<?xml version="1.0" encoding="ISO-8859-1"?><article xmlns:mml="http://www.w3.org/1998/Math/MathML" xmlns:xlink="http://www.w3.org/1999/xlink" xmlns:xsi="http://www.w3.org/2001/XMLSchema-instance">
<front>
<journal-meta>
<journal-id>0188-6266</journal-id>
<journal-title><![CDATA[Acta universitaria]]></journal-title>
<abbrev-journal-title><![CDATA[Acta univ]]></abbrev-journal-title>
<issn>0188-6266</issn>
<publisher>
<publisher-name><![CDATA[Universidad de Guanajuato, Dirección de Investigación y Posgrado]]></publisher-name>
</publisher>
</journal-meta>
<article-meta>
<article-id>S0188-62662018000600001</article-id>
<article-id pub-id-type="doi">10.15174/au.2018.1843</article-id>
<title-group>
<article-title xml:lang="es"><![CDATA[Diagnóstico de la calidad de las aguas superficiales en la región de Los Altos Norte de Jalisco, México]]></article-title>
<article-title xml:lang="en"><![CDATA[Diagnosis of surface water quality in Los Altos Norte region of Jalisco, Mexico.]]></article-title>
</title-group>
<contrib-group>
<contrib contrib-type="author">
<name>
<surname><![CDATA[Castañeda Villanueva]]></surname>
<given-names><![CDATA[Aldo Antonio]]></given-names>
</name>
<xref ref-type="aff" rid="Aff"/>
</contrib>
<contrib contrib-type="author">
<name>
<surname><![CDATA[Flores López]]></surname>
<given-names><![CDATA[Hugo Ernesto]]></given-names>
</name>
<xref ref-type="aff" rid="Aff"/>
</contrib>
<contrib contrib-type="author">
<name>
<surname><![CDATA[Cuevas-Villanueva]]></surname>
<given-names><![CDATA[Ruth Alfaro]]></given-names>
</name>
<xref ref-type="aff" rid="Aff"/>
</contrib>
</contrib-group>
<aff id="Af1">
<institution><![CDATA[,Universidad de Guadalajara Centro Universitario de Los Altos ]]></institution>
<addr-line><![CDATA[Tepatitlán de Morelos Jalisco]]></addr-line>
<country>Mexico</country>
</aff>
<aff id="Af2">
<institution><![CDATA[,Instituto Nacional de Investigaciones Forestales Agrícolas y Pecuarias Campo experimental Centro Altos de Jalisco ]]></institution>
<addr-line><![CDATA[ ]]></addr-line>
<country>Mexico</country>
</aff>
<aff id="Af3">
<institution><![CDATA[,Universidad Michoacana de San Nicolás de Hidalgo Instituto de Investigaciones Químico Biológicas ]]></institution>
<addr-line><![CDATA[ ]]></addr-line>
<country>México</country>
</aff>
<pub-date pub-type="pub">
<day>00</day>
<month>12</month>
<year>2018</year>
</pub-date>
<pub-date pub-type="epub">
<day>00</day>
<month>12</month>
<year>2018</year>
</pub-date>
<volume>28</volume>
<numero>6</numero>
<fpage>1</fpage>
<lpage>13</lpage>
<copyright-statement/>
<copyright-year/>
<self-uri xlink:href="http://www.scielo.org.mx/scielo.php?script=sci_arttext&amp;pid=S0188-62662018000600001&amp;lng=en&amp;nrm=iso"></self-uri><self-uri xlink:href="http://www.scielo.org.mx/scielo.php?script=sci_abstract&amp;pid=S0188-62662018000600001&amp;lng=en&amp;nrm=iso"></self-uri><self-uri xlink:href="http://www.scielo.org.mx/scielo.php?script=sci_pdf&amp;pid=S0188-62662018000600001&amp;lng=en&amp;nrm=iso"></self-uri><abstract abstract-type="short" xml:lang="es"><p><![CDATA[Resumen La región de los Altos Norte se ubica en la parte noreste del estado de Jalisco dentro de la cuenca de Río Verde en la región Hidrológica Lerma - Santiago. En esta región, el principal producto del sector ganadero es el huevo para plato que representa el 49.8% de la producción total (2013). Gran parte de los residuos generados en la región por la actividad doméstica, pecuaria e industrial no son manejados adecuadamente ocasionando graves deterioros ambientales. En el presente trabajo se comparan los análisis de 20 puntos de muestreo de aguas superficiales distribuidos en los 8 municipios que conforman la región en dos ocasiones (2014 y 2016), detectándose cierto grado de contaminación en los cuerpos de agua estudiados en todos los municipios. Los que presentan mayor grado de contaminación son: Lagos de Moreno, San Juan de Los Lagos, Unión de San Antonio, Villa Hidalgo y en la última evaluación San Diego de Alejandría, los municipios con menor grado de contaminación son Encarnación de Díaz, Ojuelos y Teocaltiche.]]></p></abstract>
<abstract abstract-type="short" xml:lang="en"><p><![CDATA[Abstract Los Altos Norte region is located in the northeastern part of the state of Jalisco, within the Río Verde basin in the "Lerma - Santiago" hydrological region. In this region, the main product of the livestock sector is the table egg that represents 49.8% of the total production (2013). Much of the waste generated in the region by domestic, livestock and industrial activity is not properly managed, causing serious environmental deterioration. In the present work, the analysis of 20 sampling points of surface water distributed throughout the 8 municipalities that make up the region were compared on two occasions (2014 and 2016), detecting some degree of contamination in the studied bodies of water in all municipalities. The most contaminated samples are: Lagos de Moreno, San Juan de Los Lagos, Union de San Antonio, Villa Hidalgo and, on its last evaluation, San Diego de Alejandria. On the other hand, the municipalities with the lowest pollution are Encarnacion de Diaz, Ojuelos and Teocaltiche.]]></p></abstract>
<kwd-group>
<kwd lng="es"><![CDATA[Región Altos Norte]]></kwd>
<kwd lng="es"><![CDATA[Calidad del agua]]></kwd>
<kwd lng="es"><![CDATA[Jalisco México]]></kwd>
<kwd lng="en"><![CDATA[Los Altos Norte region]]></kwd>
<kwd lng="en"><![CDATA[water quality]]></kwd>
<kwd lng="en"><![CDATA[Jalisco, Mexico]]></kwd>
</kwd-group>
</article-meta>
</front><back>
<ref-list>
<ref id="B1">
<nlm-citation citation-type="">
<collab>Agua.org.mx</collab>
<source><![CDATA[Noticias nacionales]]></source>
<year>2016</year>
</nlm-citation>
</ref>
<ref id="B2">
<nlm-citation citation-type="confpro">
<person-group person-group-type="author">
<name>
<surname><![CDATA[Amaya]]></surname>
<given-names><![CDATA[F.]]></given-names>
</name>
</person-group>
<source><![CDATA[Disponibilidad del Agua y Redistribución de Riesgos Hidrometeorológicos en Jalisco]]></source>
<year>2016</year>
<conf-name><![CDATA[ IIColoquio de Invierno de la Red de Políticas Públicas Jalisco: problemas y capacidades de respuesta]]></conf-name>
<conf-loc>Guadalajara, Jal, México </conf-loc>
</nlm-citation>
</ref>
<ref id="B3">
<nlm-citation citation-type="book">
<collab>American Public Health Association</collab>
<source><![CDATA[Standard methods for the examination of water and wastewater]]></source>
<year>1998</year>
<publisher-loc><![CDATA[Washington, DC ]]></publisher-loc>
<publisher-name><![CDATA[American Public Health Association]]></publisher-name>
</nlm-citation>
</ref>
<ref id="B4">
<nlm-citation citation-type="journal">
<person-group person-group-type="author">
<name>
<surname><![CDATA[Beamonte]]></surname>
<given-names><![CDATA[E.]]></given-names>
</name>
<name>
<surname><![CDATA[Casino]]></surname>
<given-names><![CDATA[A.]]></given-names>
</name>
<name>
<surname><![CDATA[Veres]]></surname>
<given-names><![CDATA[E.]]></given-names>
</name>
</person-group>
<article-title xml:lang=""><![CDATA[Análisis de la calidad general del agua superficial en la cuenca hidrográfica del Júcar: periodo 2000-2009]]></article-title>
<source><![CDATA[Revista Electrónica de Medio Ambiente]]></source>
<year>2012</year>
<volume>12</volume>
<page-range>18-32</page-range></nlm-citation>
</ref>
<ref id="B5">
<nlm-citation citation-type="">
<collab>Comisión Estatal del Agua de Jalisco</collab>
<source><![CDATA[Estadísticas por región]]></source>
<year>2016</year>
</nlm-citation>
</ref>
<ref id="B6">
<nlm-citation citation-type="">
<collab>Comisión Estatal del Agua de Jalisco</collab>
<source><![CDATA[Plantas de tratamiento de aguas residuales en Altos Norte]]></source>
<year>2014</year>
</nlm-citation>
</ref>
<ref id="B7">
<nlm-citation citation-type="">
<collab>Comisión Estatal del Agua de Jalisco</collab>
<source><![CDATA[Sistema Integral de Información de Cobertura de los servicios de agua entubada, drenaje y saneamiento por municipio]]></source>
<year>2014</year>
</nlm-citation>
</ref>
<ref id="B8">
<nlm-citation citation-type="">
<collab>Comisión Estatal del Agua de Jalisco</collab>
<source><![CDATA[Porcentaje de aguas residuales tratadas por municipio]]></source>
<year>2012</year>
</nlm-citation>
</ref>
<ref id="B9">
<nlm-citation citation-type="">
<collab>Comisión Nacional del Agua</collab>
<source><![CDATA[Estadísticas del agua en México, edición 2015]]></source>
<year>2015</year>
</nlm-citation>
</ref>
<ref id="B10">
<nlm-citation citation-type="journal">
<article-title xml:lang=""><![CDATA[Norma Oficial Mexicana NOM-127-SSA1-1994, Salud ambiental, agua para uso y consumo humano-límites permisibles de calidad y tratamientos a que debe someterse el agua para su potabilización]]></article-title>
<source><![CDATA[Diario Oficial de la Federación (DOF)]]></source>
<year>1995</year>
</nlm-citation>
</ref>
<ref id="B11">
<nlm-citation citation-type="book">
<article-title xml:lang=""><![CDATA[DS5X Hydrolab Sonda Multiparamétrica para determinación de calidad del agua]]></article-title>
<source><![CDATA[Manual del usuario. Nº documento 55.495.000.B.S.02-0511]]></source>
<year>2007</year>
<publisher-loc><![CDATA[Kempten Alemania ]]></publisher-loc>
<publisher-name><![CDATA[OTT Hydronet GmbH]]></publisher-name>
</nlm-citation>
</ref>
<ref id="B12">
<nlm-citation citation-type="">
<collab>GloboMeter</collab>
<source><![CDATA[Las cifras en el mundo]]></source>
<year>2016</year>
</nlm-citation>
</ref>
<ref id="B13">
<nlm-citation citation-type="book">
<collab>Instituto Nacional de Estadística y Geografía</collab>
<source><![CDATA[Perfil sociodemográfico Estados Unidos Mexicanos. Censo de Población y Vivienda 2010]]></source>
<year>2010</year>
<publisher-loc><![CDATA[México ]]></publisher-loc>
<publisher-name><![CDATA[Sistema Nacional de Información Estadística y Geográfica (SNIEG)]]></publisher-name>
</nlm-citation>
</ref>
<ref id="B14">
<nlm-citation citation-type="">
<collab>Instituto de Información Estadística y Geográfica</collab>
<source><![CDATA[Con base en INEGI, censos y conteos nacionales, 2000-2010]]></source>
<year>2010</year>
</nlm-citation>
</ref>
<ref id="B15">
<nlm-citation citation-type="book">
<person-group person-group-type="author">
<name>
<surname><![CDATA[Poch]]></surname>
<given-names><![CDATA[M.]]></given-names>
</name>
</person-group>
<source><![CDATA[Las calidades del agua]]></source>
<year>1999</year>
<publisher-loc><![CDATA[Barcelona, España ]]></publisher-loc>
<publisher-name><![CDATA[Rubes Editorial S.L]]></publisher-name>
</nlm-citation>
</ref>
<ref id="B16">
<nlm-citation citation-type="">
<source><![CDATA[Prontuario Estadístico Regional Jalisco]]></source>
<year>2003</year>
</nlm-citation>
</ref>
<ref id="B17">
<nlm-citation citation-type="">
<person-group person-group-type="author">
<name>
<surname><![CDATA[Ramírez]]></surname>
<given-names><![CDATA[M.]]></given-names>
</name>
<name>
<surname><![CDATA[Martínez]]></surname>
<given-names><![CDATA[G.]]></given-names>
</name>
</person-group>
<article-title xml:lang=""><![CDATA[La regionalización en Jalisco. Hacia un modelo de integración territorial en busca de la competitividad]]></article-title>
<source><![CDATA[Acuerdo que establece la nueva regionalización administrativa del estado de Jalisco]]></source>
<year>2006</year>
<publisher-loc><![CDATA[Guadalajara, Jalisco, México ]]></publisher-loc>
</nlm-citation>
</ref>
<ref id="B18">
<nlm-citation citation-type="">
<source><![CDATA[Secretaría de Planeación, Administración y Finanzas. Gobierno de Jalisco]]></source>
<year>2017</year>
</nlm-citation>
</ref>
<ref id="B19">
<nlm-citation citation-type="">
<source><![CDATA[Secretaría de Planeación, Administración y Finanzas. Gobierno de Jalisco]]></source>
<year>2012</year>
</nlm-citation>
</ref>
<ref id="B20">
<nlm-citation citation-type="book">
<collab>Servicio de Información Agroalimentaria y Pesquera (SIAP)</collab>
<collab>Secretaría de Agricultura, Ganadería, Desarrollo Rural, Pesca y Alimentación (SAGARPA)</collab>
<collab>Oficina Estatal de Información para el Desarrollo Rural Sustentable [OEIDRUS]</collab>
<source><![CDATA[Valor de la producción ganadera. Región Altos Norte 2009-2013]]></source>
<year>2013</year>
<publisher-loc><![CDATA[México ]]></publisher-loc>
<publisher-name><![CDATA[Instituto de Información Estadística y Geográfica (IIEG)]]></publisher-name>
</nlm-citation>
</ref>
</ref-list>
</back>
</article>
