<?xml version="1.0" encoding="ISO-8859-1"?><article xmlns:mml="http://www.w3.org/1998/Math/MathML" xmlns:xlink="http://www.w3.org/1999/xlink" xmlns:xsi="http://www.w3.org/2001/XMLSchema-instance">
<front>
<journal-meta>
<journal-id>1870-4115</journal-id>
<journal-title><![CDATA[Revista pueblos y fronteras digital]]></journal-title>
<abbrev-journal-title><![CDATA[Rev. pueblos front. digit.]]></abbrev-journal-title>
<issn>1870-4115</issn>
<publisher>
<publisher-name><![CDATA[Universidad Nacional Autónoma de México, Centro de Investigaciones Multidisciplinarias sobre Chiapas y la Frontera Sur]]></publisher-name>
</publisher>
</journal-meta>
<article-meta>
<article-id>S1870-41152009000100030</article-id>
<article-id pub-id-type="doi">10.22201/cimsur.18704115e.2009.7.183</article-id>
<title-group>
<article-title xml:lang="es"><![CDATA[Acción colectiva, espacio público y economía solidaria en el sur de Brasil]]></article-title>
</title-group>
<contrib-group>
<contrib contrib-type="author">
<name>
<surname><![CDATA[Sarria Icaza]]></surname>
<given-names><![CDATA[Ana Mercedes]]></given-names>
</name>
<xref ref-type="aff" rid="Aff"/>
</contrib>
</contrib-group>
<aff id="Af1">
<institution><![CDATA[,CENTRO UNIVERSITARIO LA SALLE  ]]></institution>
<addr-line><![CDATA[ ]]></addr-line>
<country>Mexico</country>
</aff>
<pub-date pub-type="pub">
<day>00</day>
<month>06</month>
<year>2009</year>
</pub-date>
<pub-date pub-type="epub">
<day>00</day>
<month>06</month>
<year>2009</year>
</pub-date>
<volume>4</volume>
<numero>7</numero>
<fpage>30</fpage>
<lpage>63</lpage>
<copyright-statement/>
<copyright-year/>
<self-uri xlink:href="http://www.scielo.org.mx/scielo.php?script=sci_arttext&amp;pid=S1870-41152009000100030&amp;lng=en&amp;nrm=iso"></self-uri><self-uri xlink:href="http://www.scielo.org.mx/scielo.php?script=sci_abstract&amp;pid=S1870-41152009000100030&amp;lng=en&amp;nrm=iso"></self-uri><self-uri xlink:href="http://www.scielo.org.mx/scielo.php?script=sci_pdf&amp;pid=S1870-41152009000100030&amp;lng=en&amp;nrm=iso"></self-uri><abstract abstract-type="short" xml:lang="es"><p><![CDATA[Resumen Este texto analiza el proceso de emergencia y organización de la economía solidaria en Brasil, tomando como referencia la experiencia del estado de Rio Grande do Sul, en donde una serie de factores &#8212;relacionados con la historia, la dinámica social y política y los actores locales&#8212; se conjugan con procesos más amplios en los ámbitos nacional e internacional y hacen posible la ampliación significativa de lo que aquí se denomina economía popular solidaria. El trabajo identifica un conjunto de contradicciones y desafíos presentados para la economía solidaria hoy, como un espacio de acción colectiva integrada en procesos de construcción y ampliación de la democracia, en los cuales no es más posible disociar lo social, lo político y lo económico.]]></p></abstract>
<abstract abstract-type="short" xml:lang="en"><p><![CDATA[Abstract This text analyzes the process of emergence and organization of the solidary economy in Brazil, taking as reference the experience of the state of Rio Grande do Sul, in which a series of factors &#8212;related to history, the social and political dynamic, and local actors &#8212; converge with broader processes in the national and international spheres and make possible the significant expansion of what here is called the popular solidary economy. The article identifies a set of contradictions and challenges presented today for the solidary economy, as a space of collective action integrated in processes of construction and expansion of democracy, in which it is no longer possible to disassociate the social, the political and the economic.]]></p></abstract>
<kwd-group>
<kwd lng="es"><![CDATA[Economía popular solidaria]]></kwd>
<kwd lng="es"><![CDATA[acción colectiva]]></kwd>
<kwd lng="es"><![CDATA[democracia]]></kwd>
<kwd lng="en"><![CDATA[Popular solidary economy]]></kwd>
<kwd lng="en"><![CDATA[collective action]]></kwd>
<kwd lng="en"><![CDATA[democracy]]></kwd>
</kwd-group>
</article-meta>
</front><back>
<ref-list>
<ref id="B1">
<nlm-citation citation-type="confpro">
<person-group person-group-type="author">
<name>
<surname><![CDATA[Marcos.]]></surname>
<given-names><![CDATA[Arruda]]></given-names>
</name>
</person-group>
<source><![CDATA[Globalização e sociedade civil. Repensando o cooperativismo no contexto da cidadania ativa]]></source>
<year>1996</year>
<conf-name><![CDATA[ Conferencia sobre Globalización y Ciudadanía]]></conf-name>
<conf-loc>Ginebra </conf-loc>
</nlm-citation>
</ref>
<ref id="B2">
<nlm-citation citation-type="book">
<person-group person-group-type="author">
<name>
<surname><![CDATA[Ademar.]]></surname>
<given-names><![CDATA[Bertucci]]></given-names>
</name>
<name>
<surname><![CDATA[Roberto.]]></surname>
<given-names><![CDATA[Silva]]></given-names>
</name>
</person-group>
<source><![CDATA[Vinte anos de economia popular solidária: trajetória da Cáritas]]></source>
<year>2003</year>
<publisher-loc><![CDATA[Brasília ]]></publisher-loc>
<publisher-name><![CDATA[Cáritas Brasileira]]></publisher-name>
</nlm-citation>
</ref>
<ref id="B3">
<nlm-citation citation-type="book">
<collab>Central Única dos Trabalhadores, CUT</collab>
<source><![CDATA[Sindicalismo e economia solidária: reflexões sobre o projeto da CUT]]></source>
<year>1999</year>
<publisher-loc><![CDATA[São Paulo ]]></publisher-loc>
<publisher-name><![CDATA[CUT]]></publisher-name>
</nlm-citation>
</ref>
<ref id="B4">
<nlm-citation citation-type="book">
<person-group person-group-type="author">
<name>
<surname><![CDATA[José Luis.]]></surname>
<given-names><![CDATA[Coraggio]]></given-names>
</name>
</person-group>
<article-title xml:lang=""><![CDATA[Da economia dos setores populares à economia do trabalho]]></article-title>
<person-group person-group-type="editor">
<name>
<surname><![CDATA[Gabriel.]]></surname>
<given-names><![CDATA[Kraychete]]></given-names>
</name>
<name>
<surname><![CDATA[Francisco.]]></surname>
<given-names><![CDATA[Lara]]></given-names>
</name>
<name>
<surname><![CDATA[Beatriz.]]></surname>
<given-names><![CDATA[Costa]]></given-names>
</name>
</person-group>
<source><![CDATA[Economia dos setores populares: entre a realidade e a utopia]]></source>
<year>2000</year>
<publisher-loc><![CDATA[Brasil ]]></publisher-loc>
<publisher-name><![CDATA[Vozes, Capina, CESE, UCSAL]]></publisher-name>
</nlm-citation>
</ref>
<ref id="B5">
<nlm-citation citation-type="confpro">
<person-group person-group-type="author">
<name>
<surname><![CDATA[José Luis.]]></surname>
<given-names><![CDATA[Coraggio]]></given-names>
</name>
</person-group>
<source><![CDATA[Problematizando la economía solidaria y la globalización alternativa]]></source>
<year>2001</year>
<conf-name><![CDATA[ II Encuentro Internacional sobre la globalización de la solidaridad]]></conf-name>
<conf-loc>Quebec </conf-loc>
</nlm-citation>
</ref>
<ref id="B6">
<nlm-citation citation-type="book">
<person-group person-group-type="author">
<name>
<surname><![CDATA[Ana María.]]></surname>
<given-names><![CDATA[Doimo]]></given-names>
</name>
</person-group>
<source><![CDATA[A vez e a voz do popular. Movimentos sociais e participação política no Brasil pós-70]]></source>
<year>1995</year>
<publisher-loc><![CDATA[Rio de Janeiro ]]></publisher-loc>
<publisher-name><![CDATA[Relume-Dumará, ANPOCS]]></publisher-name>
</nlm-citation>
</ref>
<ref id="B7">
<nlm-citation citation-type="journal">
<person-group person-group-type="author">
<name>
<surname><![CDATA[Laurent.]]></surname>
<given-names><![CDATA[Fraisse]]></given-names>
</name>
</person-group>
<article-title xml:lang=""><![CDATA[Économie solidaire et démocratisation de l´économie]]></article-title>
<source><![CDATA[Hermès]]></source>
<year>2003</year>
<numero>36</numero>
<issue>36</issue>
<page-range>137-45</page-range><publisher-loc><![CDATA[Paris ]]></publisher-loc>
<publisher-name><![CDATA[Économie Solidaire et Démocratie. CNRS Editions]]></publisher-name>
</nlm-citation>
</ref>
<ref id="B8">
<nlm-citation citation-type="book">
<person-group person-group-type="author">
<name>
<surname><![CDATA[França.]]></surname>
<given-names><![CDATA[Filho]]></given-names>
</name>
<name>
<surname><![CDATA[Genauto.]]></surname>
<given-names><![CDATA[Carvalho]]></given-names>
</name>
<name>
<surname><![CDATA[Jean-Louis.]]></surname>
<given-names><![CDATA[Laville]]></given-names>
</name>
</person-group>
<source><![CDATA[Economia Solidária: uma abordagem internacional]]></source>
<year>2004</year>
<publisher-loc><![CDATA[Porto Alegre ]]></publisher-loc>
<publisher-name><![CDATA[Editora da UFRGS]]></publisher-name>
</nlm-citation>
</ref>
<ref id="B9">
<nlm-citation citation-type="book">
<person-group person-group-type="author">
<name>
<surname><![CDATA[Luiz Inácio.]]></surname>
<given-names><![CDATA[Gaiger]]></given-names>
</name>
</person-group>
<source><![CDATA[A economia solidária no RS: Viabilidade e Perspectivas. Cadernos do CEDOPE]]></source>
<year>1999</year>
<publisher-loc><![CDATA[São Leopoldo ]]></publisher-loc>
<publisher-name><![CDATA[Unisinos]]></publisher-name>
</nlm-citation>
</ref>
<ref id="B10">
<nlm-citation citation-type="book">
<person-group person-group-type="author">
<name>
<surname><![CDATA[Maria da Glória.]]></surname>
<given-names><![CDATA[Gohn]]></given-names>
</name>
</person-group>
<source><![CDATA[Teorias dos movimentos sociais. Paradigmas clássicos e contemporâneos]]></source>
<year>1997</year>
<publisher-loc><![CDATA[São Paulo ]]></publisher-loc>
<publisher-name><![CDATA[Loyola]]></publisher-name>
</nlm-citation>
</ref>
<ref id="B11">
<nlm-citation citation-type="book">
<person-group person-group-type="author">
<name>
<surname><![CDATA[Jean-Louis.]]></surname>
<given-names><![CDATA[Laville]]></given-names>
</name>
</person-group>
<source><![CDATA[Ação Pública e Economia Solidária. Uma perspectiva internacional]]></source>
<year>2006</year>
<publisher-loc><![CDATA[Porto Alegre ]]></publisher-loc>
<publisher-name><![CDATA[Editora da UFRGS]]></publisher-name>
</nlm-citation>
</ref>
<ref id="B12">
<nlm-citation citation-type="confpro">
<person-group person-group-type="author">
<name>
<surname><![CDATA[Noelle.]]></surname>
<given-names><![CDATA[Lechat]]></given-names>
</name>
</person-group>
<source><![CDATA[As raízes históricas da economia solidária e seu aparecimento no Brasil]]></source>
<year>2003</year>
<conf-name><![CDATA[ II Seminário de incubadoras tecnológicas de cooperativas populares, mimeo]]></conf-name>
<conf-loc>Campinas </conf-loc>
</nlm-citation>
</ref>
<ref id="B13">
<nlm-citation citation-type="journal">
<person-group person-group-type="author">
<name>
<surname><![CDATA[Armando de Melo]]></surname>
<given-names><![CDATA[Lisboa]]></given-names>
</name>
</person-group>
<article-title xml:lang=""><![CDATA[Os desafios da economia popular solidária]]></article-title>
<source><![CDATA[Cadernos do CEAS]]></source>
<year>2000</year>
<numero>189</numero>
<issue>189</issue>
<page-range>51-67</page-range></nlm-citation>
</ref>
<ref id="B14">
<nlm-citation citation-type="book">
<person-group person-group-type="author">
<name>
<surname><![CDATA[Euclides.]]></surname>
<given-names><![CDATA[Mance]]></given-names>
</name>
</person-group>
<source><![CDATA[A revolução das redes: a colaboração solidária como uma alternativa pós-capitalista à globalização atual]]></source>
<year>1999</year>
<publisher-loc><![CDATA[Petrópolis ]]></publisher-loc>
<publisher-name><![CDATA[Vozes]]></publisher-name>
</nlm-citation>
</ref>
<ref id="B15">
<nlm-citation citation-type="book">
<person-group person-group-type="author">
<name>
<surname><![CDATA[Jean-Philippe.]]></surname>
<given-names><![CDATA[Peemans]]></given-names>
</name>
</person-group>
<source><![CDATA[Le développement des peoples face à la modernization du monde]]></source>
<year>2002</year>
<publisher-loc><![CDATA[Louvain-la-Neuve ]]></publisher-loc>
<publisher-name><![CDATA[Bruylant-Academia]]></publisher-name>
</nlm-citation>
</ref>
<ref id="B16">
<nlm-citation citation-type="book">
<person-group person-group-type="author">
<name>
<surname><![CDATA[Aníbal.]]></surname>
<given-names><![CDATA[Quijano]]></given-names>
</name>
</person-group>
<article-title xml:lang=""><![CDATA[Economia de solidariedade organização popular]]></article-title>
<person-group person-group-type="editor">
<name>
<surname><![CDATA[M.]]></surname>
<given-names><![CDATA[Gadotti]]></given-names>
</name>
<name>
<surname><![CDATA[F.]]></surname>
<given-names><![CDATA[Gutiérrez]]></given-names>
</name>
</person-group>
<source><![CDATA[Educação comunitária e economia popular]]></source>
<year>1999</year>
<volume>Coleção questões da nossa época, v. 25</volume>
<edition>2da. Edição</edition>
<page-range>34-58</page-range><publisher-loc><![CDATA[São Paulo ]]></publisher-loc>
<publisher-name><![CDATA[Cortez]]></publisher-name>
</nlm-citation>
</ref>
<ref id="B17">
<nlm-citation citation-type="book">
<person-group person-group-type="author">
<name>
<surname><![CDATA[Aníbal.]]></surname>
<given-names><![CDATA[Quijano]]></given-names>
</name>
</person-group>
<article-title xml:lang=""><![CDATA[Sistemas alternativos de produção?]]></article-title>
<person-group person-group-type="editor">
<name>
<surname><![CDATA[Boaventura.]]></surname>
<given-names><![CDATA[de Souza Santos]]></given-names>
</name>
</person-group>
<source><![CDATA[Produzir para viver. Os caminhos da produção não capitalista]]></source>
<year>2002</year>
<page-range>475-512</page-range><publisher-loc><![CDATA[Rio de Janeiro ]]></publisher-loc>
<publisher-name><![CDATA[Civilização Brasileira]]></publisher-name>
</nlm-citation>
</ref>
<ref id="B18">
<nlm-citation citation-type="book">
<person-group person-group-type="author">
<name>
<surname><![CDATA[Luis.]]></surname>
<given-names><![CDATA[Razeto]]></given-names>
</name>
</person-group>
<source><![CDATA[Los caminos de la economía de solidadridad]]></source>
<year>1997</year>
<publisher-loc><![CDATA[Buenos Aires ]]></publisher-loc>
<publisher-name><![CDATA[Editorial Lumen-Hvmanitas]]></publisher-name>
</nlm-citation>
</ref>
<ref id="B19">
<nlm-citation citation-type="book">
<person-group person-group-type="author">
<name>
<surname><![CDATA[Ana Mercedes.]]></surname>
<given-names><![CDATA[Sarria Icaza]]></given-names>
</name>
</person-group>
<article-title xml:lang=""><![CDATA[Solidariedade, autogestão e cidadania: mapeando a economia solidária no Rio Grande do Sul]]></article-title>
<person-group person-group-type="editor">
<name>
<surname><![CDATA[L.]]></surname>
<given-names><![CDATA[I. Gaiger]]></given-names>
</name>
</person-group>
<source><![CDATA[Sentidos e experiências da Economia Solidária no Brasil]]></source>
<year>2004</year>
<publisher-loc><![CDATA[Porto Alegre ]]></publisher-loc>
<publisher-name><![CDATA[Editora da UFRGS]]></publisher-name>
</nlm-citation>
</ref>
<ref id="B20">
<nlm-citation citation-type="book">
<person-group person-group-type="author">
<name>
<surname><![CDATA[Ana Mercedes.]]></surname>
<given-names><![CDATA[Sarria Icaza]]></given-names>
</name>
</person-group>
<article-title xml:lang=""><![CDATA[Les politiques publiques pour l&#8217;économie solidaire au Rio Grande do Sul (Brésil): La dynamique des acteurs et des institutions]]></article-title>
<person-group person-group-type="editor">
<name>
<surname><![CDATA[Claude.]]></surname>
<given-names><![CDATA[Auroi]]></given-names>
</name>
<name>
<surname><![CDATA[Isabel.]]></surname>
<given-names><![CDATA[Yépez del Castillo]]></given-names>
</name>
</person-group>
<source><![CDATA[Economie solidaire et commerce équitable. Acteurs et actrices d&#8217;Europe et d&#8217;Amérique latine]]></source>
<year>2006</year>
<publisher-loc><![CDATA[Ginebra ]]></publisher-loc>
<publisher-name><![CDATA[Presses Universitaires de Louvain, Institut Universitaire d&#8217;études du Développement]]></publisher-name>
</nlm-citation>
</ref>
<ref id="B21">
<nlm-citation citation-type="book">
<person-group person-group-type="author">
<name>
<surname><![CDATA[Paul.]]></surname>
<given-names><![CDATA[Singer]]></given-names>
</name>
</person-group>
<source><![CDATA[Introdução à Economia Solidária]]></source>
<year>2002</year>
<publisher-loc><![CDATA[São Paulo ]]></publisher-loc>
<publisher-name><![CDATA[Editora Fundação Perseu Abramo]]></publisher-name>
</nlm-citation>
</ref>
<ref id="B22">
<nlm-citation citation-type="book">
<person-group person-group-type="author">
<name>
<surname><![CDATA[Paul.]]></surname>
<given-names><![CDATA[Singer]]></given-names>
</name>
</person-group>
<article-title xml:lang=""><![CDATA[A recente resurreição da economia solidária no Brasil]]></article-title>
<person-group person-group-type="editor">
<name>
<surname><![CDATA[Boaventura.]]></surname>
<given-names><![CDATA[Santos]]></given-names>
</name>
</person-group>
<source><![CDATA[Produzir para viver; os caminhos da produção não capitalista]]></source>
<year>2002</year>
<publisher-loc><![CDATA[Rio de Janeiro ]]></publisher-loc>
<publisher-name><![CDATA[Civilização Brasileira]]></publisher-name>
</nlm-citation>
</ref>
</ref-list>
</back>
</article>
