Cazorla]]></surname>
<given-names><![CDATA[Adolfo]]></given-names>
</name>
<name>
<surname><![CDATA[Merino]]></surname>
<given-names><![CDATA[Julio]]></given-names>
</name>
</person-group>
<source><![CDATA[Desarrollo rural en la Unión Europea: modelos de participación social]]></source>
<year>1999</year>
<publisher-loc><![CDATA[Madrid, España ]]></publisher-loc>
<publisher-name><![CDATA[Ministerio de Agricultura, Pesca y Alimentación]]></publisher-name>
</nlm-citation>
</ref>
<ref id="B46">
<nlm-citation citation-type="book">
<person-group person-group-type="author">
<name>
<surname><![CDATA[Rodríguez-Becerra]]></surname>
<given-names><![CDATA[Manuel]]></given-names>
</name>
<name>
<surname><![CDATA[García-Portilla]]></surname>
<given-names><![CDATA[Jason]]></given-names>
</name>
</person-group>
<article-title xml:lang=""><![CDATA[Las políticas de prosperidad económica y la adaptación al cambio climático: ¿choque de locomotoras?]]></article-title>
<person-group person-group-type="editor">
<name>
<surname><![CDATA[Valderrama]]></surname>
<given-names><![CDATA[Juan Andrés]]></given-names>
</name>
<name>
<surname><![CDATA[Cárdenas]]></surname>
<given-names><![CDATA[Martha]]></given-names>
</name>
<name>
<surname><![CDATA[Rodríguez]]></surname>
<given-names><![CDATA[Manuel]]></given-names>
</name>
</person-group>
<source><![CDATA[Desarrollo económico y adaptación al cambio climático]]></source>
<year>2013</year>
<publisher-loc><![CDATA[Bogotá, Colombia ]]></publisher-loc>
<publisher-name><![CDATA[Friedrich Ebert Stiftung]]></publisher-name>
</nlm-citation>
</ref>
<ref id="B47">
<nlm-citation citation-type="book">
<person-group person-group-type="author">
<name>
<surname><![CDATA[Ross]]></surname>
<given-names><![CDATA[Stephen]]></given-names>
</name>
<name>
<surname><![CDATA[Westerfield]]></surname>
<given-names><![CDATA[Randolph]]></given-names>
</name>
<name>
<surname><![CDATA[Jaffe]]></surname>
<given-names><![CDATA[Jeffrey]]></given-names>
</name>
</person-group>
<source><![CDATA[Finanzas corporativas]]></source>
<year>2005</year>
<publisher-loc><![CDATA[Ciudad de México, México ]]></publisher-loc>
<publisher-name><![CDATA[McGraw-Hill]]></publisher-name>
</nlm-citation>
</ref>
<ref id="B48">
<nlm-citation citation-type="journal">
<collab>Sagarpa</collab>
<article-title xml:lang=""><![CDATA[Acuerdo por el que se dan a conocer las Reglas de operación del Programa Integral de Desarrollo Rural de la Secretaría de Agricultura, Ganadería, Desarrollo Rural, Pesca y Alimentación]]></article-title>
<source><![CDATA[Diario Oficial de la Federación]]></source>
<year>2013</year>
<publisher-loc><![CDATA[Ciudad de México, México ]]></publisher-loc>
<publisher-name><![CDATA[Sedatu]]></publisher-name>
</nlm-citation>
</ref>
<ref id="B49">
<nlm-citation citation-type="journal">
<person-group person-group-type="author">
<name>
<surname><![CDATA[Sanabria A.]]></surname>
<given-names><![CDATA[Tadeo]]></given-names>
</name>
</person-group>
<article-title xml:lang=""><![CDATA[La otra cara del desarrollo regional sostenible]]></article-title>
<source><![CDATA[Tabula Rasa]]></source>
<year>2015</year>
<numero>23</numero>
<issue>23</issue>
<page-range>203-17</page-range><publisher-loc><![CDATA[Bogotá, Colombia ]]></publisher-loc>
<publisher-name><![CDATA[Editorial Universidad Colegio Mayor de Cundinamarca]]></publisher-name>
</nlm-citation>
</ref>
<ref id="B50">
<nlm-citation citation-type="journal">
<person-group person-group-type="author">
<name>
<surname><![CDATA[Sanabria]]></surname>
<given-names><![CDATA[Coromoto Soledad]]></given-names>
</name>
</person-group>
<article-title xml:lang=""><![CDATA[La ordenación del territorio o política territorial en Venezuela]]></article-title>
<source><![CDATA[Terra Nueva Etapa]]></source>
<year>2010</year>
<volume>XXVI</volume>
<numero>40</numero>
<issue>40</issue>
<page-range>13-44</page-range><publisher-loc><![CDATA[Caracas, Venezuela ]]></publisher-loc>
<publisher-name><![CDATA[Editorial Universidad Central de Venezuela]]></publisher-name>
</nlm-citation>
</ref>
<ref id="B51">
<nlm-citation citation-type="book">
<person-group person-group-type="author">
<name>
<surname><![CDATA[Sapag Chain]]></surname>
<given-names><![CDATA[Nassir]]></given-names>
</name>
</person-group>
<source><![CDATA[Proyectos de inversión formulación y evaluación]]></source>
<year>2007</year>
<publisher-loc><![CDATA[Ciudad de México, México ]]></publisher-loc>
<publisher-name><![CDATA[Pearson Educación de México]]></publisher-name>
</nlm-citation>
</ref>
<ref id="B52">
<nlm-citation citation-type="book">
<person-group person-group-type="author">
<name>
<surname><![CDATA[Sapag Chain]]></surname>
<given-names><![CDATA[Nassir]]></given-names>
</name>
<name>
<surname><![CDATA[Sapag Chain]]></surname>
<given-names><![CDATA[Reinaldo]]></given-names>
</name>
</person-group>
<source><![CDATA[Preparación y evaluación de proyectos]]></source>
<year>2007</year>
<publisher-loc><![CDATA[Ciudad de México, México ]]></publisher-loc>
<publisher-name><![CDATA[McGraw-Hill]]></publisher-name>
</nlm-citation>
</ref>
<ref id="B53">
<nlm-citation citation-type="journal">
<collab>Sedatu</collab>
<article-title xml:lang=""><![CDATA[Programa sectorial de Desarrollo Agrario, Territorial y Urbano 2013-2018]]></article-title>
<source><![CDATA[Diario Oficial de la Federación]]></source>
<year>2015</year>
<publisher-loc><![CDATA[Ciudad de México, México ]]></publisher-loc>
<publisher-name><![CDATA[Sedatu]]></publisher-name>
</nlm-citation>
</ref>
<ref id="B54">
<nlm-citation citation-type="book">
<collab>Seguridad Social para Todos</collab>
<source><![CDATA[¿Qué es la seguridad social?]]></source>
<year>2017</year>
<publisher-loc><![CDATA[Ciudad de México, México ]]></publisher-loc>
<publisher-name><![CDATA[Centro Interamericano de Estudios de Seguridad Social]]></publisher-name>
</nlm-citation>
</ref>
<ref id="B55">
<nlm-citation citation-type="book">
<person-group person-group-type="author">
<name>
<surname><![CDATA[Shenhar]]></surname>
<given-names><![CDATA[Aaron]]></given-names>
</name>
<name>
<surname><![CDATA[Dvir]]></surname>
<given-names><![CDATA[Dov]]></given-names>
</name>
</person-group>
<source><![CDATA[Reinventing project management: the diamond approach to successful growth and innovation]]></source>
<year>2007</year>
<publisher-loc><![CDATA[Boston, Estados Unidos de América ]]></publisher-loc>
<publisher-name><![CDATA[Harvard Business School Press]]></publisher-name>
</nlm-citation>
</ref>
<ref id="B56">
<nlm-citation citation-type="book">
<person-group person-group-type="author">
<name>
<surname><![CDATA[Tanaka-Murakami]]></surname>
<given-names><![CDATA[Ignacio]]></given-names>
</name>
</person-group>
<source><![CDATA[Evaluación de un proyecto de desarrollo inmobiliario consistente en un edificio de departamentos de tipo medio en el distrito federal, empleando metodología de plan de negocios]]></source>
<year>2010</year>
<publisher-loc><![CDATA[Ciudad de México, México ]]></publisher-loc>
<publisher-name><![CDATA[Universidad Iberoamericana]]></publisher-name>
</nlm-citation>
</ref>
<ref id="B57">
<nlm-citation citation-type="journal">
<person-group person-group-type="author">
<name>
<surname><![CDATA[Taymer-Miranda]]></surname>
<given-names><![CDATA[Hilda Machado]]></given-names>
</name>
<name>
<surname><![CDATA[Suárez]]></surname>
<given-names><![CDATA[J.]]></given-names>
</name>
<name>
<surname><![CDATA[Sánchez]]></surname>
<given-names><![CDATA[Tania]]></given-names>
</name>
<name>
<surname><![CDATA[Lamela]]></surname>
<given-names><![CDATA[L.]]></given-names>
</name>
<name>
<surname><![CDATA[Iglesias]]></surname>
<given-names><![CDATA[J. M.]]></given-names>
</name>
<name>
<surname><![CDATA[Suset]]></surname>
<given-names><![CDATA[A.]]></given-names>
</name>
<name>
<surname><![CDATA[Pérez]]></surname>
<given-names><![CDATA[A.]]></given-names>
</name>
<name>
<surname><![CDATA[Milera]]></surname>
<given-names><![CDATA[Milagros]]></given-names>
</name>
<name>
<surname><![CDATA[Martín]]></surname>
<given-names><![CDATA[G. J.]]></given-names>
</name>
<name>
<surname><![CDATA[Campo]]></surname>
<given-names><![CDATA[Maybe]]></given-names>
</name>
<name>
<surname><![CDATA[López]]></surname>
<given-names><![CDATA[O.]]></given-names>
</name>
<name>
<surname><![CDATA[Sánchez]]></surname>
<given-names><![CDATA[Saray]]></given-names>
</name>
<name>
<surname><![CDATA[Simón]]></surname>
<given-names><![CDATA[L.]]></given-names>
</name>
</person-group>
<article-title xml:lang=""><![CDATA[La innovación y la transferencia de tecnologías en la estación experimental &#8216;Indio Hatuey&#8217;: 50 años propiciando el desarrollo del sector rural cubano (Parte I)]]></article-title>
<source><![CDATA[Pastos y Forrajes]]></source>
<year>2011</year>
<volume>34</volume>
<numero>4</numero>
<issue>4</issue>
<page-range>393-412</page-range><publisher-loc><![CDATA[Matanzas, Cuba ]]></publisher-loc>
<publisher-name><![CDATA[Estación Experimental de Pastos y Forrajes]]></publisher-name>
</nlm-citation>
</ref>
<ref id="B58">
<nlm-citation citation-type="book">
<collab>UICN</collab>
<source><![CDATA[Estrategia mundial para la conservacion: la conservación de los recursos vivos para el logro de un desarrollo sostenido]]></source>
<year>1980</year>
<publisher-loc><![CDATA[Gland, Suiza ]]></publisher-loc>
<publisher-name><![CDATA[UICN]]></publisher-name>
</nlm-citation>
</ref>
<ref id="B59">
<nlm-citation citation-type="book">
<collab>Unesco</collab>
<source><![CDATA[Educación para el Desarrollo Sostenible]]></source>
<year>2012</year>
<publisher-loc><![CDATA[París, Francia ]]></publisher-loc>
<publisher-name><![CDATA[Unesco]]></publisher-name>
</nlm-citation>
</ref>
<ref id="B60">
<nlm-citation citation-type="journal">
<person-group person-group-type="author">
<name>
<surname><![CDATA[Valero]]></surname>
<given-names><![CDATA[Yaritza]]></given-names>
</name>
<name>
<surname><![CDATA[García]]></surname>
<given-names><![CDATA[Marianela]]></given-names>
</name>
</person-group>
<article-title xml:lang=""><![CDATA[Por una escuela más allá del medio ambiente]]></article-title>
<source><![CDATA[Geoenseñanza]]></source>
<year>2008</year>
<volume>13</volume>
<numero>2</numero>
<issue>2</issue>
<page-range>165-74</page-range><publisher-loc><![CDATA[San Cristóbal, Venezuela ]]></publisher-loc>
<publisher-name><![CDATA[Editorial Universidad de los Andes]]></publisher-name>
</nlm-citation>
</ref>
<ref id="B61">
<nlm-citation citation-type="journal">
<person-group person-group-type="author">
<name>
<surname><![CDATA[Velázquez-Álvarez]]></surname>
<given-names><![CDATA[Luis]]></given-names>
</name>
<name>
<surname><![CDATA[Vargas-Hernández]]></surname>
<given-names><![CDATA[José]]></given-names>
</name>
</person-group>
<article-title xml:lang=""><![CDATA[La sustentabilidad como modelo de desarrollo responsable y competitivo]]></article-title>
<source><![CDATA[Ingeniería de Recursos Naturales y del Ambiente]]></source>
<year>2012</year>
<numero>11</numero>
<issue>11</issue>
<page-range>97-107</page-range><publisher-loc><![CDATA[Cali, Colombia ]]></publisher-loc>
<publisher-name><![CDATA[Editorial Universidad del Valle]]></publisher-name>
</nlm-citation>
</ref>
</ref-list>
</back>
</article>
